سایه نرخ بالای بهره بدون ریسک بر سر بازار
جهان صنعت – نرخ بهره بهعنوان یکی از اصلیترین عوامل تاثیرگذار در بازارهای مالی در شرایط کنونی که کشور در آستانه بحرانهای سیاسی و اقتصادی قرار دارد، اهمیت زیادی پیدا کرده است.
در چنین وضعیتی سرمایهگذاران به دنبال راههایی برای کاهش ریسک و افزایش بازده هستند. تغییرات در نرخ بهره بهویژه نرخ بهره بدون ریسک اوراق دولتی، تاثیر بسزایی بر تصمیمات سرمایهگذاری دارد. افزایش نرخ بهره ممکن است باعث شود که سرمایهگذاران بهسمت داراییهای کمریسکتر، مانند اوراق دولتی حرکت کنند و این موضوع میتواند جذابیت بازار بورس را کاهش دهد. در این مقاله به بررسی تاثیرات نرخ بهره و دیگر عوامل اقتصادی و سیاسی بر بورس خواهیم پرداخت و آیندهای که برای بازار سهام در این شرایط میتوان متصور بود را تحلیل میکنیم.
تاثیر نرخ بهره بدون ریسک بر بازدهی بازارها
نرخ بهره بدون ریسک، نظیر نرخ اوراق دولتی، تاثیر مستقیم و قابلتوجهی بر بازدهی بازارهای ریسکدار مانند بورس دارد. با افزایش نرخ بهره بدون ریسک، سرمایهگذاران ترجیح میدهند به سمت این اوراق با بازدهی ثابت و ریسک پایین حرکت کنند چراکه در این صورت بازدهی اوراق دولتی از سرمایهگذاری در بازار بورس جذابتر میشود.
این تغییر در رفتار سرمایهگذاران باعث کاهش تقاضا برای داراییهای ریسکدار و فشار بر بازار بورس خواهد شد. برای جلب مجدد سرمایهگذاران، بازار بورس باید بازدهی بالاتری ارائه دهد تا ریسکهای آن جبران شود. در مجموع افزایش نرخ بهره بدون ریسک منجربه کاهش جذابیت بازارهای ریسکدار و افزایش پذیرش ریسک در آنها میشود.
پریمیوم ریسک، کلید شناخت آینده بازار بورس
پریمیوم ریسک به تفاوت بین بازدهی داراییهای ریسکدار و بازدهی بدون ریسک(مانند اوراق دولتی) گفته میشود. هرچه این تفاوت بیشتر باشد، سرمایهگذاران برای پذیرش ریسک بالاتر، به بازدهی بیشتری نیاز دارند. افزایش پریمیوم ریسک میتواند موجب کاهش جذابیت بازار بورس شود زیرا سرمایهگذاران به جای پذیرش ریسک بالا در بورس تمایل دارند به داراییهای با ریسک کمتر مثل اوراق دولتی روی بیاورند که بازدهی قابل پیشبینی و مطمئنی دارند. این روند میتواند فشار زیادی به بازار بورس وارد کرده و موجب کاهش تقاضا برای سهام شود.
شاخص کل بورس بازنده سال۱۴۰۵
در تحلیل وضعیت بازار بورس تهران باید عوامل کلیدی مانند نرخ بهره و پریمیوم ریسک را در نظر گرفت. در بازار بدهی نرخ بهره اوراق دولتی بدون ریسک(اخزا) بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است. در حراج اخیر بانک مرکزی نرخ بهره این اوراق از ۶/۲۸درصد به بیش از ۳۰درصد رسید. این افزایش نرخ بهره بر پریمیوم ریسک تاثیر زیادی دارد بهویژه زمانی که تهدیدات سیاسی و جنگ به موضوع اضافه میشود، پریمیوم ریسک بهطور مضاعف افزایش مییابد. در چنین شرایطی برای جبران این ریسکها، بازدهی بازار بورس باید بیش از ۶۰درصد باشد. با این حال این محاسبات براساس فرضیات سادهشده و نرخ تورم که میتواند بیش از ۷۰درصد باشد، در نظر گرفته نشده و تورم نیز به نوبه خود بر انتظارات بازار تاثیرگذار است.
رشد ۶۰درصدی بورس در سال۱۴۰۵!
در نهایت با توجه به افزایش نرخ بهره و دیگر عوامل اقتصادی و سیاسی پیشبینی میشود که پریمیوم ریسک در بازار بورس به حدود ۲۵ تا ۳۰درصد برسد و بهطور کلی بازدهی بورس باید حدود ۶۵-۶۰درصد باشد تا بتواند این ریسکها را جبران کند. سوالی که باقی میماند این است که آیا این بازدهی در شرایط کنونی امکانپذیر است؟ آیا بازار بورس ایران با این شرایط میتواند بازدهی بالاتری داشته باشد یا به ریزش بیشتری دچار خواهد شد؟ این سوالات برای سرمایهگذاران و تحلیلگران بازار همچنان مطرح است.
منبع: بورسنیوز
