اتحاد تولیدکنندگان اوپکپلاس فرو نخواهد پاشید
جهان صنعت– در پی تصمیم اماراتمتحدهعربی برای خروج از اوپک در اول ماه مه نمایندگان و تحلیلگران اوپکپلاس گفتند که اینگروه بخشی از قدرت خود را بر بازار نفت از دست خواهند داد اما بقیه اعضای آن احتمالا بههمکاری ادامه خواهند داد و بههماهنگی در مورد سیاست عرضه نفت پایبند میمانند.
اماراتمتحدهعربی که چهارمین تولیدکننده بزرگ در سازمان کشورهای صادرکننده نفت اوپک است روز سهشنبه اعلام کرد پس از نزدیک به۶۰سال عضویت از اینگروه خارج خواهد شد. اینامر ابوظبی را از اهداف تولید نفت اعمال شده توسط اوپک و متحدانش برای متعادلکردن عرضهوتقاضا آزاد خواهد کرد.
پنجمنبع آگاه در اوپکپلاس که بهدلیل عدم اجازه صحبت با مطبوعات نخواستند نامشان فاش شود، گفتند: خروج اماراتمتحدهعربی یکشوک بود. چهارنفر از این پنجمنبع گفتند که اینخروج تلاشهای اوپکپلاس برای متعادلکردن بازار از طریق محدودیت عرضه را پیچیده میکند زیرا اینگروه کنترل کمتری بر تولید جهانی خواهد داشت.
اماراتمتحدهعربی بهبزرگترین تولیدکننده نفتی تبدیل خواهد شد که از اوپک خارج میشود و اینضربه سنگینی بهاین سازمان و رهبر بالفعل آن عربستان سعودی خواهد بود. ابوظبی پیش از تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی بهایران که اینکشور و دیگر تولیدکنندگان خلیج فارس را بهمحدودکردن صادرات و تعطیلی بخشی از تولید مجبور کرد حدود ۴/۳میلیونبشکه در روز معادل حدود ۳درصد از عرضه نفت خام جهان را تولید میکرد.
اماراتمتحدهعربی پساز خروج از اوپک بهجمع تولیدکنندگان مستقل نفت مانند آمریکا و برزیل که بهدلخواه خود نفت تولید میکنند خواهد پیوست. در حال حاضر بهدلیل محدود شدن کشتیرانی ازطریق تنگه هرمز اماراتمتحدهعربی کار زیادی برای افزایش تولید یا صادرات نمیتواند انجام دهد. اگر و زمانی که کشتیرانی بهسطح قبل از جنگ بازگردد اماراتمتحدهعربی میتواند تولید خود را بهظرفیت ۵میلیونبشکه در روز نفت خام و مایعات افزایش دهد.
بین اماراتمتحدهعربی و عربستان سعودی بر سر سهمیه تولید امارات که ۵/۳میلیون بشکه در روز بوده تنش وجود داشته است. اماراتمتحدهعربی درخواست سهمیه بیشتری کرده تا منعکسکننده اینواقعیت باشد که بهعنوان بخشی از یکبرنامه سرمایهگذاری ۱۵۰میلیارددلاری ظرفیت خود را افزایش داده است. هلیما کرافت از شرکت «آربیسیکپیتالمارکتس» گفت: سالهاست که ابوظبی بهدنبال کسب درآمد از سرمایهگذاری خود در افزایش ظرفیت است. او افزود: با اینحال جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و آسیبدیدن تاسیسات تولیدی اماراتمتحدهعربی در درگیریها اینبرنامهها را کند خواهد کرد.
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، جنگ تحمیلی علیه ایران بهبزرگترین اختلال در تامین انرژی جهانی از نظر تولید روزانه نفت منجر شده است.
ایندرگیری اختلاف نظر بین کشورهای خلیج فارس ازجمله بین امارات و عربستانسعودی را نیز آشکار کرده است. شایعاتی مبنی بر خروج امارات از اوپکپلاس سالهاست که در بحبوحه وخامت روابط با ریاض بر سر درگیریها در سودان، سومالی و یمن منتشر میشود. امارات نیز بهطور فزایندهای بهآمریکا و رژیم صهیونیستی نزدیک شده است.
