رکوردشکنی بازار سهام
سمانهسادات خرمگاه – بورس تهران روز گذشته تحتتاثیر بهبود فضای سیاسی و کاهش ریسکهای نظامی، شاهد موج قدرتمند تقاضا بود؛ بهطوریکه ۹۷درصد از نمادهای بازار سهام در محدوده مثبت قرار گرفتند و شاخص کل با ثبت رشد ۱۳۰هزار و ۵۵۱واحدی، سقف تاریخی جدیدی را بهثبت رساند. همزمان، ورود ۲/۶همت پول حقیقی به بازار، قدرت جریان نقدینگی در معاملات روز گذشته را نشان داد.
بازار سهام روز گذشته یکی از پرقدرتترین جلسات صعودی خود را پشتسر گذاشت؛ بازاری که از همان دقایق ابتدایی معاملات، برتری تقاضا نسبت به عرضه را بهنمایش گذاشت و این برتری تا پایان معاملات نیز حفظ شد. فضای مثبت ایجادشده در حوزه سیاست خارجی و انتشار اخبار امیدوارکننده درباره کاهش تنشهای سیاسی و نظامی، مهمترین محرکی بود که نگاه معاملهگران را به سمت خرید سهام تغییر داد.
در چنین شرایطی، ریسک ادراکشده بازار کاهش یافت و سرمایهگذاران با اطمینان بیشتری اقدام به ورود نقدینگی کردند. نتیجه این تغییر رفتار، رشد گسترده قیمتها و همجهت شدن بخش بزرگی از نمادهای بازار بود؛ بهگونهایکه در پایان معاملات، ۹۷درصد بازار در محدوده مثبت قرار داشت.
ثبت سقف تاریخی شاخص کل
شاخص کل بورس در پایان معاملات روز گذشته با افزایش ۱۳۰هزار و ۵۵۱واحدی، معادل ۴۷/۲درصد رشد کرد و در ارتفاع ۵میلیون و ۴۰۷هزار و ۹۰۱واحد قرار گرفت. این رشد قدرتمند باعث شد نماگر اصلی بازار از سقف قبلی عبور کرده و رکورد تاریخی تازهای را بهثبت برساند.
درهمینحال، شاخص کل هموزن نیز عملکردی مشابه شاخص کل داشت. این نماگر با رشد ۳۶هزار و ۷۴۲واحدی، معادل ۴۵/۲درصد افزایش یافت و به سطح یکمیلیون و ۵۳۴هزار و ۵۶۱واحد رسید. همزمانی رشد شاخصهای کل و هموزن اهمیت زیادی دارد زیرا نشان میدهد صعود روز گذشته صرفا محدود به چند نماد بزرگ و شاخصساز نبوده و دامنه افزایش قیمتها بخش قابلتوجهی از بازار را دربرگرفته است. قرارگرفتن ۹۷درصد بازار در محدوده مثبت نیز همین موضوع را تایید میکند.
جهش ارزش معاملات خرد
آمار دادوستدهای روزگذشته نیز از افزایش قابلتوجه فعالیت معاملهگران و رشد پویایی بازار حکایت دارد. در مجموع بخش سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی، حجم معاملات به ۵/۵۵میلیارد سهم رسید و ارزش معاملات نیز رقم ۲۰هزار و ۱۶۵میلیاردتومان را ثبت کرد.
ورود گسترده سرمایه حقیقی
در کنار این ارقام، یکی از مهمترین نشانههای قدرت معاملات روز گذشته، ورود گسترده سرمایه حقیقی بود. براساس آمار معاملات، ۶هزار و ۲۲۷میلیاردتومان پول حقیقی وارد بازار سهام شد؛ جریانی که از افزایش تمایل سرمایهگذاران حقیقی برای خرید سهام و تقویت تقاضای واقعی در بازار حکایت دارد.
سیاست در نقش محرک بازار
تحولات سیاسی طی روزهای اخیر به مهمترین متغیر اثرگذار بر رفتار معاملهگران تبدیل شده است. اخبار مربوط به کاهش ریسکهای سیاسی و نظامی و تقویت مسیر دیپلماسی، بخشی از نگرانیهایی را که در دورههای گذشته بر معاملات سهام سایه انداخته بود، کاهش داده است.
کاهش نااطمینانی معمولا باعث میشود سرمایهگذاران با دید بازتری نسبت به داراییهای ریسکی تصمیمگیری کنند. در معاملات روز گذشته نیز همین اتفاق رخ داد و بخشی از نقدینگی که در شرایط پرریسک تمایل به احتیاط داشت، بهسمت بازار سهام حرکت کرد. این تغییر نگرش تنها در نمادهای بزرگ بازار مشاهده نشد و دامنه آن به طیف گستردهای از سهمها سرایت کرد. رشد ۴۶/۲درصدی شاخص هموزن در کنار رشد ۴۷/۲درصدی شاخص کل و همچنین مثبت بودن ۹۷درصد بازار، نشان میدهد موج تقاضا ماهیتی فراگیر داشته است.
