روزنامه جهان صنعت

وقتی بحران از راه می‌رسد نخستین قربانی آن نه آمارهای رسمی، نه ترازنامه دولت و نه حتی شاخص‌های کلان اقتصادی بلکه سفره مردم است؛ همان جایی که گرانی، کمبود کالا، افت قدرت خرید و بی‌ثباتی مالی بی‌رحمانه‌ترین چهره خود را نشان می‌دهد.

هزینه‌های منو یکی از مفاهیم کلیدی در اقتصاد خرد و نظریه تورم است؛ مفهومی که توضیح می‌دهد چرا بنگاه‌ها حتی در شرایط تورمی قیمت‌ها را به‌صورت لحظه‌ای و پیوسته تغییر نمی‌دهند.

دستورالعمل اجرایی نحوه خریدوفروش ارز به‌‌صورت اسکناس در سرفصل تامین نیازهای ضروری(هزاریورو به‌ازای هرشخص در ۳۶۵روز) باهدف پوشش برخی نیازهای خرد مانند ثبت و خرید مقاله، پرداخت هزینه‌های سفارت و ویزا، ثبت‌نام در آزمون‌های بین‌المللی، خرید اشتراک نرم‌افزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، مازاد نیاز مسافرتی و مواردی نظیر آن که ارقام لازم برای پاسخ به‌این نیازها عموما کمتر از هزار دلار بوده به‌شبکه بانکی تدوین و ابلاغ شده است.

در سالی که قیمت دارو ۲۵ بار بالا رفت، هیچ‌کس نگفت نسخه آخر را چه کسی باید پرداخت کند. دولت اسمش را «اصلاح قیمت» گذاشت، بیمه‌ها گفتند پوشش می‌دهیم، سازمان غذا و دارو از مدیریت بازار گفت اما بیمار در داروخانه با واژه‌ها طرف نبود؛ با عددی طرف بود که هر بار روی نسخه سنگین‌تر می‌شد.

شاخص کالای صادراتی یکی از مهم‌ترین ابزارهای تحلیل در اقتصاد بین‌الملل است؛ شاخصی که با وجود سادگی ظاهری، لایه‌های عمیقی از واقعیت‌های تولید، تجارت و رقابت‌پذیری را آشکار می‌کند.

در فصل زمستان۱۴۰۴، شاخص قیمت کل تولیدکننده 5/478 است که نسبت به فصل قبل (تورم فصلی) 8/24‌درصد افزایش داشته است.

جنگ ایران اکنون به‌یکی از متغیرهای اصلی اقتصاد جهانی تبدیل شده و آثار آن نه‌فقط در بازار انرژی بلکه در سیاست پولی، نرخ تورم و انتظارات سرمایه‌گذاران در اقتصادهای بزرگ نمایان شده است.

دلار در ایران فقط یک نرخ نبوده خبر فوریِ اقتصاد سیاسی است. هربارکه سیاست خارجی به‌بن‌بست می‌رسد، هربارکه صدای جنگ بلندتر می‌شود، هربارکه دولت از «مدیریت بازار» سخن می‌گوید و مردم از آینده ریال می‌ترسند دلار زودتر از همه واکنش نشان می‌دهد؛ گاهی پیش از بخشنامه‌ها، گاهی خلاف بیانیه‌ها و اغلب بی‌اعتنا به‌اطمینان‌بخشی‌های رسمی.

17اردیبهشت دونفتکش ایرانی در آب‌های جنوبی تنگه‌هرمز هدف قرار می‌گیرند. ساعاتی بعد سپاه پاسداران از «پاسخ سنگین» سخن می‌گوید و آتشی قدرتمند پاسخ می‌دهد اما همان شب واشنگتن اعلام می‌کند آتش‌بس «همچنان برقرار» و منتظر پاسخ رسمی تهران به‌سند ۱۴بندی پیشنهادی است.

انتظارات عقلایی یکی‌از مهم‌ترین ستون‌های نظری اقتصاد معاصر است؛ ستونی که بدون شناخت آن فهم رفتار خانوارها، بنگاه‌ها و حتی دولت‌ها دربرابر سیاست‌های اقتصادی ناقص می‌ماند.