برندگان پنهان جنگ در خاورمیانه
جهان صنعت– با تشدید تنشهای نظامی در خاورمیانه و مسدودشدن تنگه هرمز اقتصاد جهانی با شوک بیسابقهای در زنجیره تامین انرژی مواجه شده است.
با این حال در دل این بحران گروههایی بهعنوان برندگان اصلی ظهور کردند. غولهای نفتی اروپا(شل، بیپی و توتال) با بهرهگیری از شبکههای پیشرفته معاملاتی خود سودهای تاریخی چندمیلیارددلاری ثبت کردند درحالیکه شرکتهای آمریکایی اکسون و شورون برخلاف رقبای اروپایی نهتنها سودی نبردند بلکه با افت ارزش سهام مواجه شدند. در شرایطی که مسدودشدن تنگه راهبردی هرمز و اختلال شدید در زنجیره تامین انرژی بهدلیل محاصره دریایی و جنگ میان ایالاتمتحده و ایران بودجه خانوارها و دولتها را در سراسر جهان تحت فشار تورمی بیسابقهای قرار داده اقتصاد جهانی همزمان شاهد ظهور برندگان بزرگی است.شرکتهایی که ذات کسبوکارشان در شرایط جنگی و نوسانات قیمتی شکوفا میشود اکنون درحال ثبت رکوردهای تاریخی در سودآوری هستند. از غولهای نفتی اروپایی که میلیاردها دلار از آشفتگی بازارها بهجیب زده تا بانکهای بزرگ والاستریت، پیمانکاران دفاعی و حتی شرکتهای پیشگام در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر سودهای هنگفتی بهجیب زدند.
سلطه اروپاییها بر بازار نفت
مهمترین تاثیر اقتصادی جنگ تاکنون جهش سرسامآور قیمت انرژی بوده است. با توقف عملی تردد نفتکشها در تنگه هرمز که پیشتر مسیر عبور حدود ۲۰درصد از نفت و گاز جهان بود بازارهای انرژی شاهد نوسانات قیمتی شدیدی بودند. قیمت نفت برنت که در ماهژانویه زیر ۶۰دلار معامله میشد در ماه آوریل برای محمولههای فیزیکی بهرکورد تاریخی ۱۴۴دلار رسید. در این طوفان بیثباتی برندگان اصلی شرکتهای بزرگ نفتی اروپا بودند که برخلاف رقبای آمریکایی خود از بازوهای قدرتمند تجارت و معاملهگری در بازارهای مالی برخوردارند.
براساس برآوردهای تحلیلگران، سه غول نفتی اروپا (شل، بیپی و توتالانرژیز) تنها در سهماهه نخست سال جاری میلادی بین ۳/۳تا۷۵/۴میلیارددلار سود اضافی نسبتبه سهماهه پایانی سال گذشته کسب کردند. این سودها که ناشی از خرید و فروش نفت و فرآوردههای پالایشی در بازارهای ملتهب است حدود ۴۸تا۶۹درصد از کل افزایش سود این شرکتها را تشکیل میدهد. شرکت بیپی با دراختیارداشتن یکی از بزرگترین شبکههای تجارت نفت جهان و معامله سالانه بیش از ۴میلیاردبشکه بیشترین بهره را برده و سود تجارت آن حدود ۷۵/۱میلیارددلار افزایش یافته است. شرکت شل نیز با سود خالص ۹۲/۶میلیارددلاری و توتالانرژیز با رشد حدودا ۳۰درصدی سود خود و رسیدن بهرقم ۴/۵میلیارددلار توانمندی شبکههای معاملاتیشان را بهرخ کشیدند بهطوریکه توتال تنها از یک معامله روی نفت دبی و عمان بیش از یکمیلیارددلار سود خالص بهدست آورد. این عملکرد درخشان بهرشد چشمگیر ارزش سهام این شرکتها در بازارهای مالی منجر شده است.
درمقابل غولهای آمریکایی اکسون موبیل و شورون که سودشان بیشتر بهتولید فیزیکی وابسته است و ریسکپذیری پایینتری در بازارهای معاملاتی دارند نتوانستند بههمان میزان از این نوسانات بهره ببرند و حتی بهدلیل قوانین حسابداری آمریکا در ثبت ضررهای کوتاهمدت پوشش ریسک با افت ارزش سهام مواجه شدند.
