تخلیه نسبی حباب قیمت در بازار بدون مشتری
جهان صنعت– بازار خودرو همچنان در رکود بهسر میبرد. درحالیکه قیمت خودروهای داخلی و مونتاژی نوسانات محدودی را تجربه کردند توقف ثبت سفارش و ابهام در واردات بر فضای بازار سایه انداخته است.
بازار خودروی ایران در تابستان۱۴۰۵ همچنان در شرایطی قرار دارد که فعالان بازار از آن با عنوان رکود تورمی یاد میکنند؛ وضعیتی که در آن اگرچه قیمت برخی خودروها متناسب با نوسانات نرخ ارز دچار تغییر میشود اما حجم معاملات بهپایینترین سطوح ماههای اخیر رسیده و بخش قابلتوجهی از خریداران و فروشندگان ترجیح میدهند فعلا دست بهمعامله نزنند. بررسیهای میدانی از بازار خودرو نشان میدهد روند کلی قیمتها در روزهای پایانی تیرماه بیشتر نزولی یا کمنوسان بوده و برخلاف گذشته افزایش نرخ ارز نیز نتوانسته موج جدیدی از رشد قیمت خودرو را رقم بزند.
برهمیناساس فعالان و نمایشگاهداران خودرو میگویند درحالحاضر مهمترین ویژگی این روزهای بازار کاهش محسوس تقاضای مصرفی و سرمایهای است. در سالهای گذشته خودرو بهعنوان یک کالای سرمایهای شناخته میشد و هر افزایش نرخ ارز بهسرعت خود را در بازار خودرو نشان میداد اما اکنون کاهش قدرت خرید خانوارها، افت نقدینگی و انتظار برای مشخصشدن سیاستهای اقتصادی دولت موجب شده حتی با رشد دلار نیز بسیاری از خریداران از ورود بهبازار خودداری کنند. بنابران بازار خودرو بیش از آنکه تحت تاثیر عرضه و تقاضای واقعی باشد در انتظار روشنترشدن فضای اقتصادی و سیاسی کشور قرار گرفته است.
قیمت خودروهای پرتقاضا در بازار
بررسی قیمت خودروهای داخلی نشان میدهد محصولات پرتقاضای ایرانخودرو و سایپا در روزهای اخیر عمدتا با کاهش یا ثبات قیمت مواجه بودند. در برخی مدلها افت قیمت بین ۱۵تا۸۵میلیونتومان نیز ثبت شده؛ موضوعی که نشان میدهد فروشندگان برای جذب مشتری ناچار بهتعدیل قیمتهای پیشنهادی شدند. این کاهش البته بهمعنای رونق بازار نیست بلکه نتیجه کمبود خریدار و کاهش حجم معاملات است.
بهعنوان نمونه پژو۲۰۷دندهای در محدوده ۸/۱میلیاردتومان، دنا پلاس اتوماتیک نزدیک به۷/۲میلیاردتومان، تارا اتوماتیک حدود ۷/۲میلیاردتومان و سورن پلاس XU7Pحدود ۶/۱میلیاردتومان معامله میشوند. در محصولات سایپا نیز شاهین اتوماتیک در محدوده ۲میلیاردتومان، اطلس G حدود ۳/۱میلیاردتومان و کوییک GX حدود ۱/۱میلیاردتومان قیمتگذاری شدند. با اینحال فعالان بازار تاکید میکنند که بسیاری از این قیمتها پیشنهادی است و بهدلیل رکود معاملات فاصله محسوسی میان قیمتهای اعلامی و قیمتهای نهایی معامله وجود دارد.
در بخش خودروهای مونتاژی نیز وضعیت تفاوت چندانی با خودروهای داخلی ندارد. هرچند این خودروها همچنان وابستگی بیشتری بهنرخ ارز دارند اما رکود معاملات مانع از انتقال کامل افزایش هزینهها بهقیمت نهایی شده است. کارشناسان معتقدند بازار خودروهای مونتاژی درمقایسه با خودروهای داخلی از انعطاف بیشتری در برابر نوسانات ارزی برخوردار بوده اما در شرایط فعلی حتی این بخش نیز با کاهش تقاضا روبهرو شده است.
