میلیاردها تومان وام برای ایرلاینهای کاغذی
جهان صنعت– خطوط هوایی همواره از زیان انباشته خود شکایت دارند. این در حالی است که مقامات مسوول از ارائه درخواستهای پیدرپی برای تاسیس شرکتهای هواپیمایی جدید سخن میگویند. از سالها پیش تاکنون بارها و بارها ایرلاینها اعلام کردهاند که همواره در زیان هستند اما از سوی دیگر مقامات ارشد وزارت راهوشهرسازی با رد این موضوع معتقد هستند که ایرلاینها در کشور به قدری سود میکنند که مدام درخواست تاسیس ایرلاین به سازمان هواپیمایی کشوری ارائه میشود.
اگرچه برخی ایرلاینها معتقد هستند با حذف سوخت یارانهای و برخی حمایتهای مالی از سوی دولت، آنها رسما به سمت زیاندهی حرکت کردهاند اما گزارشها نشان میدهد سال گذشته بیش از ۸۰ درخواست تاسیس ایرلاین به سازمان هواپیمایی کشوری ارائه شده است. سوالی که مطرح است این است که چرا برخی از ایرلاینها که اساسا وجود خارجی ندارند توانستهاند وامهای میلیاردی با نرخ سود پایین بدون اطلاع سازمان هواپیمایی کشوری دریافت کنند؟
چراغ قرمز اخیر سازمان هواپیمایی کشوری برای تاسیس و ساماندهی ایرلاینها باعث شده تا برخی از نمایندگان مجلس در تذکری جدی به وزارت راهوشهرسازی، وزارت گردشگری و وزارت اقتصاد مبنی بر اینکه برخی از ایرلاینها که اساسا وجود خارجی ندارند اقدام به دریافت وامهای میلیاردی برای خرید هواپیما میکنند.
سودجویی ایرلاینهایی که اصلا وجود ندارند!
حدود دو هفته پیش بود که ابوذر شیرودی، رییس سازمان هواپیمایی کشور از ساماندهی تاسیس ایرلاینها خبر داد و اعلام کرد که اگر سرمایهگذاران تمایل به تاسیس ایرلاین هستند میتوانند با جوینت شدن با سایر شرکتها اقدام به تاسیس ایرلاین کنند اما تنها با گذشت یک هفته از این اطلاعیه به یکباره سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد که تا اطلاع ثانوی از صدور مجوز برای تاسیس ایرلاین خودداری خواهد شد.
اگر چه بارها و بارها شیوه نامههای نظارت بر ایجاد شرکتهای هواپیمایی چندین بار تغییر کرده است و حتی در ماده(۵۷) قانون برنامه هفتم پیشرفت، قانونگذار مطالبه کرده است که شیوهنامهها به صورت آئیننامه نوشته شود. به همین دلیل آئیننامه تاسیس، نظارت و نحوه فعالیت شرکتهای هواپیمایی بهگونهای تدوین شده است که اگر سرمایهگذاران بخواهند اقدام به تاسیس ایرلاین کنند و در مسیرهای خارجی نیز فعالیت داشته باشند میتوانند با داشتن چهار هواپیما اقدام به کسب مجوز و فعالیت کنند.
داستان تاسیس ایرلاین ظاهرا داشتن تعداد هواپیما نیست چرا که برخی از شرکتها حتی اساسا وجود خارجی ندارند اما توانستهاند با دریافت وام میلیاردی و با نرخ سود پایین سودهای سرشاری کسب کنند. این اقدام نشان میدهد که اگر ایرلاینداری سود نداشته باشد حداقل ضرر هم ندارد. نکتهای که بارها از سوی ایرلاینها مطرح شده و گفته شده است که ایرلاینداری در ایران تماما ضرر است.
هر چند مهرداد بذرپاش، وزیر سابق راهوشهرسازی همواره این نکته را تکذیب و اعلام میکرد که ایرلاینهای ایرانی نهتنها ضررده و زیانده نیستند بلکه سودهای سرشاری نیز کسب میکنند.
سوال اما این است که چرا به یکباره و در زمانی که سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد تاسیس ایرلاین و دادن مجوز تاسیس فعلا مسکوت و تا اطلاع ثانوی تعطیل است موضوع دریافت وامهای میلیاردی برای خرید هواپیما توسط شرکتهایی که وجود خارجی ندارند مطرح میشود؟
فعالیت ایرلاینها روی کاغذ!
محمدرضا رضاییکوچی، رییس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی اگر چه از وضعیت شرکتهای هواپیمایی داخلی انتقاد و اعلام کرده است که در هیچیک از کشورهای بزرگ دنیا چنین وضعیتی وجود ندارد که تعداد زیادی شرکت هواپیمایی به صورت اسمی و صرفا روی کاغذ فعالیت داشته باشند اما نامی از شرکتهایی که تنها یک یا دو فروند هواپیما دارند اما تعداد پرسنل آنها بسیار زیاد است نبرده است.
