جنگ و هزینه‌ها در ایران و جهان

محمد ارومیه‌ای
کدخبر: 624642

جنگ ۴۰ روزه جمهوری اسلامی با دو کشور اسرائیل و آمریکا که از نظر مدیران جمهوری اسلامی و شمار دیگری از شخصیت‌های سیاسی- روشنفکری جهان دو کشور جنگ‌افروز به حساب می‌آیند چند روزی است به آتش‌بس رسیده و حالت نه جنگ و نه صلح را تجربه می‌کند.

آخرین حربه‌ای که آمریکایی‌ها برای ادامه جنگ بدون شلیک موشک و بمباران به کار گرفته‌اند محاصره دریایی ایران است. آمریکایی‌ها باور دارند این ابزار می‌تواند خسارت‌های مالی و فنی به درآمد و چاه‌های نفت ایران بزند. در برابر جمهوری اسلامی نیز بستن تنگه هرمز با شدت دنبال شده و می‌گویند تنگه‌ای که راه عبور ۲۰‌درصد نفت جهان را به خود اختصاص داده در اختیار نیروهای نظامی جمهوری اسلامی است. جمهوری اسلامی باور دارد اولا محاصره دریایی ایران به دلیل اینکه ایران مرزهای گسترده زمینی دارد نمی‌تواند راه ورود کالا به ایران را سد کند. از سوی دیگر مدیران سیاسی و برخی کارشناسان می‌گویند جمهوری اسلامی برای ذخیره کردن نفت استخراجی خود جایگزین‌هایی دارد که تاب‌آوری را افزایش می‌دهد و سرانجام اینکه مسدود شدن هرمز و محاصره دریایی اگر درازمدت شود آسیب بزرگی به اقتصاد جهان وارد می‌کند. به این ترتیب اداره‌کنندگان جنگ به دیپلماسی‌گرایان یادآور می‌کنند به خاطر محاصره دریایی بنادر ایران پای مذاکره نروند.

دقت در استدلال‌های یادشده نشان می‌دهد هیچکدام از آنها را نمی‌توان رد کرد جز اینکه درباره استدلال سوم یعنی آسیب جهانی اقتصاد بر مردم جهان و زیر فشار قرار گرفتن آمریکایی‌ها باید احتیاط کرد. به این معنی که خسارت‌های جنگ جمهوری اسلامی با آمریکا را اگر تقسیم بر دو کنیم یعنی خسارت‌های احتمالی به ایرانیان و خسارت‌های احتمالی به مردم جهان، می‌توانیم به این نتیجه برسیم که سهم مردم ایران بسیار بیشتر خواهد بود. جمعیت ساکن در ایران‌زمین را اگر ۱۰۰‌میلیون و جمعیت جهان را ۸‌میلیارد آدم فرض کنیم نسبت جمعیت ایران به کل جمعیت جهان اندکی بیشتر از یک‌درصد خواهد بود. با این حساب باید آسیب وارد شده به ایرانیان را جدی‌تر محاسبه کرد.

آنچه در بالا یادآوری شد برای این بود که ذهنیت اداره‌کنندگان جنگ به یک نکته با اهمیت بازتر شده و در محاسبه این عامل برای فشار به آمریکا جهت پایان دادن به جنگ اندازه‌گیری دقیق‌تری داشته باشند. اگر این معادله اساس صورت‌بندی برای مذاکره نکردن یا ادامه جنگ باشد احتیاط در برابر آن رواست و بی‌گدار نباید به آب زد.شهروندان ایرانی می‌خواهند در این‌باره بیشتر فکر شده و راه‌های بهتری برای خلاص شدن از طلسم جنگ با آمریکا به لحاظ نظامی و دیگر جنگ‌ها جست‌وجو تا آسیب مناسب به آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها وارد شود و بشود از این ابزار استفاده شود. درست است که باید درباره محاسبه‌های فنی آمریکایی‌ها درباره چاه‌های نفت ایران در برابر محاصره گفت و به شهروندان امیدواری داد اما بهتر است درباره تاب‌آوری ایرانیان نیز حساب و کتاب کرد و اگر کارشناسی‌ای در این‌باره انجام شده نتایج آن بدون دستکاری در اختیار قرار گیرد.

آخرین اخبار