روزنامه جهان صنعت

در رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور و برخی رسانه‌های غیرفارسی‌زبان چنین به‌نظر می‌رسید که اگر پنجشنبه بیاید و میان ایران و ایالات‌متحده توافق حاصل نشود، برای مردم و حاکمیت ایران آخرالزمان رخ خواهد داد.

دور سوم گفت‌وگوهای جمهوری اسلامی با مقام‌های آمریکایی در ژنو در حالی پایان یافت که عراقچی آن را مفید دانست و مذاکره‌کنندگان آمریکایی از واکنش به آن خودداری کردند اما وزیر خارجه و معاون اول دولت آمریکا در گفت‌وگوهای جداگانه حرف‌های خوشحال‌کننده نزدند.

این روزها شبح جنگ بر سر ایران می‌چرخد و ایرانیان از این کابوس رنج می‌برند. ایرانیانی که حالا در سال‌های قبل از 1367 زاد و رشد کرده‌اند به‌ویژه مردان و زنانی که بالای 60‌سال تا مرز 80‌سال سن دارند جنگ هشت‌ساله با عراق و پیامدهای آن یادشان هست و هرگز آن روزها را فراموش نمی‌کنند. شهروندان امروز ایران نیز هنوز داغ جنگ 12روزه را فراموش نکرده‌اند.

با پایان دور سوم گفت‌وگوهای ایران و آمریکا، فضای رسانه‌ای و تحلیلی هنوز به جمع‌بندی قطعی درباره میزان موفقیت مذاکرات نرسیده است. از یک سو، مقام‌های ایرانی از «پیشرفت» و تداوم مسیر گفت‌وگوها در وین سخن می‌گویند؛ از سوی دیگر، سکوت مقام‌های آمریکایی و برخی نشانه‌های بیرونی از نوسان معنادار نفت و تثبیت طلا در سطوح بالا تا هشدارهای کنسولی برخی کشورها تردیدهایی را درباره کاهش ریسک تنش پس از این دور تقویت کرده است.

چین روز جمعه با صدور بیانیه‌ای فوری از تمامی شهروندانش خواست هرچه سریع‌تر خاک ایران را ترک کرده و از هرگونه سفر به این کشور خودداری کنند.

تمرکز بی‌سابقه توان نظامی آمریکا در اطراف ایران، در کنار وعده‌های تند رئیس‌جمهور ایالات متحده برای سرنگونی حکومت تهران و مهار برنامه هسته‌ای آن، این پرسش را به میان آورده است که آیا واشنگتن در آستانه جنگی قرار گرفته که هدف روشنی برای آن تعریف نشده است؛ وضعیتی که می‌تواند به آزمونی خطرناک برای اعتبار سیاسی کاخ سفید بدل شود.

هم‌زمان با مذاکرات میان آمریکا و ایران، آرایش سنگین نیروهای آمریکایی در منطقه به نقطه‌ای رسیده که دیگر فشار دیپلماتیک به نظر نمی‌آید. در این میان، مسئله محوری نه فقط احتمال جنگ، بلکه نبود هدف روشن برای آن است؛ خلأیی که حتی در سطح فرماندهی نظامی آمریکا نیز به نگرانی تبدیل شده، چون بدون تعریف پایان کار، هیچ نقشه عملیاتی معنی‌دار و هیچ راه خروجی قابل اتکا شکل نمی‌گیرد.

کارل بیلدت، سیاستمدار باسابقه اروپایی، با زیر سؤال بردن ادعاهای مربوط به توسعه موشک‌های قاره‌پیما توسط ایران، این روایت‌ها را به فضای تبلیغاتی پیش از جنگ عراق در سال 2003 تشبیه کرده و نسبت به تکرار سناریویی هشدار داده است که بر پایه اطلاعات نادرست شکل گرفت.

در شرایطی که جامعه ایران یکی از سنگین‌ترین دوره‌های اقتصادی و سیاسی سال‌های اخیر را تجربه می‌کند، موج گسترده‌ای از پیش‌بینی‌های قطعی و تحلیل‌های سطحی در فضای مجازی، اضطراب عمومی را تشدید کرده است. در حالی‌که حتی تصمیم‌گیران اصلی نیز در بسیاری از موارد با عدم‌قطعیت مواجه‌اند، رقابت برای دیده‌شدن با سناریوهای افراطی، ذهن جامعه‌ای خسته را بیش از پیش ملتهب کرده است.

طلای جهانی پس از سقوط تاریخی و بازگشت پرقدرت، اکنون بالای ۵۰۰۰ دلار تثبیت شده و در بازه ۵۰۰۰ تا ۵۲۰۰ دلار نوسان می‌کند. از منظر بلندمدت تکنیکال، این محدوده به‌عنوان سقف تاریخی شناخته می‌شود و عبور پایدار از آن نیازمند یک شوک بزرگ‌تر از ریسک‌های فعلی است. دو متغیر کلیدی که می‌توانند چنین شوکی ایجاد کنند، تشدید تنش میان ایران و آمریکا و چرخش سیاست پولی فدرال‌رزرو به سمت انبساط شدید است. در مقابل، کاهش تنش‌های ژئوپلیتیک و عدم اجرای سیاست‌های پولی انبساطی می‌تواند طلا را به زیر ۵۰۰۰ دلار و حتی تا محدوده ۴۵۰۰ دلار عقب براند.