بهعنوان نمونه فونیکس تیگو۸پرو مکس در محدوده ۳/۷میلیاردتومان، فونیکس FX پریمیوم حدود ۸/۵میلیاردتومان، لاماری ایما ۳/۵میلیاردتومان، فیدلیتی الیت پنجنفره نزدیک به۵میلیاردتومان، دیگنیتی پرستیژ حدود ۹/۵میلیاردتومان و کیامسی J7 نیز در محدوده ۷/۴میلیاردتومان معامله میشوند. فعالان بازار معتقدند باوجود ثبات نسبی قیمتها حجم معاملات در این بخش نیز پایین است و بسیاری از قیمتهای اعلامی نرخهای پیشنهادی فروشندگان محسوب میشود.
کاهش جذابیت سرمایهگذاری در بازار خودرو
یکی دیگر از نشانههای تغییر رفتار بازار کاهش فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد در بسیاری از محصولات است. این فاصله که در سالهای گذشته بهیکی از مهمترین انگیزههای فعالیت دلالان تبدیل شده بود اکنون در برخی خودروها بهحدود ۵تا۸درصد رسیده است. بررسیها نشان میدهد استقبال از برخی طرحهای فروش خودروسازان نیز نسبتبه گذشته کاهش یافته و انگیزه کسب سود از خرید خودروهای کارخانهای افت کرده است. این موضوع میتواند نشانهای از کاهش جذابیت سرمایهگذاری در بازار خودرو باشد.
درکنار این عوامل سیاستهای دولت در حوزه واردات خودرو نیز همچنان یکی از متغیرهای اثرگذار بر بازار محسوب میشود. اگرچه روند واردات نسبتبه سالهای گذشته تسهیل شده اما محدودیتهای مربوط بهثبت سفارش، تامین ارز و شرایط خدمات پساز فروش همچنان مانع از ورود گسترده خودروهای خارجی بهبازار شده است. مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو ایران در این خصوص گفته که درحالحاضر ثبت سفارش جدیدی انجام نمیشود و خودروهای درحال ورود بهکشور مربوط بهثبت سفارشهای سال گذشته هستند. درنتیجه عرضه خودروهای وارداتی هنوز نتوانسته اثر قابلتوجهی بر کاهش قیمت خودروهای داخلی و مونتاژی بگذارد.
ازسویدیگر نوسانات نرخ ارز همچنان مهمترین عامل روانی بازار خودرو محسوب میشود. باوجود بازگشت دلار بهسطوح بالاتر در روزهای اخیر بازار واکنش شدیدی بهاین موضوع نشان نداده زیرا فعالان بازار معتقدند تا زمانی که وضعیت متغیرهای کلان اقتصادی و سیاسی مشخص نشود افزایش نرخ ارز بهتنهایی نمیتواند محرک قدرتمندی برای رشد قیمت خودرو باشد. بههمیندلیل بسیاری از معاملهگران ترجیح دادند سرمایه خود را نقد نگه دارند و منتظر روشنترشدن شرایط بمانند.
تخلیه نسبی حباب قیمت
بر این اساس تحلیل روند بازار در ماه نخست تابستان نشان میدهد قیمت خودرو نسبتبه اوج نوسانات ماههای قبل تا حدودی تعدیل و بخشی از حباب قیمتی تخلیه شده است. درعینحال کاهش معاملات سبب شده کشف قیمت واقعی با دشواری بیشتری انجام شود و بسیاری از قیمتهای اعلامی صرفا جنبه پیشنهادی داشته باشند. این مساله باعث شده برخی کارشناسان از بازار بدون مشتری یاد کنند؛ بازاری که در آن فروشندگان حاضر بهکاهش بیشتر قیمت نیستند و خریداران نیز امید دارند در آینده قیمتها پایینتر بیاید.
چشمانداز کوتاهمدت بازار خودرو همچنان وابسته بهسهعامل اصلی است: نخست روند نرخ ارز، دوم سیاستهای دولت در حوزه واردات و قیمتگذاری و سوم وضعیت کلی اقتصاد و تحولات سیاسی. تا زمانی که این متغیرها بهثبات نرسند انتظار نمیرود بازار از رکود فعلی خارج شود.
برهمیناساس بسیاری از کارشناسان پیشبینی میکنند در هفتههای آینده نیز بازار خودرو با نوسانات محدود، معاملات کمحجم و رفتار محتاطانه خریداران و فروشندگان همراه باشد؛ شرایطی که اگرچه از جهشهای شدید قیمتی جلوگیری میکند اما نشانهای از بازگشت رونق بهبازار نیز در آن دیده نمیشود و مشتریان همچنان تمایلی بهخرید خودرو نشان نمیدهند.
منبع: مهر
