خصوصیسازی، نسخه نجات صنعت خودرو
سارا اصغری– براساس تحلیل کارشناسی صنعت خودروی ایران دارای ظرفیتهای فنی و کیفیت بالقوه برای رقابت و تبدیلشدن به یکصنعت مولد و درآمدزای ملی است. اینصنعت درمقایسه با دیگر بخشهای اقتصادی کشور از اکوسیستم و توانمندی گستردهای برخوردار است. با اینحال نارضایتی عمومی از کیفیت محصولات ریشه در مشکلات ساختاری اقتصاد دارد که منحصربه خودرو نیست.
کلید رهایی از اینوضعیت عبور از سیاستهای بسته کنونی است. کارشناسان تاکید دارند که حرکت بهسمت قیمتگذاری آزاد، خصوصیسازی واقعی و پذیرش ورشکستگی واحدهای ناکارآمد ضروری است. تعریف تعرفههای منطقی برای واردات در کنار تولید داخلی و اجازه شکلگیری بازار رقابتی واقعی میتواند زمینهساز ظهور شرکتهای قدرتمند و رشد کیفی صنعت شود. ادامه روند فعلی نهتنها بهبهبود منجر نخواهد شد بلکه انحصار و رکود را تداوم میبخشد.
ظرفیت مغفول صنعت خودروی ایران
امیرحسن کاکایی، عضو هیاتعلمی دانشکده خودرو دانشگاه علموصنعت و کارشناس صنعت خودرو در گفتوگو با «جهانصنعت» عنوان کرد: از نظر کیفیت و رقابتپذیری صنعت خودرو در ایران میتواند ازجا بلند شده و خودروی ملی سبب افتخار شود. صنعت خودروی ایران در بین صنایع اقتصادی کشور بالاترین را کیفیت وتوانمندی را دارد. اکوسیستمی که در شبکه خودرو در کشور وجود داشته در هیچکجا و در هیچ صنعتی از جمله برق وجود ندارد.
کاکایی در پاسخ بهاینپرسش که چرا مردم کماکان از کیفیت خودروی ایران ناراضی هستند، بیان کرد: موضوع ایناست که مردم از بیشتر کالاهای ایرانی ناراضی هستند. در صنایع داخلی اگر با ارز دولتی واردات داشته باشیم هیچیک از اینصنایع سرپا نخواهند ایستاد. درحالحاضر شاهد افزایش قاچاق لوازم خانگی شدیم برای آنکه اقتصاد ما ناکارآمد شده بوده و مشکل یکنفر و یکسازمان نیست.
وی در ادامه تاکید کرد: بهلحاظ فنی معتقدیم که صنعت خودرو ظرفیت لازم برای رشد کیفی را دارد. اگر سایر صنایع مانند پتروشیمی نیرو و خودرو را در یکردیف قرار دهیم صنعت خودرو امکان ارتقا را در دل خود دارد اما مساله این است که ما بهصورت دائم اینصنعت را سرکوب میکنیم که نتیجه آن وضعیت کنونی میشود. بنابراین اگر بهسمت قیمتسازی آزاد در خودرو پیش برویم و خصوصیسازی بهمعنای واقعی آن شکل بگیرد اینصنعت رشد خواهد کرد. البته در اینمیان ممکن است بسیاری از خودروسازیهای کوچک ورشکسته شوند. بهنظرم باید اجازه بدهیم که ایناتفاق بیفتد تا یکشرکت خوب از دل خودروسازی کشور بیرون بیاید همانطور که در کرهجنوبی یکشرکت خوب بیرون آمد و آنهم هیوندای کیا بود که هماکنون ۸میلیونخودرو تولید و بهدنیا عرضه میکند و مایه افتخار اینکشور است. البته شاید هماکنون نباید خودمان را با کرهجنوبی مقایسه کنیم اما اینتوانایی در صنعت خودروسازی ما وجود دارد که در سطح قابلتوجهی خود را رشد دهیم. مدیران توانمند و متخصصان قوی داریم و راه را بلد هستیم ولی با سرکوب قیمت نمیتوان رشد کرد.
اینکارشناس خودرو در ادامه با تاکید بر اینموضوع که ادامه روند کنونی صنعت خودرو اینصنعت را بهجای مطلوبی نخواهد رساند، بیان کرد: البته در قانون ساماندهی بهدنبال اینموضوع بودیم که صنعت خودرو را بهسامان برسانیم اما در عمل ایناتفاق رخ نداد. از همینرو باید یکمسیر جدیدی را در پیش گرفت که سرکوب قیمتی برداشته شده، ورشکستگی برخی واحدها پذیرفته و راه خصوصیسازی واقعی را در پیش گرفته شود. ازسوی دیگر باید تعرفه منطقی برای واردات تعریف کرد. باید در کنار تولید واردات منطقی نیز صورت بگیرد. اگر بازار را آزاد بگذاریم عرضهوتقاضا خودش راهش را پیدا خواهد کرد.
کاکایی در پایان تصریح کرد: ادامه اینمسیر شدنی نیست. همانگونه که دیگر نمیتوانستند قیمت سوخت را پایین نگه دارند و قیمت بنزین را افزایش دادند در مورد تغییر مسیر صنعت خورو نیز چارهای وجود ندارد.
ضرورت دارد بهسمت قیمتگذاری آزاد پیش برویم و اگر بخواهیم قواعد رقابتپذیری آزاد را بپذیریم باید بهسمت بازار آزاد رفته و در اینراستا باید تاوان داد چراکه در رقابت برخی از دور خارج میشوند و برخی رشد میکنند و بازار اینرویکرد را میپذیرد. وقتی دولت اجاره ورشکستگی بهبرخی واحدها را نمیدهد، بهروند بازار آسیب میزند و امکان رشد را از واحدهای توانمند میگیرد بدیهی است که با رقابت صوری نمیتوان رشد کرد.
