بن بست سیاسی در عراق
جهان صنعت – عراق با عدم انتخاب رییسجمهور و نخستوزیر جدید باتوجه به اختلاف کردها بر سر نامزد ریاستجمهوری و مخالفتها با نامزدی نوری المالکی برای نخستوزیری وارد بنبست سیاسی شده و احتمال گسترش دامنه تنش وجود دارد. عراق به خصوص پس از اعلام نامزدی نوری المالکی برای نخستوزیری عراق و همزمان با ناکام بودن کردها در دستیابی به توافق بر سر یک نامزد برای ریاستجمهوری این کشور وارد مرحله جدیدی از تنش در سطح داخلی و خارجی میشود.
به گزارش میدلایست نیوز به نقل از العربی جدید، پس از انتخابات نوامبر۲۰۲۵، چارچوب هماهنگی نیروهای سیاسی شیعه عراق همچنان بزرگترین فراکسیون پارلمان یا فراکسیون اکثریت است و ۱۷۵کرسی پارلمان یعنی بیش از نیمی از کرسیهای آن که از ۳۲۹کرسی تشکیل شده را به خود اختصاص داده است.
براساس عرف سیاسی معمول در عراق، منصب رییس پارلمان برای عربهای سنی، منصب نخستوزیری برای شیعیان و منصب رییسجمهوری برای احزاب کرد است.
پارلمان عراق روز یکشنبه برای دومین بار نتوانست تشکیل جلسه دهد تا رییسجمهور جدید را انتخاب کند. شمار نمایندگانی که در پارلمان حاضر شدند بیش از ۶۰نماینده نبود در حالی که براساس قانون اساسی، جلسه پارلمان باید با حضور دوسوم نمایندگان یعنی ۲۲۰نماینده تشکیل شود.
کردها بر سر منصب ریاستجمهوری رقابت میکنند، حزب دموکرات کردستان به ریاست مسعود بارزانی، فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق را برای ریاستجمهوری نامزد کرده و اتحادیه میهنی کردستان به ریاست بافل طالبانی نیز نزار آمیدی، وزیر محیط زیست سابق عراق را نامزد کرده است.
تعویق جلسه انتخاب رییسجمهور
اداره اطلاعرسانی پارلمان عراق اعلام کرد که هیبت الحلبوسی، رییس پارلمان عراق موعد نهایی جلسه انتخاب رییسجمهور عراق را پس از رایزنی با فراکسیونهای سیاسی تعیین خواهد کرد. قرار بود جلسه انتخاب رییسجمهور ۲۷ژانویه برگزار شود اما به روز گذشته (یکشنبه) موکول شد.
براساس قانون اساسی عراق، رییسجمهور جدید باید حداکثر تا ۳۰روز پس از برگزاری نخستین جلسه پارلمان انتخاب شود. تاخیر در انتخاب رییسجمهور عراق قاعدتا منجر به تعویق انتخاب نخستوزیر و تشکیل دولت میشود. براساس قانون اساسی عراق رییسجمهور باید طی ۱۵روز پس از انتخاب خود، نامزد فراکسیون اکثریت را مکلف به تشکیل دولت کند و نخستوزیر جدید عراق نیز ۳۰روز فرصت تشکیل کابینه دارد.
تعویق انتخاب رییسجمهور و نخستوزیر عراق در حالی است که نگرانیهایی از تنشهای امنیتی درپی تهدیدهای آمریکا علیه ایران و امکان ورود گروههای مسلح عراق به درگیری با آمریکا وجود دارد.
در همین راستا، «سرایا اولیاءالدم» یکی از گروههای مقاومت در عراق ویدئویی از آمادگی خود و یک شهر زیرزمینی و موشکهایش برای آماده شدن برای درگیری منتشر کرد.
اصرار بر نامزدی نوری المالکی
در نشست چند ساعته شب شنبه که برخی طرفها در آن حضور نداشتند، چارچوب هماهنگی در منزل نوری المالکی مجددا بر حمایت از نامزدی او برای نخستوزیری تاکید کرد.
