در مسیر توافق
جهان صنعت– حوالی غروب جمعه و در حالی که کمتر از یکصد ساعت تا پایان مهلت آتشبس دوهفتهای میان ایران و آمریکا باقی مانده بود، وزیر امور خارجه ایران از «آزادی تردد در تنگه هرمز در دوره باقیمانده از آتشبس» خبر داد؛ آتشبسی که درپی تلاشهای گسترده شهباز شریف نخستوزیر و ژنرال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان آغاز و در ادامه نیز زمینهساز برگزاری یک دور مذاکره ۲۱ ساعته در بالاترین سطح ممکن در طول تاریخچه روابط جمهوری اسلامی و ایالات متحده شد و اگرچه درنهایت منجربه تفاهم و توافق طرفین نشد اما مقامهای پاکستانی از تلاش خود دست نکشیدند. بر این اساس در روزهای پایانی هفته گذشته در حالی که شهباز شریف در قامت نخستوزیر پاکستان راهی پایتختهای سه کشور مهم منطقه شد و با سران عربستان سعودی، قطر و ترکیه دیدار کرد، ژنرال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان نیز راهی تهران شد و علاوهبر دیدار با سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران و سردار علی عبدالهی فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء، با مسعود پزشکیان رییسجمهور و محمدباقر قالیباف رییس مجلس شورای اسلامی و سرپرست هیات مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی در دور اخیر مذاکره با ایالات متحده نیز دیدار کرد.
اما در حالی که تا ساعتی پیش از غروب جمعه نیز خبری از نتایج این رفت و آمدهای دیپلماتیک مخابره نشده بود، ناگهان حوالی ساعت۱۷ به وقت تهران، سیدعباس عراقچی در توئیتی اعلام کرد که در دوره باقیمانده از آتشبس دوهفتهای، تردد در تنگه هرمز به روی تمامی کشتیهای تجاری باز شده است. سید عباس عراقچی که از طریق حساب کاربری شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس(توئیتر) در این رابطه اطلاعرسانی میکرد، یادآور شد: «در پی اعلام آتشبس در لبنان، عبور و مرور تمامی کشتیهای تجاری از طریق تنگه هرمز برای باقیمانده دوره آتشبس بهطور کامل آزاد اعلام میشود.» رییس دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی در عین حال تصریح کرد: «این تردد باید در مسیر هماهنگشده و از پیش اعلامشده توسط سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران انجام گیرد.» با این همه اما در شرایطی که کمتر از یکصد ساعت تا پایان مهلت آتشبس دو هفتهای میان ایران و آمریکا باقی مانده و دستکم تا زمان نگارش این گزارش در واپسین ساعت روز جمعه خبر دقیقی درخصوص زمان و مکان برگزاری دور دوم مذاکرات میان تهران و واشنگتن اعلام نشده، خبر آزادی تردد در تنگه هرمز، به باور بسیاری از ناظران نشانه دستاوردهای قابلقبول تحرکات دیپلماتیکی است که در روزهای گذشته با میانجیگری طرف پاکستانی و انعطاف تهران و واشنگتن در جریان بوده است.
اهمیت این خبر تا حدی بود که هنوز دقایقی از انتشار توئیت عراقچی نگذشته بود که نهتنها دونالد ترامپ از ایران تشکر کرد بلکه قیمت نفت در بازارهای جهانی نیز با افت چشمگیر مواجه شد. بنابر این گزارش، دونالد ترامپ که در پیامی کوتاه در شبکه اجتماعی تروت سوشیال از خرسندی خود از این اقدام تهران در گشایش تنگه هرمز پرده برمیداشت، با نامیدن تنگه هرمز بهعنوان «تنگه ایران»، از ایران به خاطر بازگشایی تنگه تشکر کرد. دونالد ترامپ در این پیام کوتاه نوشت: «ایران همین الان اعلام کرد که تنگه ایران(تنگه هرمز) کاملا باز و آماده تردد بدون مانع است؛ متشکرم!»
با این همه دونالد ترامپ دقایقی پس از تشکر از تهران برای بازگشایی تنگه هرمز به روی کشتیهای تجاری، اعلام کرد که ارتش ایالات متحده کماکان به محاصره دریایی ایران ادامه خواهد داد. او نوشت: «تنگه هرمز برای تجارت و عبور و مرور کامل، بهطور کامل باز و آماده است اما محاصره دریایی، صرفا در رابطه با ایران، تا زمانی که توافق (معامله) ما با ایران ۱۰۰درصد کامل شود، با قدرت و اعتبار کامل پابرجا خواهد ماند.» رییسجمهور آمریکا تاکید کرد: «این فرآیند باید بسیار سریع پیش برود چراکه بر سر اکثر موارد قبلا مذاکره شده است. با تشکر از توجه شما به این موضوع!»
ترامپ دقایقی بعد در واکنشی دیگر به تصمیم مهم تهران در گشایش تنگه هرمز، به مساله اموال مسدودشده جمهوری اسلامی و همچنین اورانیوم غنیشده ایران اشاره کرد و در حالی که از اورانیومهای غنیشده بهعنوان «غبار هستهای» یاد کرد، نوشت: «ایالات متحده تمام غبار هستهای را که توسط بمبافکنهای عظیم B2 ما ایجاد شده است، دریافت خواهد کرد. هیچ پولی به هیچوجه من الوجوه رد و بدل نخواهد شد.» او در عین حال با تاکید بر اینکه «این توافق به هیچوجه منوط به لبنان نیست»، نوشت: « ایالات متحده اما بهطور جداگانه با لبنان همکاری کرده و با وضعیت حزبالله به شیوهای مقتضی برخورد خواهد نمود.» ترامپ وعده داد که «اسرائیل دیگر لبنان را بمباران نخواهد کرد» و نوشت: «آنها ازسوی ایالات متحده از انجام این کار منع شدهاند. دیگر کافی است! متشکرم!» همزمان پس از اعلام بازگشایی تنگه هرمز از سوی وزیر امور خارجه ایران، شبکه خبر در زیرنویس خود تردد شناورهای نظامی از تنگه هرمز را ممنوع اعلام کرد. بنابر آنچه شبکه خبر به نقل از یک مقام ارشد نظامی اعلام کرد، «شناورهای غیرنظامی هم از مسیرهای تعیینشده با اجازه نیروی دریایی سپاه تردد خواهند کرد.»