سودهای نجومی بانکهای بزرگ
جنگ و بیثباتی تنها بازار کالا را ملتهب نکرده بلکه بازارهای مالی را نیز بهتکاپو انداخته است. بانکهای بزرگ سرمایهگذاری از این شرایط بهبهترین نحو استفاده کردند. با هجوم سرمایهگذاران برای فروش داراییهای پرخطر و پناهبردن بهداراییهای امن و تلاش برای کسب سود از نوسانات شدید قیمتها حجم معاملات در والاستریت بهشدت افزایش یافته است.
بازوی تجاری بانک جیپی مورگان در سهماهه نخست سال با درآمد بیسابقه ۶/۱۱میلیارددلاری بهاین نهاد کمک کرد تا دومینسود فصلی بزرگ تاریخ خود را ثبت کند.
ششبانک بزرگ والاستریت ازجمله مورگان استنلی و گلدمن ساکس نیز در مجموع سود خیرهکننده ۷/۴۷میلیارددلاری را گزارش کردند که نشان میدهد نوسانات ناشی از ترس و طمع در زمان جنگ چگونه موتور محرک سودآوری غولهای مالی است.
پیمانکاران نظامی و مسابقه تسلیحاتی جدید
بهطور طبیعی صنایع دفاعی ازجمله برندگان اصلی یک درگیری نظامی بهشمار میروند. جنگ خاورمیانه و تهدیدات فزاینده موشکی و پهپادی، شکافهای جدی در قابلیتهای پدافند هوایی کشورهای غربی را آشکار کرده است. این امر بهتسریع سرمایهگذاریها در سیستمهای دفاع موشکی، سختافزارهای نظامی و پهپادی منجر شده و دولتها را مجبور بهپرکردن سریع انبارهای تسلیحاتی خود کرده است.
شرکت بریتانیایی بیاِیای سیستمز با استناد بهرشد تهدیدات امنیتی از افزایش چشمگیر فروش و سود خود خبر داد. همزمان سه پیمانکار بزرگ آمریکایی یعنی لاکهید مارتین، بوئینگ و نورثروپ گرومن با انبوهی از سفارشهای بیسابقه در پایان سهماهه نخست روبهرو شدند. اگرچه نگرانیها از ارزشگذاری بیش از حد سهام این شرکتها باعث اصلاح قیمتی اخیر شده اما چشمانداز بلندمدت تقاضا برای آنها بسیار روشن است.
انرژیهای تجدیدپذیر در سایه هراس از نفت
یکی از نتایج متناقض اما مهم جنگ نفتی خاورمیانه تسریع روند گذار بهانرژیهای پاک بوده است. وابستگی مرگبار بهنفت و مسیرهای پرخطر آن کشورها را وادار کرده است تا امنیت انرژی را در منابع داخلی و تجدیدپذیر جستوجو کنند. این رویکرد باعث شده تا حتی در ایالاتمتحده باوجود سیاستهای حامی سوختهای فسیلی سرمایهگذاری در بخش انرژیهای تجدیدپذیر بهعنوان یک راهبرد برای تابآوری ملی دربرابر شوکها در نظر گرفته شود.
شرکتهای حوزه انرژی پاک مانند نکستارا انرژی آمریکا و غولهای بادی دانمارکی نظیر وستاس و اورستد با رشد قابلتوجه ارزش سهام و سودآوری مواجه شدند. در سطح خرد نیز مصرفکنندگان در مواجهه با قبوض سرسامآور انرژی و بنزین بهسمت راهکارهای جایگزین هجوم آوردهاند. در بریتانیا فروش پنلهای خورشیدی نسبتبه پایان ماه فوریه ۵۰درصد رشد داشته و تقاضا برای پمپهای حرارتی و خودروهای الکتریکی، بهویژه برندهای ارزانقیمت چینی افزایش چشمگیری را تجربه کرده که نشان میدهد بحران فعلی میتواند کاتالیزوری برای تغییرات عمیقتر در مصرف جهانی انرژی باشد.
منبع: نفت خبر
