روزنامه جهان صنعت

مصرف انرژی در ایران به دلیل سیاست قیمت‌گذاری ارزان و یارانه‌ای بی‌وقفه افزایش یافته است.

وابستگی کالاهای اساسی به ارز ترجیحی و کمبود منابع ارزی اجرای این سیاست را کند خواهد کرد.

سیاست ارزی دولت در دو سال اخیر با چرخه‌ای تکراری از افزایش نرخ رسمی برای کاهش شکاف ارزی آغاز می‌شود، اما بازار آزاد دوباره صعود می‌کند و این روند نه تنها شکاف را حل نمی‌کند بلکه تورم و نااطمینانی را افزایش می‌دهد.

براساس آمار سامانه سمات در پاییز ۱۴۰۴، شبکه بانکی حدود ۵۸ هزار میلیارد تومان تسهیلات و تعهدات به دستگاه‌های اجرایی پرداخت کرده است که این حجم به‌شدت متمرکز است و هزینه‌های آینده را به بودجه و اقتصاد کل کشور منتقل می‌کند.

بر اساس آمار رسمی مرکز آمار ایران در دی‌ماه ۱۴۰۴، تضاد عمیقی میان وعده‌های سیاستگذاران مبنی بر ثبات ارزی و تک‌نرخی‌سازی، با واقعیت افزایش سرسام‌آور قیمت کالاهای اساسی ایجاد شده است.

اجرای سیاست آزادسازی ارز با وعده تک‌نرخی‌سازی، نه تنها رانت را حذف نکرده، بلکه بی‌ثباتی را تشدید کرده و اقتصاد ایران را عملاً با حداقل پنج نرخ ارز متفاوت (از جمله ارز دارو، کالاهای اساسی، واردات و بازار آزاد) مواجه ساخته است. کارشناسان معتقدند این سیاست‌های شوک‌آمیز بدون آماده‌سازی بسترها، به جای ثبات، موتور جدیدی برای تورم شده است.

افزایش عرضه ارز از سوی بانک مرکزی موجب شکل‌گیری مازاد در بازار و تثبیت نرخ‌ها شده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که در چنین شرایطی خرید هیجانی ارز می‌تواند زیان‌بار باشد و نشانه تغییر فاز بازار به سمت تعدیل نرخ‌هاست.

عملیات بازار باز بانک مرکزی به‌عنوان ابزار اصلی سیاست پولی، در ماه‌های اخیر به انقباض خاموشی منجر شده است که با محدودسازی حجم تزریق نقدینگی و ثابت نگه‌داشتن نرخ‌های سیاستی، فشار نقدینگی را به صورت خزنده به بازار بین‌بانکی منتقل کرده و می‌تواند چالش‌های جدی برای نظام مالی ایجاد کند.

نشست خبری که به دعوت خبرنگاران برگزار شد، به صحنه‌ای از توهین و تحقیر نسبت به رسانه‌ها تبدیل شد و نشان‌دهنده تضاد بین شعارهای انتخاباتی دولت و رفتار واقعی او با خبرنگاران بود، که در نتیجه آن اعلام نتایج و دستاوردهای اقتصادی تنها از زبان یک رسانه دولتی منتشر شد.

در بحث‌های اقتصادی، استفاده نادرست و غیر دقیق از واژه‌هایی چون تولید و قیمت، منجر به سوءتفاهم‌های جدی می‌شود و فهم صحیح این مفاهیم برای تحلیل‌های اقتصادی و سیاست‌گذاری مؤثر ضروری است.