مسوولان معیشت مردم را مدیریت نمیکنند اما حقوقهای بالایی میگیرند!
جهان صنعت- یک جامعهشناس و عضو هیاتعلمی دانشگاه در تحلیل خود از اعلام صریح حقوق هزاردلاری رییسجمهور گفت: در یک نشست عمومی اعلام شد که حقوق ماهانه پزشکیان بهعنوان رییسجمهور حدود هزاردلار است. این اظهارات صریح جنجالی شد و در رسانهها و شبکههای اجتماعی بازتاب گستردهای یافت بهطوریکه مردم نسبت به این سخن رییسجمهور واکنش نشان دادند. حال سوال این است که چرا این واکنشها رخ داد و اساسا حقوق هزار دلاری رییسجمهور چه معنایی دارد؟
عالیه شکربیگی افزود: اگر بخواهیم با نرخ دلار آزاد فعلی -که حدود ۱۶۰ تا ۱۶۲هزار تومان است- محاسبه کنیم، این رقم(هزار دلار) معادل حدود ۱۶۰ تا ۱۶۲میلیون تومان در ماه میشود. در حالی که حقوق رییسجمهور در کشورهای مختلف تفاوتهای زیادی دارد، در شرایط فعلی جامعه ایران که با بحرانهای اقتصادی، مشکلات معیشتی و فشارهای اقتصادی بر خانوادهها، کارگران، کارمندان، اساتید دانشگاه و دیگر اقشار مواجه است، این مساله بهویژه مورد توجه و بحث قرار میگیرد.
جامعه ایران دچار فقر گسترده و شکاف طبقاتی عمیق است
این جامعهشناس خاطرنشان کرد: این مبلغ بسیار بیشتر از حداقل دستمزد کارگران ساده است که پایه حقوقشان تقریبا بین ۱۰ تا ۱۷میلیون تومان گزارش میشود یعنی معادل حدود ۶۰ تا ۱۰۰ دلار در هر ماه. آقای پزشکیان این رقم را در مقایسه گذشته مطرح کرد. این مقایسه بیشتر به منظور نشان دادن افت شدید ارزش پول ملی و کوچک شدن سفره مردم انجام شده است. تا اینجا ما مساله را طرح کردهایم. اکنون اگر بخواهیم این تحلیل را در چارچوب فقر جامعه ایران بهکار ببریم، این صحبت دقیقا همان نقطهای را برجسته میکند که درد مردم را نشان میدهد؛ جامعه ما دچار فقر گسترده و شکاف طبقاتی عمیقی است.
احساس بیعدالتی در میان مردم شدید است
شکربیگی تصریح کرد: اگر بخواهیم مقایسهای بین رییسجمهور و یک کارگر ساده داشته باشیم، میبینیم که رییسجمهور حدود ۱۰ تا ۱۵برابر درآمد کارگر ساده را دارد. این شکاف در بسیاری از کشورها وجود دارد اما در ایران که بر پایه آمارهای موجود نرخ فقر مطلق بالای ۳۰ تا ۴۰درصد و گزارشهای فقر شدید بالای ۲۰درصد برای خانوارها است، این تفاوت بهوضوح قابل مشاهده است و احساس بیعدالتی در میان مردم شدید است.وی تصریح کرد: مشکلات معیشتی و اقتصادی که منجر به اعتراضات دیماه شد، یکی از دلایل اصلی این اعتراضات بود؛ واقعیت این است که مساله اقتصادی و آن شکاف اجتماعی- طبقاتی است که واکنش برخی مردم را برانگیخت تا به خیابان آمدند. تحلیلها نشان میدهد که مشکل اصلی نه حقوق بالای مسوولان بلکه حقوق بسیار پایین اکثریت جامعه است. این واقعیت باعث شد جامعه واکنش نشان دهد.این جامعهشناس درباره تبعات این شکاف اقتصادی به ایلنا گفت: خط فقر مطلق برای یک خانوار شهری حدود ۳۲میلیون تومان تخمین زده میشود. این شکاف نهتنها اقتصادی بلکه اجتماعی و روانی نیز هست. زمانی که بالاترین مقام کشور از کوچک شدن سفرهها گلایه میکند، احساس بیعدالتی در جامعه افزایش مییابد. این تضاد در درآمدها و شرایط معیشتی نارضایتی مردم را تشدید کرده و به احساس ناامیدی و یأس در جامعه دامن میزند.شکربیگی با اشاره به اینکه رییسجمهور در حالی ۱۰۰۰ دلار دریافت میکند که کارگران و کارمندان به هر حال زیر خط فقر هستند، اظهار کرد: همچنین متخصصانی مانند پزشکان شهری بین ۵۰ تا ۷۰میلیون تومان دریافت میکنند که معادل ۳۰۰ تا ۴۰۰ دلار است و این نسبت به خط فقر بین یکونیم تا دو است.به گفته این جامعهشناس اگر بخواهیم تحلیلی براساس این آمارها داشته باشیم، نشان میدهد که حقوق رییسجمهور در مقایسه جهانی بالا نیست به طور مثال رییسجمهور آمریکا حدود ۴۰۰هزار دلار حقوق میگیرد و رییسجمهور ترکیه نیز حدود ۱۰هزار دلار.