آزمون ماندگاری صعود
روند معاملات روز گذشته را باید در درجه نخست بهعنوان واکنش بازار به کاهش ریسک سیاسی ارزیابی کرد. بورس تهران در ماههای اخیر بارها نشان داده است که نسبت به اخبار مربوط به تنشهای سیاسی و نظامی حساسیت بالایی دارد. هرگاه احتمال تشدید درگیریها افزایش پیدا کرده، سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری رفتار کردهاند و هرگاه نشانههایی از کاهش تنش و تقویت دیپلماسی ظاهر شده، تقاضا با سرعت بیشتری به بازار بازگشته است. بنابراین رشد روز گذشته تنها یک افزایش معمول در شاخصها نیست بلکه بازتاب تغییر انتظارات معاملهگران درباره ریسک آینده بازار است. زمانی که سرمایهگذار احتمال وقوع یک شوک سیاسی یا نظامی را کمتر ارزیابی میکند، نرخ بازده موردانتظار برای ورود به داراییهای پرریسک نیز تغییر میکند. در چنین فضایی، سهام میتواند دوباره در مقایسه با گزینههای کمریسک جذابتر شود و جریان نقدینگی تازهای را به خود اختصاص دهد. ورود ۲/۶همت پول حقیقی اهمیت این موضوع را بیشتر میکند. رشد شاخصها زمانی از کیفیت بنیادی و معاملاتی بیشتری برخوردار است که با افزایش مشارکت سرمایهگذاران حقیقی و ورود نقدینگی همراه شود. در معاملات روز گذشته، این اتفاق در ابعادی قابلتوجه رخ داده است. بههمیندلیل، صعود بازار صرفا ناشی از افزایش قیمت چند سهم شاخصساز نبوده و جریان پول نیز از آن پشتیبانی کرده است. از سوی دیگر، رشد ۳۶هزار واحدی شاخص هموزن و قرار گرفتن ۹۷درصد بازار در محدوده مثبت، یکی از مهمترین نشانههای سلامت موج صعودی روز گذشته است. اگر رشد بازار تنها در نمادهای بزرگ متمرکز میشد، افزایش شاخص کل بهتنهایی نمیتوانست تصویر دقیقی از وضعیت عمومی بازار ارائه کند اما رشد تقریبا همسطح شاخص کل و هموزن نشان میدهد تقاضا در بخش وسیعی از بازار توزیع شده است.
ریسکهای پیشروی بازار
بااینحال، رکوردشکنی شاخص کل بهتنهایی بهمعنای تضمین تداوم روند صعودی نیست. مهمترین ریسک پیشروی بازار، وابستگی بالای این موج صعودی به اخبار سیاسی است. اگر فضای مثبت فعلی در حوزه دیپلماسی ادامه پیدا کند و نشانههای بیشتری از کاهش ریسکهای سیاسی منتشر شود، احتمال حفظ جریان ورود پول و تداوم تقاضا افزایش خواهد یافت اما درصورت بازگشت تنشها یا انتشار اخبار منفی، بخشی از این نقدینگی میتواند با سرعت زیادی از بازار خارج شود.
موضوع مهم دیگر، رفتار بازار پس از ثبت سقف تاریخی جدید است. عبور از سقف قبلی معمولا میتواند انگیزه تازهای برای ورود معاملهگران ایجاد کند اما درعینحال ممکن است بخشی از سرمایهگذاران نیز برای شناسایی سود، وارد فاز فروش شوند بنابراین نحوه واکنش بازار در معاملات بعدی اهمیت بیشتری از خود رکوردشکنی روز گذشته خواهد داشت.
در این میان، ارزش معاملات ۲۰هزارمیلیاردتومانی و حجم ۵/۵۵میلیارد سهم نشان میدهد بازار از نقدشوندگی و فعالیت قابلتوجهی برخوردار بوده است. اگر این سطح از فعالیت در کنار ورود پولحقیقی ادامه پیدا کند، میتوان گفت موج صعودی از پشتوانه معاملاتی مناسبی برخوردار است. در مجموع، بورس روز گذشته تصویری کاملا متفاوت از یک بازار کمرمق و محتاط ارائه کرد. بااینحال، اکنون مهمترین پرسش بازار دیگر این نیست که آیا بورس توانسته سقف تاریخی خود را بشکند یا نه بلکه این است که آیا میتواند در روزهای آینده بالاتر از این سطح تثبیت شود یا خیر؟
پاسخ این پرسش تا حد زیادی به مسیر تحولات سیاسی وابسته خواهد بود. درصورتیکه فضای دیپلماتیک همچنان تقویت شود، کاهش ریسک میتواند به افزایش بیشتر ارزشگذاری سهام و تداوم ورود نقدینگی منجر شود اما اگر محرک سیاسی فعلی تضعیف شود، بازار برای ادامه صعود نیازمند پشتوانههای دیگری از جمله بهبود متغیرهای اقتصادی، افزایش سودآوری شرکتها و تداوم ورود پول خواهد بود. از این منظر، معاملات روزهای آینده آزمونی برای سنجش کیفیت این رکورد جدید و میزان ماندگاری موج صعودی بورس خواهد بود.
