شبهکودتا برضد سازمان برنامهریزی
سازمان برنامهوبودجه در نیمه دوم دهه۲۰ تا ۳۰ از سوی مقامهای سیاسی- اقتصادی کشور با هدف ذاتی تدوین بودجههای سالانه و نیز تدوین لایحه بودجههای سالانه زادورشد کرد. این سازمان که شکلگیری و قوام آن در سالهای سخت منتهی به ۱۳۲۰شمسی و در اوج پیامدها و نتایج بود، در سالهای۱۳۲۷ تا ۱۴۰۳ روی هم پنچبرنامه عمرانی از ۱۳۲۷ تا ۱۳۵۷ و هفت برنامه توسعه پس از ۱۳۶۷ تا امروز تدوین و توسعه کرده است. تدوین و اجرای برنامههای توسعه اگرچه با شکست در اجرا روبهرو بودهاند اما نشاندهنده این بود که اداره کشور با برنامههای توسعه پنجساله همراه است. این عرف تا امسال پابرجا بوده و هست الا اینکه سخنان و دستور محمدرضا عارف، معاون اول رییسجمهور و فرمانده اصلی گروه اقتصادی دولت را شبهکودتا علیه سازمان برنامهریزی و نیز برنامه توسعه بدانیم.
معاون اول گفته است: برنامه هفتم، برنامهای مناسب اما آرمانگرایانه است و در تدوین آن به منابع مالی توجه کافی نشده است از اینرو باید اولویتهای اجرایی آن مشخص و متناسب با امکانات کشور، برنامه راهبردی دو سال آینده تدوین شود.
وی با اشاره به آغاز نیمه دوم فعالیتهای دولت چهاردهم دستور داد: دانشگاهها، مراکز علمی و تحقیقاتی و دستگاههای اجرایی ظرف یکماه نسخه اولیه برنامه راهبردی دوساله دولت را با اولویت حفظ سرمایه اجتماعی، بهرهگیری از فرصتهای جدید در سیاست خارجی، تامین معیشت مردم، پیشرفتهای علمی و فناورانه، بازسازی و بهسازی مراکز آسیبدیده، رفع ناترازیها، ایجاد اشتغال و انضباط مالی در بودجه تهیه کنند تا پس از بررسی در صحن دولت نهایی شود.
در صورتی که این دستور معاون اول مصوبه و تایید کابینه و بهویژه رییس دولت را داشته باشد و آقای عارف فیالبداهه چنین تصمیمی را نگرفته باشد میتوان گفت کشور با توسعه و سازمان برنامهریزی خداحافظی کرده است. در این دستور به جای سازمان برنامهوبودجه کشور که یک نهاد فرماندهی در اقتصاد کشور به حساب میآید از سوی فرمانده گروه اقتصادی کنار گذاشته شده و دانشگاهها و مراکز علمی و دستگاههای اجرایی جای سازمانی را گرفته اند که بیش از ۸۰سال سابقه برنامهریزی کلان دارد. به نظر میرسد این یک سهلانگاری و یک دستور غلط در شرایط موجود کشور است. آیا قرار است این مراکز برنامههای خود را در جایی هماهنگ و سازگار کنند یا اینکه به صورت جزیرهای هر نهادی چیزی مینویسد. اینکه عارف میگوید برنامهها در صحن دولت بررسی میشود تاکیدی بر کنارگذاشتن سازمان برنامه نیست؟ آیا قرار است این برنامهها منابع مالی تازهای تعریف کنند؟ این منابع از کجا تامین خواهد شد و ماموریت تامین منابع برعهده کدام نهاد است؟
از سوی دیگر وقتی معاون اول دستور میدهد برنامه دوساله باید با محوریت معیشت تهیه شود معنایی جز خداحافظی با برنامه توسعه دارد؟ چرا وی چنین دستوری میدهد؟ آیا تا دوسال آینده هیچ امیدی برای اجرای برنامههای اقتصادی جز تامین معیشت دیده نمیشود؟
کاش معاون اول حرف خود را پس بگیرد و سیاستگذاری را بیش از پیش از منطق و تعادل خارج نکند.