هشدار نسبت به انتقال فقر به نسلهای آینده
شکربیگی با اشاره به تورم ۴۰ تا ۵۰درصدی سالانه و نرخ فقر ۳۶درصدی گفت: این شکاف درآمدی طبق گزارشهای اقتصادی نشاندهنده نابرابری است؛ ضریب جینی در ایران به ۴۲درصد رسیده که بالای میانگین جهانی است و به سطح هشداردهندهای رسیده و فقر را به نسلهای بعدی منتقل میکند.
به گفته این جامعهشناس، اگر نگاهی به عملکرد رییسجمهور بیندازیم، آقای پزشکیان از تیرماه۱۴۰۳ به قدرت رسید و وعدههایی نظیر دولت رفاه، کاهش تورم، افزایش یارانهها و مذاکره برای رفع تحریمها را داد بعد از ۱۸ماه تا بهمن۱۴۰۴ اما عملکردش در حوزه معیشت و فقر مورد انتقاد جامعه قرار گرفته است. تورم همچنان بالای ۴۰درصد باقی مانده و رشد اقتصادی زیر ۲درصد است که کمتر از پیشبینیهای اولیه است. گزارشها نشان میدهند که فروپاشی معیشت در همین دوره تشدید شده است. جنبه مثبت صحبتهای رییسجمهور این است که برخی رسانهها به شفافیت او در اعلام حقوقش اشاره کردهاند و آن را نشانهای از صداقت او دانستهاند. به نظر میرسد هدف او انتقاد کلی از سیستم اقتصادی بوده و نه شکایت از حقوق خود.
مسوولان معیشت مردم را مدیریت نمیکنند اما حقوقهای بالایی میگیرند!
این جامعهشناس افزود: وقتی عده زیادی از مردم زیر خط فقر هستند، حقوق هزاردلاری رییسجمهور حتی اگر کم هم باشد، نماد ناکارآمدی است. این وضعیت نشاندهنده وجود یک چرخه معیوب است؛ فقر و تشدید آن به بیاعتمادی اجتماعی منجر میشود. وقتی مسوولان در شرایطی که معیشت مردم را مدیریت نمیکنند، حقوقهای بالایی دریافت میکنند این امر میتواند به اعتراضات و اعتصابات کارگران و بازنشستهها دامن بزند و از سوی دیگرمهاجرت نخبگان نیز شدت میگیرد.وی با انتقاد از اینکه سالانه حدود ۱۵۰هزار متخصص از ایران مهاجرت میکنند و این به دلیل ساختاری تحریمها و مدیریت ناکارآمد است، گفت: انتظارات از رییسجمهور بسیار بالاست و در نتیجه فقر از مطلق به نسبی تبدیل میشود. این وضعیت تاثیرات منفی بر سلامت روان جامعه دارد و میتواند منجربه افزایش افسردگی، خودکشی و آسیبهای اجتماعی شود. همچنین حقوق بالای آقای پزشکیان نماد بحران عمیقتری است؛ جامعهای که حتی بالاترین مقامش نیز تحتتاثیر تورم قرار دارد درحالیکه مشکلات قشرهای پایین نادیده گرفته میشود این مساله خشم و نارضایتی را در جامعه افزایش میدهد.
حقوق ۱۰۰۰ دلاری رییسجمهور نمایانگر شکاف طبقاتی بسیار عمیقی است
شکربیگی خاطرنشان کرد: از سوی دیگر در مقایسه با حقوق رییسجمهورهای دنیا، حقوق رییسجمهور ایران ممکن است پایین به نظر برسد اما در بافت اجتماعی ایران، این موضوع نمایانگر شکاف طبقاتی عمیقتری است. سخنان رییسجمهور باید تحلیل تا مشخص شود هدف ایشان از این بیانات چه بوده است و چه پیامی به مردم میخواهند منتقل کنند. فقدان گفتوگو و ناکارآمدی در ارتباط مسوولان با مردم یکی از دلایل اصلی بروز نارضایتیها و بحرانها در جامعه است. مردم ایران همواره نشان دادهاند که نسبتبه مسائل اجتماعی و اقتصادی هوشیارند و دارای سواد و آگاهی هستند.
