برگشت به ریل محمد جواد لاریجانی
تجربه نشان میدهد کاربرد دیپلماسی در دنیای امروز فراتر و اثربخشتر از هر جنگی در میدان نبرد اندیشههای نظامی است. به همین دلیل است نیرویی نهفته در دیپلماسی و گفتوگو که در هنگامه جنگها وجود دارد را نباید زیر پای جنگاوران سرسخت له کرد. کاهش شمار جنگها پس از جنگ دوم جهانی تنها به این دلیل بوده و هست که ادارهکنندگان کشورها با هر مرام سیاسی آموختند میشود از نیروی گفتوگو برای جلوگیری از جنگ یا دورکردن کشورها از زبانه کشیدن جنگ در جریان بهره برد. شوربختانه این گفتوگو میان ایران و اسرائیل که دشمن تاریخی جمهوری اسلامی است به دلایلی از جمله اینکه جمهوری اسلامی، اسرائیل را به رسمیت نمیشناسد ناممکن بوده و هنوز نیز هست.
از سوی دیگر تجربه نشان داده گفتوگوی ایران و آمریکا سخت و سفت شده و گرههای آنچنان درشت و کور شده که دستکم گفتوگوی مستقیم را نابود کرده است.
در نبود عنصر گفتوگوی مستقیم و ایستادگی سرسختانه گردانندگان جمهوری اسلامی و نیز نظام سیاسی آمریکا جنگ دو کشور اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی وارد دورهای نفسگیر شده و دل و ذهن شهروندان ایرانی را به لرزه انداخته است. دونالد ترامپ که از سوی فرماندهان نظامی و هسته سخت قدرت در جمهوری اسلامی به مرد دیوانه نامدار شده است پس از ناامید شدن از سازش نیروهای نظامی برای گفتوگوی مستقیم و رسیدن به هدفهای تعیین شدهاش به این نتیجهگیری رسیده که حمله گسترده به تاسیسات زیرساختی ایران بهویژه پلها و نیروگاهها را در دستور کار قرار دهد. این رهبر عجیبوغریب آمریکایی در تازهترین گفتوگوی خود با رسانههای آمریکایی تهدید کرده است مهلت اعلام شده برای حمله به زیرساختها امروز چهارشنبه تمام میشود (البته اگر باز هم پشیمان نشده باشد). از سوی دیگر فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی نیز در تازهترین تهدید بزرگ خود هشدار دادهاند در صورت حمله به زیرساختهای غیرنظامی ایران کاری خواهند کرد که کشورهای حاشیه خلیجفارس که میزبان پایگاههای نظامی آمریکا هستند نتوانند سالهای سال از منابع نفت و گاز و انرژی خود استفاده کنند. در صورتی که تهدیدهای نظامیهای جمهوری اسلامی و آمریکا اجرایی شود باید اعتراف کرد تیرهترین روزها برای ایرانیان و کشورهای همسایه فرا خواهد رسید.
در سوی دیگر و در میدان دیپلماسی و گفتوگوی کشورهای منطقه مثل ترکیه، پاکستان و مصر با همه نیرویی که دارند کوشش میکنند سد راه بزرگترین رخداد احتمالی جنگ ۴۰روزه شوند. این کوششها البته تا ساعت۱۶ دیروز بینتیجه مانده بود اما کوششها در اینباره ادامه دارد.
در شرایط بسیار دشواری که این روزها ایران و ایرانیان در آن گرفتار شدهاند اما دیپلماتهای پیشین ایرانی و نیز سیاستورزان خارج از هسته اصلی قدرت در نوشتههای خود یا در گفتههایشان میگویند ادامه جنگ میتواند پیامدهای دهشتناکی داشته باشد. در همین مسیر است که حتی محمد جواد لاریجانی تندرو نیز گفته است: «ما تجربه بزرگی از جنگ (تحمیلی اول) داریم. زمانی که فاو دست ما بود و قسمتهایی در غرب، قطعنامه۵۹۸ نوشته شد، زمانی که ما در پیروزی بودیم. برای قبول آن ما اشکالی در فهم داشتیم و فکر کردیم که بصره هم میتواند در قضیه قرار بگیرد اما امام خمینی مخالف گرفتن هر بخشی از عراق و معتقد بودند که ما نمیخواهیم سرزمین عراق را بگیریم. ما در آنجا نتوانستیم آن را به نتیجه برسانیم و اگر در دستگاه دیپلماسی آن زمان عرضه داشتیم و آن را به نتیجه میرساندیم و در زمانی که دستبالا را داشتیم میتوانستیم به چیزهای بیشتری برسیم ولی در عین حال ۵۹۸ محصول زمانی است که ما دستبالا را داشتیم. امروز هم ما نباید فرصتها را از دست بدهیم. مقاصدمان را باید روشن کنیم. دستگاه دیپلماسی این مقاصد را دنبال کند (خبرآنلاین -ساعت ۱۰ و ۴۰ دقیقه ۱۸ فروردین.)» اشاره سیاستورزی با کارنامه و سابقه محمد جواد لاریجانی به درس گرفتن از داستان تلخ روزهای سرنوشتسازی که منجر به پذیرش آتشبس جنگ هشت ساله با عراق شد در این ساعتها را باید جدی گرفت. احتیاط کردن غیر از ترسیدن است و سازگار بودن نیز با سازشکاری تفاوت دارد.
