رشد انفجاری شرکتهای پالایشی
هادی بهرامی- فلزات اساسی، پتروشیمی، فرآوردههای نفتی و کانههای فلزی و غیرفلزی چهار صنعت دلاری بازار سرمایه هستند که ۴/۴۵درصد از کل مارکت کپ بورس را به سهام شرکتهای خود اختصاص دادهاند. گروه فلزات اساسی شامل آهن، فولاد و فلزات گرانبهای غیرآهن ۲هزار و ۶۴۴همت، گروه پتروشیمی شامل مواد شیمیایی متنوع، کود و ترکیبات نیتروژن و محصولات پاککننده ۲هزار و ۶۶همت، گروه فرآوردههای نفتی یا به اصطلاح پالایشی یکهزار و ۳۷۶همت و گروه معدنی شامل کانههای فلزی و غیرفلزی ۵۵۰همت ارزش بازار بورسی دارند.
در این بین چند نرخی بودن دلار به صنایع صادراتی و دلاری بازار سرمایه آسیب جدی زده بود به طوری که نرخ فروش و در نهایت سودآوری شرکتها کاهش یافته و به سطوح پایینتری رسیده بودند. فعالان اقتصادی معتقد بودند این رویکرد که هزینههای تولید به دلار آزاد و مبلغ فروش به دلار نیمایی محاسبه شود، عادلانه نیست. حتی شرکتها و صنایع ریالی نیز از چند نرخی بودن دلار تاثیر منفی میپذیرفتند زیرا بازار رقابتی و سالم به مرور زمان از بین میرود و از طرفی واردکنندگان و انحصارگران ضربه مالی و اقتصادی مهلکی به شرکتهای داخلی وارد میکردند. حالا اما ارز دونرخی برای شرکتهای بورسی از بین رفته و به تدریج اثر خود را در صورتهای مالی آنها هویدا میکند.
فروش داغ پالایشیها در ۹ماهه سرد
در ۹ماهه نخست۱۴۰۴ صنعت فلزات اساسی ۸/۸۸۳همت، پتروشیمی ۸/۶۳۲همت، فرآوردههای نفتی یکهزار و ۳/۶۹۸همت و معدنی ۸/۱۶۶همت درآمد عملیاتی را به ثبت رساندند که مقایسهها نشان میدهد گروه فرآوردههای نفتی بیشترین رقم درآمدی را داشته است.
درآمد گروه فلزات اساسی ۳۳درصد، پتروشیمی ۳۱درصد، پالایشی ۱۲۳درصد و معدنی ۳۰درصد از کل ارزش بازار بورسی را تنها در ۹ماهه اول سال کاور کرده است که نشان از عملکرد مطلوب پالایشیها دارد. از سوی دیگر درآمد عملیاتی صنعت فلزات اساسی ۳۱ درصد، پتروشیمی ۳درصد، پالایشی ۴۳درصد و معدنی ۱۲درصد نسبت به دوره مشابه سال قبل افزایش یافته است.
پالایشیها و سپس فلزاتیها عملکرد بهتری نسبت به دو رقیب دلاری دیگر دارند و پتروشیمیها کمترین نرخ رشد درآمد را تجربه کردند.
پالایشیها در اوج، معدنیها در قعر
صنعت فلزات اساسی ۷/۱۶۳همت، پتروشیمی ۴/۱۴۴همت، پالایشی ۱/۲۰۱همت و معدنی ۴/۳۵همت سود خالص را در ۹ماهه نخست۱۴۰۴ ساختند که پالایشیها بیشترین سود و معدنیها کمترین سود را در میان صنایع دلاری بورس دارند. فلزات اساسی
۸ درصد، پتروشیمی ۱۲درصد، پالایشی ۲۳۷درصد رشد سود را نسبت به دوره مشابه سال قبل تجربه کردند که شرکتهای پالایشی به کمک جهش و تعدیل نرخ ارز و همچنین حفظ مقدار تولید و حاشیه سود توانستند بیشترین نرخ رشد سود خالص را داشته باشند.
در مقابل معدنیها که عمدتا شامل کانههای فلزی میشود با کاهش ۱۳درصدی سود مواجه شدند. اینکه سود خالص صنعت فرآوردههای نفتی بورس از ۷/۵۹همت در ۹ماهه۱۴۰۳ با رشد قابلتوجه ۲۳۷درصدی به ۱/۲۰۱همت در ۹ماهه۱۴۰۴ رسیده است قطعا بر ارزندگی سهام شرکتهای پالایشی و جذب سرمایه توسط صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر سهام پالاشی تاثیر مثبت خواهد گذاشت!
سرریز شدن سود ۹ماهه پالایشیها
در سال مالی۱۴۰۳ صنعت فلزات اساسی ۱/۲۲۴همت، پتروشیمی ۱/۱۷۴همت، پالایشی ۷/۱۰۸همت و معدنی ۶/۶۲همت سود خالص را به ثبت رساندند که فلزات اساسی و سپس پتروشیمی بیشترین رقم سود را کسب کردند. گروه فلزات اساسی ۷۳درصد، پتروشیمی ۸۳درصد، پالایشی ۱۸۵درصد و معدنی ۵۷درصد از کل سود سال۱۴۰۳ را تنها در ۹ماهه نخست۱۴۰۴ محقق کردهاند.
با توجه به اینکه صنایع و شرکتها باید حداقل ۷۵درصد از سود سال قبل را در سه کوارتر۱۴۰۴ بسازند، شرکتهای پتروشیمی و سپس فلزات اساسی روند مطلوبی را در حفظ سطح سودسازی حفظ کردهاند اما این صنعت فرآوردههای نفتی است که بسیار بیشتر از سود سال قبل خود را در ۹ماه به دست آورده و به جای ۵/۸۱همت توانست ۱/۲۰۱همت (۶/۱۱۹ همت بیشتر) سود خالص بسازد.
رشد ارزش دلاری به کام پالایشیها
ارزش ویژه صنعت فلزات اساسی ۲/۷۳۶همت، پتروشیمی ۴/۳۲۴همت، فرآوردههای نفتی ۷/۴۳۷همت و معدنی ۲۰۳همت است که نرخ رشد آن در صنعت فلزات اساسی ۱۳درصد، پتروشیمی ۱۵درصد، پالایشی ۷۴درصد و معدنی ۲۰درصد برآورد میشود. شرکتهای فعال در حوزه فرآوردههای نفتی، بیشترین نرخ رشد ارزش ویژه یعنی ۷۴درصد را نسبتبه رقبای دلاری دیگر داشتهاند که نشان از انباشت سودها و ارزش ذاتی رو به رشد سهام را دارد.
به طور کلی وضعیت بنیادی صنایع دلاری بورس به کمک جهش نرخ ارز و فروش صادراتی بهتر از صنایع ریالی بورس است اما در میان همین صنایع دلاری نیز برخی شرکتها سودساز و با سهمی ارزنده بوده اما برخی دیگر زیانده، رو به افول و پرریسک برای سرمایهگذاری هستند در نتیجه باید قبل از سرمایهگذاری، فیلترهای مختلف فاندامنتال و تکنیکال را مورد بررسی قرار داد تا ریسکها کاهش یافته و بازده افزایش پیدا کند.
