وضعیت بیسابقه دریاچه ارومیه
جهان صنعت – «اوضاع دریاچه ارومیه خوب است.» این خبر را مدیر دفتر تلفیق و برنامهریزی ستاد احیای دریاچه ارومیه اعلام کرده و از بهبود تراز و افزایش چشمگیر وسعت دریاچه در نتیجه بارشهای مطلوب و رهاسازیها خبر داده؛ وضعیتی که البته پایداری آن مستلزم توقف برداشتهای غیرمجاز و اجرای کاهش ۴۰درصدی سهم کشاورزی حوضه است.
آنطورکه سعید عیسیپور اعلام کرده درحال حاضر تراز دریاچه ۹۳/۱۲۷۰ و وسعت ۲۸۵۰کیلومتر مربع است که رقم تراز درمقایسه با ۸۰/۱۲۶۹متر سال گذشته یکمترو۱۳سانتیمتر بالاتر و وسعت دریاچه نیز نسبتبه ۶۰۶ کیلومتر مربع سال قبل حدود ۲۲۴۴ کیلومتر مربع بیشتر شده است.
وی ادامه داد: ابتدای سال آبی تراز دریاچه ۵۰/۱۲۶۹متر و وسعت ۴۸۱ کیلومترمربع بود که رقم تراز نسبتبه ابتدای سال قبل یکمترو۴۳سانتیمتر و میزان وسعت نیز ۲۳۶۹کیلومتر مربع بیشتر شده است. مدیر دفتر تلفیق و برنامهریزی ستاد احیای دریاچه ارومیه با بیان اینکه امسال بهدلیل اینکه بارندگی خوبی داشتیم وضعیت دریاچه بهبود یافته، اظهار داشت: اکنون در فصل تبخیر هستیم و تراز دریاچه کاهشی است اما نگرانی وجود ندارد و تبخیر بخشی از شرایط طبیعی است. علاوه بر بارندگی رهاسازی از سد کانیسیب با دبی حدود ۲۹مترمکعب بر ثانیه نیز انجام میشود. البته بخشی از این آب انتقالی توسط کشاورزان برداشت میشود که تقاضا میکنیم کشاورزان مراعات کنند چون این آب حقابه دریاچه است. عیسیپور در ادامه با بیان اینکه دریاچه ارومیه در یک حوضه آبریز بسته واقع شده و تعداد ۱۲رودخانه نسبتا بزرگ منبع اصلی تامینکننده حقابه این دریاچه هستند، گفت: بخشی از حقابه دریاچه از بارش مستقیم تامین میشود. امسال ۵/۴میلیارد مترمکعب آب وارد دریاچه شد که عمدتا از رودخانههای اصلی حوضه آبریز دریاچه ارومیه بوده است.
حدود ۲میلیارد مترمکعب از سد بوکان، ۱۷۰میلیون مترمکعب از سد مهاباد و ۴۷۰میلیون مترمکعب از تونل زاب رهاسازی صورت گرفت. از سد قرهچای، علویان و نهند در آذربایجان شرقی نیز مجموعا حدود ۷۰میلیون مترمکعب رهاسازی داشتیم و بخشی هم از بارش مستقیم بوده است. وی بیان کرد: امسال آب مازادی از مسیر بارندگی مناسب در حوضه تولید و بهسمت دریاچه روانه شد اما انتظار میرود این روند با برنامهریزی انجام شود یعنی اینگونه نباشد که فقط آب مازاد را بهدریاچه ارسال کنیم بلکه باید حقابه دریاچه هر سال حفظ شود یعنی اگر بارش نرمال حوضه کم شد برنامهریزی بهگونهای باشد که مدیریت کرده تا از حقابه همه بخشها کم شود نه اینکه مانند آنچه در سالهای قبل اتفاق میافتاد سهم کشاورزی و صنعت داده شده و فقط از سهم دریاچه کم شود. مدیر دفتر تلفیق و برنامهریزی ستاد احیای دریاچه ارومیه درباره انسداد چاههای غیرمجاز تصریح کرد: برنامه سالانه برای انسداد چاههای غیرمجاز دنبال میشود اما بهدلیل اینکه در سالهای قبل روند توسعه نامتوازن برنامهریزی شده و هنوز هم ادامه دارد سرعت برداشت غیرمجاز کم بوده اما متوقف نشده و هنوز در بالادست انجام میشود. هرچند اقداماتی انجام شده اما باید با جدیت بیشتری دنبال شود.
وی ادامه داد: هماهنگی خوبی بین دستگاهها برای جلوگیری از برداشت غیرمجاز و رساندن آب بهدریاچه ارومیه درحال انجام است ولی این روند نباید منقطع باشد بلکه باید طی یک برنامهریزی اصولی بین وزارتخانههای مرتبط مثل وزارت نیرو، جهاد کشاورزی پیگیری لازم صورت گیرد. بهاین ترتیب کاهش ۴۰درصدی کشاورزی در این حوضه اجرایی شده تا حقابه دریاچه بهطور کامل تامین شود. انتظار میرود براساس مصوبات ستاد احیای دریاچه ارومیه برنامهریزی تغییر الگوی کشت برای کاهش مصرف آب کشاورزی، جلوگیری از برداشت غیرمجاز و اضافه برداشت از آبهای سطحی و زیرزمینی بهصورت مستمر انجام شود. عیسیپور پیشبینی کرد که تا انتهای پاییز ۲میلیاردو۶۰۰ تا ۲میلیاردو۷۰۰میلیونمترمکعب آب در دریاچه داشته باشیم که این روند در ۱۰سال اخیر مشاهده نشده است. وی با بیان اینکه پیشبینی شده بارشهای پاییز بهموقع است و بخشی از حجم آب در محیط دریاچه باقی خواهد ماند، ابراز امیدواری کرد که این روند افزایشی همیشه برقرار باشد. مدیر دفتر تلفیق و برنامهریزی ستاد احیای دریاچه ارومیه خاطرنشان کرد: امسال بهدلیل اینکه امیدی که در بهبود اوضاع دریاچه ایجاد شد شاهد حضور تعداد زیادی از گردشگران از اقصی نقاط کشور در محدوده دریاچه بودیم. اقداماتی هم جهت ساحلسازی و لجستیک برای جذب گردشگر انجام میشود. درهرحال امیدوار هستیم روند بهبود اوضاع ادامه داشته باشد تا دریاچه ارومیه بهآغوش میهن بازگردد.
