تغییر نظم جهانی انرژی

جهان صنعت– مدیرعامل بورس انرژی ایران گفت که نظم جهانی انرژی وارد مرحله‌ای تازه شده؛ جایی که دیگر صرفِ داشتن منابع، تعیین‌کننده قدرت نبوده بلکه کنترل بازار مبادلات و مسیرهای انتقال انرژی به‌عامل اصلی برتری تبدیل شده است.

محمد نظیفی در گفت‌وگو با صدا و سیما بیان کرد: اگر تا دیروز درگیری‌ها بر سر «منابع انرژی» و تصاحب مستقیم نفت بود امروز معادله تغییر کرده است. دیگر فقط خود منابع اهمیت ندارند بلکه «مبادلات انرژی»، «بازار انرژی» و به‌ویژه «مسیر‌های انتقال» از جمله تنگه‌ هرمز به‌عرصه اصلی نبرد تبدیل شده‌ و این یک تفاوت بنیادین در نظم جدید جهانی انرژی است.

مدیر عامل بورس انرژی ایران افزود: در این میان برای ایران به‌عنوان کشوری که در چهارراه تمدنی جهان قرار گرفته این تحولات معنای ویژه‌ای دارد. نشانه‌های اولیه یک پیروزی تمدنی در حال شکل‌گیری است؛ پیروزی‌ که ریشه در درک درست از این تغییر پارادایم دارد.

نظیفی در ادامه بیان کرد: امروز دیگر موضوع صرفا منابع انرژی نبوده بلکه «کنترل جریان انرژی» است. کشور‌هایی که به‌مسیر‌های انتقال انرژی دسترسی دارند در موقعیت برتر قرار گرفتند. این واقعیت محاسبات بسیاری از قدرت‌ها را دچار اختلال کرده؛ همان‌هایی که تصور می‌کردند هر زمان اراده کنند به‌منابع انرژی دسترسی خواهند داشت. این تصور اکنون فرو ریخته است.

وی افزود: در سطح اقتصادی نیز یک تغییر پارادایم درحال وقوع است. صنایعی که بر پایه انرژی ارزان شکل گرفته بودند با چالش‌های جدی مواجه شدند. دیگر نمی‌توان صرفا با اتکا به‌انرژی ارزان مزیت رقابتی ایجاد کرد بلکه طراحی «طرح‌های اقتصادی هوشمند» و سازگار با نظم جدید انرژی اهمیت بیشتری یافته است. ممکن است در آینده‌ای نزدیک با عادی‌ترشدن شرایط برخی از تنش‌ها فروکش کند اما آنچه تغییر کرده ماهیت بازی است. امنیت انرژی دیگر یک فرض بدیهی نبوده بلکه به‌یک متغیر راهبردی و تعیین‌کننده تبدیل شده است.