نقش رسانهها در میدان روایت
رسانهها یکی از مهمترین پلهای ارتباطی میان مردم و اخبار هستند. این پلهای ارتباطی در شرایط خاص مانند جنگ، بیماری پاندمی و… وظیفه خطیری برعهده دارند. رسانهها در آگاهیبخشی بر سر روایتها، افکار عمومی و حقیقت بازیگرانی تاثیرگذار هستند که باید ابزارشان برای خبررسانی درست و دقیق باشد وگرنه کوچکترین لغزششان به منبع اضطراب و سردرگمی جامعه تبدیل میشود. در همه جوامع شهروندان برای درک آنچه در جریان است برای اطلاع و تصمیمگیریهای روزانه و حتی حفظ آرامش خود به اخبار، گزارشها و تحلیلهایی که گفته و نوشته میشود متکی هستند بنابراین دقت، سرعت و صداقت در اطلاعرسانی اهمیت بسیاری دارد.
مسوولیت رسانهها در مواقع اضطرار از جمله جنگ برجستهتر از هر زمان دیگری است. از شاخصترین این مسوولیتها میتوان به راستیآزمایی منابع، پرهیز از بزرگنمایی و پیامدهای روانی هر خبر اشاره کرد. رسانهها میتوانند نقش مهمی در تقویت همبستگی اجتماعی ایفا کنند. روایت اتفاقهای واقعی از کمکهای مردمی، تلاش و همت امدادگران، تابآوری شهروندان و… میتواند امید به گذر این روزهای سخت را زنده نگه دارد و حس همدلی و همراهی را در بین آحاد جامعه تقویت کند. بازگویی روایتها در کنار اخبار موثق و دقیق به جامعه کمک میکند مردم با شرایط موجود بهتر کنار بیایند. از سوی دیگر در عصر دیجیتال و وجود شبکههای اجتماعی هر فرد در جامعه خود بهنوعی رسانه مبدل شده است که موجب انتقال سریع اخبار و رویدادها میشود اما این تحول میتواند چالشهای بسیاری به همراه داشته باشد از جمله مخابره اخبار نادرست که موجب تشویش اذهان عمومی میشود و آسیبهای امنیتی برجای میگذارد بنابراین مسوولیت صحت و سقم اخبار فقط بر دوش رسانههای رسمی و دولتی نیست بلکه کاربران شبکههای اجتماعی نیز باید در اطلاعرسانی دقت کافی داشته باشند. به گفته کارشناسان حوزه ارتباطات، اعتماد مهمترین سرمایه رسانههاست که نه با هیجانسازی بلکه با شفافیت، صداقت و در نظر گرفتن شعور و احترام به مخاطب شکل میگیرد. در نهایت میتوان گفت منابع خبری و رسانهها در زمانهای خاص مانند جنگ تنها نظارهگر رخدادها نیستند بلکه آنها بخشی از واقعیتهای در حال وقوع را میسازند. انتخاب سوژه و نحوه روایت آنچه رخ داده همگی بر درک جامعهای که درگیر بحران و جنگ است تاثیر میگذارد پس مسوولیت روزنامهها فراتر از خبررسانی است درنتیجه کلمات به موشک و بمب میمانند و در شکل دادن به درک جامعه نقشی تعیینکننده دارند. در روزهایی که مخابره اخبار همپای جنگ در حال وقوع پیش میرود مهمترین کار شاید درنگی کوتاه پیش از بازنشر خبر باشد.
