تداوم بلاتکلیفی ترامپ
مانند کسانی که کودکان را از عصبانی شدن پدر و مادر میترسانند، همکاران و دستیاران دونالد ترامپ و رسانههای همسوی ایالات متحده و اسرائیل، ایران را از غیرقابل پیشبینی بودن ترامپ میترسانند و هشدار میدهند که ظرفیت روانی رییسجمهور ایالات متحده در حال اتمام است و او (ترامپ) کمکم به نقطه جوش میرسد. کسانی که در اینباره هشدار میدهند میگویند که بالاخره ایران باید کوتاه بیاید، خلیجفارس و تنگه هرمز را آزاد کند و ماجراجویی را کنار بگذارد. در همین ساعات گذشته آخرین ابتکار دونالد ترامپ برای خلع سلاح و به تسلیم واداشتن ایران ناموفق بوده است. او که پیش از این بارها تاکید کرده بود که ایران را نابود میکند و این کشور را به عصر حجر بازمیگرداند، اینبار هم تهدید کرد که اگر کسی در مقابل آزادی تردد شناورها عملی انجام دهد با او برخورد خواهد کرد.
به این ترتیب قرار بود از صبح دوشنبه گذشته آزادی تردد کشتیها با حمایت نظامیان آمریکایی برقرار شود اما در عمل چنین نشد و مانند دفعات گذشته نخست اهداف و رویکرد تغییر کرد. چنانکه اگرچه در ابتدا دونالد ترامپ وعده داد که نظامیان کشورش آزادی تردد و عبور از تنگه هرمز را تضمین خواهند کرد اما بلافاصله این تضمین آزادی تردد به راهنمایی برای عبور امن و بیضرر تغییر یافت و سنتکام که در ابتدا گفته به وسیله چند ناوچه موشکانداز، ۱۵۰جنگنده راهبردی، ۱۰۰هلیکوپتر جنگی، سوخترسانهای متعدد و ۱۵هزار نیروی نظامی باز بودن این تنگه و پروژه وعده دادهشده ترامپ را اجرا خواهد کرد، به ناگاه اعلام کرد که قرار نیست نظامیان آمریکایی کشتی یا شناوری را اسکورت کنند و حمله یا حملههای صورتگرفته به شناورها را پاسخ دهند و تلافی کنند.
پس از این بیانیه و اطلاعرسانی، بسیاری این سوال را مطرح کردند که این چرخش آشکار موضع چگونه و چرا رخ داده است؟ البته از این چرخشها از ترامپ زیاد دیده شده و بالاخص در همین جنگ ۴۰روزه اگر قرار بود ترامپ تهدیدهای خود را به همان صورتی که بیان کرده بود، به اجرا درآورد، باید تاکنون چند بار کشور و جغرافیای ایران نابود و با خاک یکسان میشد اما درست در همان لحظات آخر، ادعای اعلامشده کنار گذاشته شده و قرائت جدیدی از آن اجرا میشد. از این بابت وقتی پروژه آزادی تردد شناورها از اسکورت کشتیها و اجبار ایران به باز کردن تنگه هرمز، به راهنمایی برای حرکت امن تبدیل شد، هیچکس تعجب نکرد.
مهمترین برتری ایران در خلیجفارس، تنگه هرمز و دریای عمان، داشتن سواحل گسترده و مشرف به تمام این دریاهاست. روشن است که تا عمق اقیانوس هند تمام تحرکات تجاری- نظامی میتواند از جانب ایران رصد و رهگیری شود. از این بابت آنچه محاصره دریایی ایران از جانب ایالات متحده خوانده شد، آنچنان که تبلیغ میشود موثر و کارآمد نبوده. از همین رو است که ترامپ در اقدامی تکمیلی به باز کردن خلیجفارس روی آورده است اما گزارشهای منتشره حاکی از آن است که در همین ۴۸ساعت اجرای این طرح، شناورهای تجاری آنچنان که واشنگتن انتظار داشت، ریسک نکردند و ایالات متحده را قابل اعتماد ندانستند به ویژه آنکه در همان ساعات نخست اجرای طرح نه فقط چند شناور هدف حملات ایران قرار گرفتند بلکه اهدافی در امارات متحده عربی نیز مورد حمله واقع شد و ایران نشان داد که حاضر به کوتاه آمدن در این موضوع نیست.
بعید به نظر میرسد که ترفند جدید در تنگه هرمز به جنگ تمامعیار میان ایران و ایالات متحده بینجامد. در همین ساعاتی که منازعه به نقطه جوش نزدیک شده، ایالات از پاسخ گسترده به ایران خودداری کرده و چند قایق تجاری- ماهیگیری را در پاسخ به حملات ایران منهدم کرده است. این در حالی است که گفته میشود برخی موشکهایی که علیه ناوهای جنگی آمریکا شلیک شده، به هدف اصابت کرده و تصاویری وجود دارد که نشان میدهد دماغه یکی از ناوها آسیب دیده است. با این حال گزارشی از تشدید تنشها و عزیمت به نقطه شروع یک جنگ تمامعیار وجود ندارد. حتی در ساعات میانی این بحران- روز دوم، سهشنبه- سنتکام از صدور بیانیه موضعگیری پرهیز کرده است که نشان میدهد آن سطح از ماجراجویی و بیعقلی که ترامپ دنبال میکند، در میان نظامیانی که قرار است جانشان را فدا کنند و در دریا غرق شوند، دیده نمیشود.
قابل انتظار است که وقتی ایران در مقابل حملات گسترده و پرحجم ایالات متحده و اسرائیل آن هم به مدت ۴۰روز تسلیم نشد در مقابل این منازعهجویی ایالات متحده هم تسلیم نشود بهویژه آنکه در مورد کنونی ایالات متحده از پایگاههای زمینی خود در سرزمینهای جنوب خلیج فارس استفاده نمیکند و تمام توانش به استعداد نظامی موجود در دریا محدود است، پایگاههای شناور ایالات متحده در دریای عمان بسیار آسیبپذیرتر از پایگاههای سرزمینی است، امکان تقویت و بازسازی توان و آسیبهای احتمالی وارد شده به پایگاههای شناوری آمریکا بسیار سخت، محدود و پرهزینه است و خروج یکی از این شناورها از درصد مهمی از توان و استعداد نظامی آمریکاییها در خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان میکاهد و سرانجام اینکه تاکنون اسرائیل برای مشارکت در این منازعهجویی ابراز تمایل نکرده و برادر بزرگ خویش را تنها گذاشته است.
با این همه ایرانیان تهدید میکنند که هنوز پاسخ شایسته به اقدامات ایالات متحده ندادهاند. بیتردید واشنگتن در هفتههای گذشته برای تحریک ایران به شروع یک جنگ تمامعیار اقدامات ابتدایی زیادی انجام داده است. در این اقدامات ایالات متحده میخواسته تا ایران خسته و کلافه شود و دست به انجام اقدامات انتحاری بزند. همزمان بخشهای رسانهای و موضعگیری مقامات آمریکایی بهگونهای است که گویا در ایران جنگ درونی شدیدی در جریان بوده و هر لحظه ممکن است گروههای مسلح به روی هم سلاح بکشند و جنگ داخلی به سبک لبنان رخ دهد در حالی که در واقعیت چنین چیزی وجود ندارد.
گمان میرود منازعه میان ایالات متحده و ایران به نقطه پایانی نزدیک نباشد چه ترامپ به دنبال تحصیل دستاوردی از این جنگ است در حالی که ایران تمام راهها را برای دادن دستاورد به ترامپ بسته است.
