۱۰ کالای برتر صادراتی ایران در سال۲۰۲۵
جهان صنعت- پنج محصول برتر صادراتی ایران در ۲۰۲۵ پلیمرهای اتیلن، گازهای نفتی، میوه و آجیل، سنگآهن و کنسانتره و آلومینیوم خام بود که ۵۰درصد از فروش دلاری محصولات صادرشده ایران را تشکیل میدهد.
در حالی که طبق آمارهای رسمی منتشرشده از تجارت خارجی ایران در سال۱۴۰۴ مجموع مبادلات تجاری ایران با وجود شرایط خاص منطقهای و وقوع دو مقطع درگیری نظامی به حدود ۱۱۰میلیارددلار رسیده که صادرات نفتی بیش از ۵۱میلیارد و ۶۵۷میلیوندلار را به خود اختصاص داده است. این در شرایطی است که صادرات غیرنفتی ایران همواره بهعنوان یکی از ستونهای اصلی اقتصاد کشور مطرح بوده و طی سالهای اخیر تحولاتی را تجربه کرده است.
نکته قابل تامل اینکه طبق دادههای موجود بیشترین آمار صادراتی غالبا مربوط به فلزات، میوه و آجیل، پلاستیک و اقلام پلاستیکی و سنگ معدن است. در حقیقت براساس گزارش منتشرشده از سوی سایت تحقیقی worldtopexports پنج محصول برتر صادراتی ایران در سال۲۰۲۵ عبارتند از: «پلیمرهای اتیلن، گازهای نفتی، آجیلهای متفرقه، سنگآهن و کنسانتره و سپس آلومینیوم خام» که روی هم رفته، پنج صادرات عمده ایران حدود دوپنجم (۹/۴۱درصد) از کل فروش دلاری برای تمام محصولات صادر شده از ایران در سال۲۰۲۵ را تشکیل میدهند.
به عبارت دیگر گروههای کالایی صادراتی زیر بالاترین ارزش دلاری را در محمولههای جهانی ایران در سال۲۰۲۵ نشان میدهند. همچنین درصد سهم هر دسته از کالاهای صادراتی از کل صادرات ایران نشان داده شده است. به عبارت دیگر در رابطه با کالاهای صادراتی که بالاترین ارزش دلاری را در محمولههای جهانی ایران در سال۲۰۲۵ داشتهاند آمده است: در مدت نامبرده ارزش صادراتی پلاستیک، اقلام پلاستیکی ۷/۱میلیارددلار بوده که ۲/۱۷درصد از کل صادرات است، ارزش صادراتی میوهها، آجیل ۲/۱میلیارددلار بوده که معادل ۶/۱۲درصد از کل صادرات است. سوختهای معدنی شامل نفت ارزشی ۲/۱میلیارددلار داشته که معادل ۳/۱۲درصد است و پس از آن سنگ معدن، سرباره، خاکستر با ارزشی ۳/۸۱۳میلیوندلار در جایگاه بعدی قرار دارد.
در سال۲۰۲۵ ارزش صادراتی آهن و فولاد ۶۶۱میلیوندلار بوده که ۷/۶درصد از کل صادرات محسوب میشود و به این ترتیب آهن و فولاد از نظر ارزش در جایگاه پنجم صادراتی قرار دارند.
علاوهبر این طبق دادههای آماری این گزارش، کالاهایی همچون «آلومینیوم، مس، موادشیمیایی آلی، روی، نمک و گوگرد و سیمان» نیز در ردههای بعدی قرار دارند و به این ترتیب ده کالای صادراتی برتر ایران، ۸/۷۷درصد از ارزش کل محمولههای جهانی این کشور را تشکیل میدهند.
کاهش ۶/۴۳درصدی صادرات میوه و آجیل ایران در سال۲۰۲۵
نکته قابلتامل اینکه ایران در تجارت بینالمللی پلاستیک، چه بهعنوان مواد اولیه و چه اقلام ساختهشده از پلاستیک، صادرات خالص بسیار مثبتی دارد. به نوبه خود، این جریانهای نقدی نشاندهنده مزایای رقابتی قوی ایران در دستهبندیهای مرتبط با محصولات است.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است: براساس دادههای موجود، آلومینیوم با کاهش ۶/۲۹درصدی از سال۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵، کمترین کاهش را در بین ده کالای صادراتی برتر ایران داشته است. در جایگاه دوم، صادرات روی ایران با کاهش ۴/۳۰درصدی قرار دارد. محمولههای میوه و آجیل ایران با کاهش ۶/۴۳درصدی، سومین کاهش کند را تجربه کردهاند. در عوض سوختهای معدنی از جمله نفت، با کاهش ۳/۹۸درصدی نسبتبه سال گذشته، بیشترین کاهش را در بین ده کالای صادراتی برتر ایران داشتهاند.
باارزشترین شرکای تجاری ایران
در این گزارش همچنین آمده است: ۱۲شریک تجاری برتر زیر ۸/۶۰درصد از کل صادرات ایران را در سال۲۰۲۳ خریداری کردند. چین با سهم ۱/۲۷درصد، عراق(۵/۱۱درصد)، ترکیه(۸/۶درصد)، امارات متحده عربی(۸/۵درصد)، هند(۳/۲درصد)، پاکستان(۹/۱درصد)، افغانستان(۷/۱درصد)، عمان(۲/۱درصد)، روسیه(۹/۰درصد)، اندونزی(۷/۰درصد)، آذربایجان(۵۳/۰درصد) و ارمنستان(۴۷/۰درصد) در صدر قرار داشتند.
از سوی دیگر طبق آمارهای رسمی کشور، در سال۱۴۰۴ نیز ۲۰میلیون و ۵۱۶هزار تن کالا از مسیر ایران ترانزیت شده که بیانگر حفظ جایگاه ژئوپلیتیکی کشور در کریدورهای منطقهای و استمرار نقش ایران بهعنوان مسیر ترانزیتی باوجود تحولات امنیتی است.
فروش ۹۶درصد از ارزش صادراتی ایران به کشورهای آسیایی
در بخش دیگری از گزارش worldtopexports به بررسی جایگاه ایران در حوزه صادراتی از نظر قارهای پرداخته شده است که نشان میدهد از دیدگاه قارهای، ۱/۹۶درصد از ارزش صادرات ایران به کشورهای آسیایی و ۴/۲درصد به وارد کنندگان مستقر در اروپا فروخته شده است. همچنین در این گزارش آمده ایران یکدرصد دیگر از کالاها را به خریداران در آفریقا ارسال کرده است. علاوه بر این درصدهای کمتری به مشتریان مستقر در آمریکای لاتین(۴/۰درصد) به استثنای مکزیک، آمریکای شمالی(۰۳/۰درصد) و سپس اقیانوسیه(۰۲/۰درصد) عمدتا به استرالیا اختصاص یافته است.
