خطر بازگشت بحران انرژی بهاروپا
جهان صنعت _ نشریه پولیتیکو در گزارشی هشدار داد که تداوم تنشها در خاورمیانه همزمان با کاهش نگرانکننده ذخایر گاز اروپا خطر بازگشت بحران انرژی بهاین قاره را افزایش داده و دراینمیان آلمان بهعنوان بزرگترین مصرفکننده گاز اتحادیه اروپا با ذخایری در پایینترین سطح تاریخی خود بیش از دیگر کشورهای اروپایی درمعرض پیامدهای اختلال در بازار جهانی گاز قرار گرفته است.
نشریه پولیتیکو در گزارشی نوشت: ذخایر گاز طبیعی اروپا بهطور نگرانکنندهای کاهش یافته و اگر جنگ ایران ادامه پیدا کند و موجهای سرمای زمستانی موجب افزایش تقاضا برای گرمایش شوند خطر بروز دوباره بحران انرژی در این قاره وجود دارد. با این حال بهنظر میرسد بزرگترین مصرفکننده انرژی اروپا چندان نگران این وضعیت نیست. آلمان بهدلیل ابعاد بزرگ اقتصاد و بازار انرژی خود بزرگترین نقطه آسیبپذیر اتحادیه اروپا محسوب میشود زیرا کمبود گاز در این کشور میتواند کشورهای همسایه را نیز تحت تاثیر قرار دهد و درصورت ناتوانی برلین در بازسازی ذخایر خود، قیمتها را در سراسر اتحادیه افزایش دهد.
پولیتیکو نوشت که همینمساله موجب افزایش درخواستها از برلین برای انجام اقدامی شده که در گذشته تقریبا غیرقابل تصور بود: مداخله مستقیم دولت برای هدایت شرکتهای بزرگ انرژی تحت کنترل دولت و وادارکردن آنها بهخرید گاز بههر قیمتی؛ اقدامی که بهمعنای کنارگذاشتن سالها رویکرد مبتنی بر بازار آزاد در سیاست انرژی خواهد بود. با این حال دولت آلمان تاکنون از تغییر موضع خودداری کرده حتی در شرایطی که این کشور از دستیابی بهاهداف تعیینشده اتحادیه اروپا عقب مانده و از همین حالا با خطر کمبود واقعی گاز حتی از ماه نوامبر (آبان۱۴۰۴) مواجه است. برلین در واقع بر این فرض حساب کرده که بازار در نهایت راهحل لازم را پیدا خواهد کرد و این در حالی است که جنگ و هوای گرم سازوکارهای سنتی بازار را مختل و زنجیرههای تامین جهانی را دستخوش تغییر کردند.
سباستینهاینرمان، مدیرعامل انجمن ذخیرهسازی گاز آلمان گفت: سطح ذخایر نهتنها برای این زمان از سال بهطور استثنایی پایین است بلکه از نظر تاریخی نیز در سطح بسیار پایینی قرار دارد.
او هشدار داد که آلمان همچنان برای پرکردن ذخایر خود بهرویکردی قدیمی و مبتنی بر سازوکار بازار متکی است حتی در شرایطی که تقریبا هیچ انگیزه اقتصادی و بازاری باقی نمانده است.
این نشریه افزود: پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال۲۰۲۲ (۱۴۰۱خورشیدی) کشورهای عضو اتحادیه اروپا ملزم شدند برای جلوگیری از کمبود شدید گاز تا پیشاز زمستان ذخایر خود را به۹۰درصد ظرفیت ملی برسانند. اتحادیه اروپا پس از آغاز جنگ علیه ایران این هدف را به۸۰درصد کاهش داد تا از خرید هیجانی گاز جلوگیری شود. معمولا مسوولیت پرکردن ذخایر برعهده معاملهگران و شرکتهای خدمات انرژی است. آنها گاز را در تابستان که قیمتها پایینتر است خریداری و ذخیره میکنند و سپس در زمستان با هدف کسب سود آن را بهفروش میرسانند اما خریداران میگویند افزایش قیمت گاز در تابستان درنتیجه جنگ علیه ایران و تغییرات اقلیمی این سازوکار را برهم زده است. درنتیجه سطح ذخایر گاز در سراسر اتحادیه اروپا اکنون حدود ۵۸درصد ظرفیت ملی است؛ رقمی که ۱۶ واحددرصد کمتر از میانگین تاریخی پنجساله و پایینترین سطح از سال۲۰۱۱(۱۳۹۰خورشیدی) تاکنون است.
پایینبودن ذخایر گاز بهفشار فزاینده بر قیمتها افزوده بوده؛ فشاری که درپی تشدید دوباره تنشها در اطراف تنگه هرمز ایجاد شده است. قیمت گاز طبیعی معیار اروپا اکنون بهطور مستمر بالاتر از سطحی قرار دارد که در چهارماه نخست جنگ ایران ثبت شده بود.
کمیسیون اروپا، بازوی اجرایی اتحادیه اروپا اعلام کرده که این اتحادیه با خطر کمبود گاز در زمستان مواجه نیست. بااینحال شرکت تحلیل بازار انرژی راپیدان در گزارشی پیشبینی کرده که ذخایر گاز تا ماهنوامبر(آبانماه) تنها به۶۵درصد ظرفیت کل برسد و تاکید کرده که دستیابی بههدف تعیینشده اتحادیه اروپا پیش از زمستان بدون افزایش قابلتوجه قیمتها امکانپذیر نخواهد بود.
بهگزارش ایرنا در این گزارش آمده: بهگفته تحلیلگران این خطر با سیاست سالهای اخیر اتحادیه اروپا برای جایگزین کردن قراردادهای بلندمدت تامین گاز از روسیه با خریدهای کوتاهمدت گاز طبیعی مایع در بازار جهانی تشدید شده است. محمولههای گاز حملشده ازطریق دریا بهراحتی میتوانند مقصد خود را تغییر دهند و معمولا بهبالاترین پیشنهادکننده فروخته میشوند؛ موضوعی که خریداران اروپایی را بیش از گذشته درمعرض نوسانات بازارهای بینالمللی قرار داده است؛ بهویژه پس از کاهش عرضه مهم از قطر و افزایش تقاضا در آسیا.
