-
رقابت راهبردی میان ایالاتمتحده، چین و روسیه در سالهای اخیر وارد مرحلهای شده که دیگر نمیتوان آنرا صرفا رقابتی اقتصادی، نظامی یا فناوری دانست. آنچه امروز در حال شکلگیری بوده بازتعریف کامل معماری قدرت جهانی بر مبنای ژئوپلیتیک کلاسیک و درعینحال ابزارهای نوین اقتصاد و فناوری است.
-
آمریکا در قرن بیستم بزرگترین برنده نظام بینالملل بود. این کشور نهتنها از دل دو جنگ جهانی و جنگ سرد به عنوان قدرت مسلط جهان خارج شد، بلکه الگویی از حکومت قانون، آزادیهای سیاسی و نظم اقتصادی لیبرال را نیز به جهان عرضه کرد. اما این برتری پایدار نماند. به باور فایننشال تایمز، همان نیروهایی که در گذشته موجب ظهور آمریکا شدند، اکنون در حال فرسایش جایگاه آن هستند. ظهور چین، انقلاب دیجیتال و گسترش پوپولیسم راستگرا سه تحول اصلی هستند که نظم آمریکامحور پس از جنگ سرد را به چالش کشیدهاند و جهان را وارد دورهای از بیثباتی و گذار کردهاند.
-
آغاز این نوشتار با یک گزاره ساده اما اساسی تلاشی است تا بتوانم آنچه در سالهای اخیر برای ایران گذشته و برای همه ما دشوار و در بیشتر موارد یادآور اتفاقات ناگواری بوده را با یک واقعیت نوظهور و بدیع پیوند دهم.
-
گروه رهبران جمهوری اسلامی باور دارند این نظام سیاسی نسبت به پیش از جنگ 40روزه قدرتمندتر شده و با مدیریت تنگه هرمز اکنون در معادلات جهانی نقشی ممتاز دارد.
-
سیاستهای تقابلجویانه دونالد ترامپ با جایگزینی «اعتماد» با «اقتصاد سیاسی ترس»، جهان را به سمت رکود اقتصادی سوق داده و آمریکا را در «تله پولانی» گرفتار کرده است.
-
در روایت رسمی سیاست بینالملل ثبات همواره بهعنوان هدفی بدیهی و مطلوب معرفی میشود. گویی جهان آرام پیششرط توسعه و رفاه همگانی است.
-
جهان امروز بیش از رقابت بین دولتها، با دو روایت درباره نظم بینالملل روبهرو است: یکی از جهانمدارانه با تکیه به نهادهای فراملّی و قواعد چندجانبه، دیگری از دولت-ملت بهعنوان محور مشروعیت و کارآمدی دفاع میکند.
-
با وجود شاخصهای قدرتمند اقتصاد آمریکا، افت معنادار ارزش دلار، بیثباتی سیاستگذاری و فرسایش اعتماد به دارایی امن دلار نشان میدهد که ژئوپلیتیک به عامل کلیدی در درک رفتار بازارها تبدیل شده است.
-
نظم نوین جهانی اکنون در قلب بحثهای اقتصادی است و ژئوپلیتیک به عامل کلیدی در درک رفتار بازارها تبدیل شده است.
-
با فروپاشی نظم لیبرال و برآمدن نظم جدید مبتنیبر کاربست مستقیم زور توسط آمریکا و قدرتهای تراز اول جهان، امنیت کشورهای میانی در معرض مخاطره جدی قرار دارند.
