ناترازی بنزین در دوراهی قیمت و اعتماد

جهان صنعت– رییس کنفدراسیون صادرات انرژی می‌گوید که اصلاح قیمت اگر بدون برنامه جامع انجام شود نه‌تنها مشکل را حل نمی‌کند بلکه می‌تواند هزینه‌های اجتماعی بیشتری نیز به‌همراه داشته باشد.

حمیدرضا صالحی با تاکید بر اینکه فرصت اصلاح تدریجی قیمت بنزین سال‌ها پیش از دست رفته با بیان اینکه اگر طی یک دهه گذشته سیاست‌های مدیریت مصرف و واقعی‌سازی قیمت سوخت به‌صورت مرحله‌ای اجرا می‌شد امروز کشور با ابعاد فعلی ناترازی بنزین مواجه نبود، می‌گوید: تقریبا تمامی کشورها مسیر اصلاح قیمت حامل‌های انرژی و کنترل مصرف را طی کردند اما ایران همچنان در ابتدای این مسیر قرار دارد و مهم‌ترین پیش‌نیاز هر تصمیم جدید شفافیت با افکار عمومی است.

به‌اعتقاد صالحی، تجربه نشان داده که جامعه در برابر اصلاحات اقتصادی درصورتی‌که منافع آن را به‌طور ملموس احساس کند همراهی خواهد کرد. وی تاکید می‌کند اگر مردم اطمینان داشته باشند درآمد حاصل از اصلاح قیمت بنزین مستقیما به‌خود آنها بازمی‌گردد مقاومت اجتماعی نیز به‌حداقل خواهد رسید.

او درهمین‌راستا بار دیگر پیشنهاد «کارت انرژی» را مطرح می‌کند؛ طرحی که براساس آن، یارانه انرژی به‌همه شهروندان تعلق می‌گیرد و نه صرفا دارندگان خودرو. به‌گفته وی، در شرایط فعلی خانوارهایی که خودرو در اختیار دارند حتی با خرید بنزین آزاد نیز همچنان از یارانه پنهان بیشتری نسبت‌به ‌سایر مردم بهره‌مند می‌شوند زیرا قیمت داخلی فاصله قابل‌توجهی با قیمت واقعی و منطقه‌ای بنزین دارد. از نگاه صالحی اگر قرار است یارانه‌ای برای کالایی راهبردی مانند بنزین پرداخت شود این یارانه باید به‌صورت عادلانه میان همه شهروندان توزیع شود.

صالحی معتقد است اصلاح قیمت اگر بدون برنامه جامع انجام شود نه‌تنها مشکل را حل نمی‌کند بلکه می‌تواند هزینه‌های اجتماعی بیشتری نیز به‌همراه داشته باشد. به‌همین‌دلیل درآمد حاصل از واقعی‌سازی قیمت باید درقالب سازوکاری شفاف و قابل رصد مستقیما به‌خانوارها بازگردد تا اعتماد عمومی نسبت‌به ‌این سیاست شکل بگیرد.

رییس کنفدراسیون صادرات انرژی کیفیت بنزین را نیز یکی دیگر از مشکلات ساختاری بازار سوخت می‌داند. به‌گفته او، بخشی از بنزین عرضه‌شده از کیفیت مطلوب برخوردار نیست و همین مساله موجب شده بسیاری از مالکان خودرو برای جلوگیری از آسیب به‌موتور ناچار به‌استفاده از مکمل‌ها و اکتان‌افزا شوند.

او براین باور است که برنامه اصلاح بازار بنزین نباید تنها به‌افزایش قیمت محدود شود بلکه ارتقای کیفیت سوخت نیز باید همزمان در دستور کار قرار گیرد تا مصرف‌کننده درکنار پرداخت هزینه بیشتر از کالایی با استاندارد بالاتر نیز بهره‌مند شود.

به‌اعتقاد صالحی، کنترل پایدار مصرف بدون تحول در صنعت خودرو امکان‌پذیر نیست. وی پیشنهاد می‌کند دولت با کاهش تعرفه واردات خودروهای برقی و هیبریدی قیمت این خودروها را به‌سطحی پایین‌تر از خودروهای بنزینی برساند و همزمان خودروسازان داخلی را ملزم کند بخشی از تولید خود را به‌خودروهای کم‌مصرف و برقی اختصاص دهند.

صالحی قاچاق بنزین را یکی دیگر از عوامل تشدید ناترازی می‌داند و معتقد است روزانه میلیون‌ها لیتر بنزین از چرخه رسمی مصرف خارج می‌شود. از نگاه او، کاهش فاصله قیمت داخلی و کشورهای همسایه، توسعه سامانه‌های هوشمند توزیع و افزایش شفافیت می‌تواند بخش قابل‌توجهی از این اتلاف منابع را مهار کند.

این عضو کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تاکید می‌کند کشور چاره‌ای جز حرکت به‌سمت اصلاح تدریجی قیمت بنزین، اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی مصرف و بازتوزیع عادلانه منابع ندارد اما موفقیت این مسیر منوط‌به آن است که دولت اعتماد عمومی را جلب کند. به‌گفته او، اگر مردم مطمئن شوند درآمد حاصل از اصلاح قیمت صرف بهبود رفاه خانوارها و جلوگیری از هدررفت ثروت ملی می‌شود همراهی اجتماعی نیز شکل خواهد گرفت.

منبع: ایلنا