در همین راستا، یک عضو برجسته چارچوب هماهنگی به العربی الجدید گفت که ناکامی پارلمان در برگزاری جلسه به دلیل اعلام فراکسیونهای سنی، کرد و شماری از فراکسیونهای شیعی به نمایندگان خود جهت عدم حضور در جلسه برای به حد نصاب نرسیدن است.
وی گفت که شماری از سران چارچوب هماهنگی معتقدند که نامزدی نوری المالکی یعنی ورود به درگیری نابرابر با دولت آمریکا که ممکن است کشور را به سمت مجازات و اقدامات اقتصادی که عراق تحمل آن را ندارد، پیش ببرد علاوه بر اینکه این اقدام، پیامدهای سیاسی متعددی نیز دارد.
روز گذشته رویترز به نقل از منابعی مطلع گزارش داد که مارک ساوایا، دیگر نماینده آمریکا در امور عراق نیست. یک منبع مطلع گفت که سوءمدیریت ساوایا در مواضع مهم از جمله ناکامی در جلوگیری از نامزدی المالکی برای نخستوزیری موجب برکناری او شده است. یک منبع و مسوول عراقی بلندپایه نیز گفت که به نظر میرسد تام باراک، مسوولیت پرونده عراق در وزارت خارجه آمریکا را برعهده گرفته است.
العربی الجدید به نقل از سهمنبع سیاسی که یکی از آنها نزدیک به سفارت آمریکا در بغداد است، تاکید کرد که ساوایا اوایل هفته گذشته در سفری غیرعلنی وارد عراق شد و با یک مسوول برجسته دولتی دیدار کرد اما سفر خود را ناتمام گذاشت و بازگشت. این منابع اشاره کرد که ساوایا قصد دیدار با نوری المالکی، مصطفی الکاظمی و حیدر العبادی را داشت اما با هیچ یک از آنها دیدار نکرد.
خطرناکترین مرحله در عراق
عبدالله الرکابی، تحلیلگر امور سیاسی گفت که عراق هماکنون از خطرناکترین مرحله برای وضعیت داخلی عبور میکند، بهویژه با توجه به اینکه وضعیت سیاسی وارد مرحله شکاف قانونی شده است چرا که اکثر مسوولان کشور اختیارات گسترده ندارند.
او گفت که طبقه سیاسی حاکم از آنچه خارج مرزهای عراق رخ میدهد اطلاع ندارد و فراتر از مساله سهمیهبندی را نمیبیند.
الرکابی اشاره کرد که اگر درست باشد که ساوایا با یک نماینده دیگر جایگزین شده، این به معنای پایان بحران نخواهد بود چرا که ترامپ قصد دارد پرونده گروههای مسلح عراقی را پایان دهد و اگر نخستوزیر نتواند این پرونده را حل کند، ممکن است عراق در معرض حمله قرار گیرد.
او تاکید کرد که همه این مشکلات در عراق رخ میدهد و احزاب نمیتوانند بهطور حقیقی با این چالشها مقابله کنند و با سوءاستفاده از خوشبینی نسبت به سهمشان در دولت جدید، فرار روبه جلو میکنند.
باوجود اینکه چارچوب هماهنگی پرونده نخستوزیری را تعیین تکلیف کرده اما در هر لحظه ممکن است تغییراتی رخ دهد که تفاهمات را برهم بزند، بهویژه با توجه به اینکه کردها اختلافات زیادی بر سر منصب ریاستجمهوری دارند و هر یک از دو حزب اصلی اقلیم کردستان راضی به امتیاز دادن به دیگری نیستند.
چارچوب هماهنگی به دنبال این است که بحران کردها را حل کند و در این راستا یک هیات وارد اربیل شده تا بنبست در پرونده ریاستجمهوری را حل کند. این هیات شامل هادی العامری، محسن المندلاوی و محمد شیاع السودانی است.