عراق در اوپک باقی میماند
اماراتمتحدهعربی چهارمین تولیدکنندهای است که در سالهای اخیر از اوپکپلاس خارج شده و بزرگترین تولیدکنندهای بوده که از عضویت اینگروه خارج میشود. آنگولا در سال۲۰۲۴ با استناد بهاختلاف نظر درمورد سطح تولید نفت خود از اینگروه خارج شد. اکوادور در سال۲۰۲۰ و قطر در سال۲۰۱۹ از اوپک خارج شدند.
دومقام نفتی عراقی روز سهشنبه گفتند: عراق، سومینتولیدکننده بزرگ اوپکپلاس پس از عربستانسعودی و روسیه هیچ برنامهای برای خروج از اوپکپلاس ندارد زیرا خواهان قیمتهای پایدار و قابل قبول نفت است.
گری راس، ناظر باسابقه اوپک و مدیرعامل شرکت بلک گلد اینوسترز گفت اوپکپلاس فرو نخواهد پاشید زیرا عربستان سعودی همچنان میخواهد با کمک اینگروه بازار را مدیریت کند. عربستان سعودی میتواند ۵/۱۲میلیونبشکه در روز تولید کند اما در سالهای اخیر تولید خود را زیر ۱۰میلیونبشکه نگه داشته است.
عضویت در اوپکپلاس بهکشورها وزن دیپلماتیک و بینالمللی بیشتری میدهد و این یکی از دلایلی است که تحلیلگران برای تصمیم ایران برای ماندن در اوپک حتی در اوج جنگ با کشورهای خلیج فارس ذکر کردند. دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا اوپک را به«کلاهبرداری از بقیه جهان» با افزایش قیمت نفت متهم کرده است. ترامپ گفته که آمریکا ممکن است بهدلیل سیاستهای نفتی اوپک حمایت نظامی از خلیج فارس را مورد بازنگری قرار دهد. با اینحال اینترامپ بود که در طول همهگیری کووید۱۹ درحالیکه قیمت نفت کاهش یافت و تولیدکنندگان آمریکایی متضرر شدند بهمتقاعدکردن اوپکپلاس برای کاهش تولید در سال۲۰۲۰ کمک کرد.
خورخه لئون، یکمقام سابق اوپک که اکنون در شرکت تحقیقاتی «ریستاد انرژی» کار میکند، گفت: خروج اماراتمتحدهعربی نشاندهنده یکتغییر قابل توجه برای اوپک بوده و مدعی شد پیامد بلندمدت آن یکاوپک از نظر ساختاری ضعیفتر است.
کرافت گفت: اعضای اوپکپلاس بیشتر بر بازسازی تاسیسات آسیبدیده از جنگ متمرکز خواهند بود تا شروع کاهش تولید در آینده نزدیک. او افزود: از اینرو تجزیه گستردهتر اوپکپلاس درحالحاضر در دستور کار نیست.
کاهش قدرت نفوذ اوپک بر بازار
نفوذ اوپک برای بازار نسبتبه دهههای گذشته رو بهکاهش بوده است. اوپک که در سال۱۹۶۰ تشکیل شد زمانی بیش از ۵۰درصد از تولید جهانی را کنترل میکرد. با افزایش تولید رقبا سهم اینگروه در سال گذشته بهحدود ۳۰درصد از کل تولید نفت و مایعات نفتی جهان که ۱۰۵میلیونبشکه در روز بود کاهش یافته است. آمریکا که قبلا بهواردات از اعضای اوپک متکی بود در ۱۵سال گذشته بهبزرگترین رقیب آن تبدیل شده است.
براساس گزارش رویترز، آمریکا بهپشتوانه رونق صنعت نفت شیل خود تولید خود را تا ۲۰درصد از کل تولید جهان افزایش داده است. افزایش تولید آمریکا باعث شد اوپک در سال۲۰۱۶ با چندین تولیدکننده غیر اوپک شامل روسیه که قبلا یکی از رقبای اصلی عربستان سعودی در صنعت نفت بود برای تشکیل اوپکپلاس متحد شود.
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، ایناتحاد بهاین گروه کنترل حدود ۵۰درصد از کل تولید نفت جهان را در سال۲۰۲۵ داد. از دست دادن اماراتمتحدهعربی بهاین معنی است که سهم اینگروه بهحدود ۴۵درصد کاهش خواهد یافت.
منبع: رویترز
