چگونه حال دریاچه ارومیه «خوب» خواهد ماند؟
جهان صنعت- مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابهای سازمان حفاظت محیطزیست با اشاره بهاهمیت موضوع احیای دریاچه ارومیه و وضعیت مناسب تراز آبی در حال حاضر تاکید کرد که پایداری وضعیت آبی دریاچه ارومیه منوط بهمدیریت صحیح منابع و مصارف آب در حوضه و تداوم ورود جریانات آبی بهآن از رودخانههای ورودی در کل حوضه است.
از دلخوشیهای اینروزها حال خوب دریاچه ارومیه است؛ دریاچهای که طی سالهای گذشته بخشهای قابلتوجهی از آن خشک شده بود اما بهلطف بارش برف و باران و برخی اقدامات برای تسهیل جریان ورودی آب رودخانهها دوباره مانند یک نگین زیبا میدرخشد. البته بهگفته شینا انصاری، رییس سازمان حفاظت محیطزیست هنوز با احیای اکولوژیک فاصله دارد و برای پایداری وضعیت آن لازم است برنامههای مربوط بهاینپهنه آبی با جدیت دنبال شود. کارشناسان نیز بر ضرورت رهاسازی صحیح آب از سدهای حوضه دریاچه ارومیه تاکید میکنند و فرهنگسازی در زمینه خودداری کشاورزان از کشت محصولات پُرآببر در اینمنطقه را لازم میدانند.
آرزو اشرفیزاده، مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابهای سازمان حفاظت محیطزیست درباره آخرین وضعیت دریاچه ارومیه گفت: باتوجه بهبارش مناسب برف و باران در سال آبی جاری در حوضه ارومیه و زاب و انجام اقدامات ساماندهی درجهت تسهیل جریان ورودی از رودخانهها و سایر اقدامات و پیگیریهای صورتگرفته وضعیت آبی دریاچه ارومیه و تالابهای اقماری بهتر شده بهگونهای که ارتفاع آب در دریاچه ارومیه نسبتبه ابتدای سال آبی جاری تقریبا یکمترو۳۰سانتیمتر افزایش یافته و دریاچه دارای بیش از ۲میلیاردمترمکعب آب است. با اینحال اینشرایط پایدار نیست.
وی اضافه کرد: امیدوار هستیم دریاچه ارومیه با تداوم جریانات آب از رودخانههای ورودی و ذوبشدن برفها و تامین حداکثری حقآبه وضعیت آبی بهتری را پیدا کند. البته اینموضوع منوط بهمدیریت پایدار مصرف آب در بالادست دریاچه است. اگر در زمستان سر دهنه رودخانههای منتهی بهتالاب بهصورت کامل بسته میماند شاهد ورود آب بیشتری بهدریاچه بودیم. هرچند در اینخصوص پایش و تلاشهای زیادی توسط مراجع مربوطه صورت گرفت ولی برخی از اینسردهنهها بهصورت کامل بسته نبود. بههرحال اکنون وضعیت دریاچه ارومیه نسبتبه ابتدای سال آبی(مهرماه۱۴۰۴) مناسب است.
وضعیت تالابهای اقماری دریاچه ارومیه
مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابهای سازمان حفاظت محیطزیست با اشاره بهوضعیت تالابهای اقماری بهعنوان اکوسیستم پشتیبان دریاچه ارومیه اظهار کرد: بیشتر تالابهای اقماری دریاچه ارومیه مانند تالابهای کانی برازان و سولدوز با پیگیریها و همکاریهای صورتگرفته و لایروبی مصبهای ورودی بهاینتالابها آبگیری مناسبی داشتند و همچنان درحال آبگیری هستند. خوشبختانه در پایشهای انجامشده اخیر وضعیت حیاتوحش و تنوع زیستی جزایر دریاچه نیز توسط اداره کل مناسب ارزیابی شده است.
نقش مهم تغییر الگوی کشت در تامین حقآبه دریاچه ارومیه
اینمدیر سازمان حفاظت محیطزیست درباره همکاری دستگاهها برای ساماندهی الگوی کشت و جلوگیری از کشت محصولات پُرآببر مانند چغندر، یونجه و سیب در حاشیه دریاچه ارومیه گفت: یکی از اساسیترین مسائل در تامین حقآبه دریاچه ارومیه تغییر الگوی کشت است که سالهاست پیگیری میشود و دستگاههای متولی باید میزان عملیاتی شدن آن را گزارش ارائه کنند.
وی اضافه کرد: وزارت نیرو اقداماتی در زمینه تحویل حجمی آب بهکشاورزان شروع کرده است. اقداماتی را نیز وزارت کشاورزی در دست اجرا دارد که باتوجه بهمصوبات ستاد دریاچه ارومیه و برنامه هفتم مکلف بهتسریع در اجرای اینمهم هستند. این موضوعات در برنامههای ستاد احیا دریاچه وجود دارد و دردست پیگیری است.
اشرفیزاده ادامه داد: شاخص بهرهوری در حوضههای تالابی برای محصولات کشاورزی باید میزان تولید بهازای حجم آب مصرفی باشد. براساس برنامه هفتم میزان مصرف آب کشاورزی با استفاده از روشهای کشاورزی پایدار و نوین در جهت تحقق حقآبههای طبیعت باید کاهش پیدا کند.
وی در ادامه گفت: علاوه بر هزینههای ملی زیادی که کشور برای اجرای برنامههای مصوب ستاد احیای دریاچه ارومیه انجام داده سازمان حفاظت محیطزیست نیز با همکاری برنامه عمران ملل متحد (UNDP) و دولت ژاپن و در تعامل با وزارت جهاد کشاورزی برنامههایی را در حوزههای فرهنگسازی و اجرایی در زمینه کشاورزی پایدار و معیشتهای پایدار برای روستاییان بهصورت پایلوت در بالغ بر ۲۲۰روستا انجام داده است. البته لازم است اجرای اینبرنامهها در سطح حوضه و در کلیه روستاها از سوی وزارت جهاد کشاورزی اجرایی شود.
اشرفیزاده در پایان تاکید کرد: باوجود بارشهای مناسب و اجرای برنامهها اگر مصرف آب بهصورت بهینه مدیریت نشود و برداشتهای غیرمجاز از رودخانهها و منابع آبی زیرزمینی ادامه پیدا کند شرایط آبی دریاچه ارومیه پایدار نخواهد ماند بنابراین استمرار حال خوب اینپهنه آبی منوط بهمدیریت صحیح منابع آب، همکاری کلیه دستگاههای متولی و بهویژه مشارکت مردمی در سطح حوضه و استمرار ورود جریانات آبی بهدریاچه است.
منبع: ایسنا