رضاییکوچی با اشاره به اینکه برخی با وارد کردن هواپیماهایی با عمر بالای ۲۰سال که قیمت پایینی دارند، از تسهیلات نوسازی ناوگان استفاده میکنند معتقد است که فهرستی از شرکتهای هواپیمایی است که اساسا وجود خارجی ندارند و صرفا به صورت کاغذی مجوز گرفتهاند و منابع مالی را میان خود تقسیم کردهاند.
سوال این است که قبل از اینکه نمایندگان مجلس از این موضوع مطلع باشند آیا سازمان هواپیمایی کشوری از این شرکتهای هواپیمایی که به صورت کاغذی تاسیس شدهاند بیخبر بوده است؟
قلدری استارتاپها برای مردم
حرمتالله رفیعی، رییس هیاتمدیره انجمن صنفی آژانسهای مسافرتی ایران در پاسخ به این پرسش که آیا اظهارات رییس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی مبنی بر اینکه برخی شرکتهای کاغذی وامهای میلیاردی دریافت کردهاند صحت دارد؟ گفت: تمام اظهارات رییس کمیسیون عمران مجلس در خصوص دریافت وامهای میلیاردی توسط شرکتهای کاغذی صحت دارد. برخی اپلیکیشنها هستند که بسیار هم در موضوع فروش بلیت هواپیما به شهرت رسیدهاند و کاغذی هم نیستند اما تحت قالب استارتاپ و موضوع افزایش گردشگر در ایران وامهای میلیاردی دریافت کردهاند و اتفاقا پس هم نمیدهند.
او با اشاره به اینکه همین استارتاپها در حال نابود کردن صنعت گردشگری هستند و اتفاقا هم در مقابل مردم و نهادهای ذیربط پاسخگو نیستند، تاکید کرد: سوال این است چرا باید تنها یک تعداد محدودی از استارتاپهای فروش بلیت هواپیما وامهای میلیاردی دریافت کنند و در نهایت هم با قلدری و تهدید تعدیل نیرو وامهای گرفته شده را پس ندهند.
رفیعی با اشاره به اینکه همین الان برخی از همین اپلیکیشنها و استارتاپهای فروش بلیت هواپیما فقط ۲۰درصد سهام آنها به ۵۰۰میلیارد تومان خرید و فروش میشود اظهار داشت: بعد از اتمام جنگ ۱۲روزه اگر از برخی از مردم سوال کنید متوجه خواهید شد که هنوز مبالغ بلیت آنها بعد از گذشت چهار ماه عودت داده نشده است.
۸۰ درخواست تاسیس ایرلاین در صف بررسی سازمان هواپیمایی کشوری
رییس هیاتمدیره انجمن صنفی آژانسهای مسافرتی ایران در پاسخ به این پرسش که آیا وزیر راه و یا وزیر گردشگری از دریافت این وامهای کلان با خبر هستند؟ گفت: از کدام وزیر صحبت میکنید؟ این شرکتها چه کاغذی و چه شرکتهایی که وجود دارند به راحتی وامهای میلیاردی با سودهای پایین دریافت میکنند. اتفاقا این شرکتها وامها را گرفته و پس ندادهاند.
وی با اشاره به اینکه در دوران کرونا چرا وقتی سفرها به میزان بسیار کمی انجام میشد و گردشگری تعطیل بود به اسم توسعه گردشگری ارز مسافرتی پرداخت میشد تاکید کرد: متاسفانه گردشگری تعطیل بود اما ارز مسافرتی داده میشد. در حالی که باید آژانسهای مسافرتی طبق ادلههایی که ارائه میدادند ارز دریافت میکردند.
او در پاسخ به این پرسش که گفته میشود ایرلاینها زیانده هستند؟ گفت: هیچ شغلی به اندازه ایرلاینداری سودآور نیست. اگر زیانده هستند چرا باید در سال گذشته تعداد ۸۰ درخواست تاسیس ایرلاین به سازمان هواپیمایی کشوری ارائه شود.
سکوت معنادار سازمان هواپیمایی کشوری
به نظر میرسد داستان تاسیس و دریافت مجوز ایرلاین در ایران تا زمانی که از سوی دولت و یا سازمان هواپیمایی کشوری ساماندهی نشود ماجرای دریافت ارز و استفاده از یارانههای دولتی ادامه خواهد داشت. نکتهای که وجود دارد این است که شرکتهای کاغذی وامهای میلیاردی و ارزهای خارجی برای خرید هواپیما دریافت کردهاند؛ موضوعی که تاکنون مسکوت باقی مانده و سازمان هواپیمایی کشوری نسبت به آن سکوت کرده است.
