عقبماندگی بورس از تورم
جهانصنعت – با وجود ثبت رکوردهای متوالی شاخص کل بورس تهران، ارزش بازار سرمایه کشور کماکان زیر ۱۰۰میلیارد دلار باقی مانده است. این تعارض تردیدهای جدی درباره ماهیت این رشد ایجاد کردهاست. مهدی دلبری، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز رکوردشکنیهای اخیر شاخص کل بورس را نشانهای از بهبود واقعی وضعیت بازار سرمایه نمیداند. او این رشد را عمدتا اسمی و ناشی از تورم میخواند و معتقد است که بهبود وضعیت فروش شرکتها برای جبران کاهش حاشیه سود و انتظارات تورمی کافی نیست.
در حالی که رشد شاخص کل بورس در روزهای اخیر سقفهای جدیدی زده، ارزش بازار سرمایه همچنان زیر مرز ۱۰۰میلیارد دلار متوقف مانده است. این وضعیت پرسشهای کلیدی را به ذهن میآورد: آیا این رشد واقعی و ناشی از بهبود بنیاد شرکتهاست یا تنها موجی اسمی و حاصل از تورم است؟ آیا محرک اصلی، نقدینگی سرگردان و فرار از کاهش ارزش پول است یا ارتقای عملکرد واقعی بنگاهها؟
رشد قیمت دلار بیشتر از رشد بورس بود
در این راستا مهدی دلبری اظهار کرد: «این روزها باوجود اینکه هم ارزش معاملات و هم شاخصهای بازار سرمایه در حال افزایش هستند، هنوز نتوانستهایم به میانگین تاریخی ارزش دلاری آن دست پیدا کنیم. دلیل این امر کاملا روشن است زیرا رشد دلار به مراتب بیشتر از رشد بازار سهام بوده است.»
دلبری افزود: «در یکسال گذشته بازار سرمایه رشد حدود ۴۰درصدی را تجربه کرده در حالی که قیمت دلار در همین مدت ۷۰درصد افزایش یافته است. بهعبارت دیگر بازدهی دلاری بازار سرمایه حدود ۳۰درصد کمتر از رشد قیمت دلار بوده و این مساله نشاندهنده وضعیت نامطلوب برای سهامداران و بنگاههاست.»
افزایش شاخصهای بورس تغییر اسمی است
این کارشناس بازار سرمایه توضیح داد: «اگرچه شاخصهای بازار سرمایه از نظر عددی افزایش داشتهاند اما این افزایش در واقع رشد واقعی بهحساب نمیآید و بیشتر یک تغییر اسمی است.»
دلبری گفت: «عوامل مختلفی در این تغییرات دخیل هستند. یکی از این عوامل به وضعیت فروش شرکتها مربوط میشود. در حال حاضر فروش شرکتها بهبود یافته و بهنظر میرسد که اکثر درآمد دلاری شرکتهای صادرکننده بر مبنای نرخ تالار دوم حدود ۱۱۰هزار تومان محاسبه میشود. این امر میتواند موجب بهبود شرایط فروش شرکتها شود.»
دلبری ادامه داد: «در شش ماه اخیر مبلغ فروش شرکتهای تولیدی در بازار سرمایه حدود ۴۵درصد افزایش داشته اما نکته نگرانکننده این است که این افزایش فروش به همان میزان منجر به رشد سود نشده است. پیشبینی میشود که رشد سود تنها در حدود ۱۵تا ۲۰درصد باشد.»
این کارشناس بازار سرمایه افزود: «جریان نقدینگی نیز باید به دقت مورد توجه قرار گیرد. به نظرم نکته مهمی که باید به آن توجه کرد این است که به دلیل رکود در بازارهای خودرو و ملک و همچنین افزایش قیمت سکه و سایر کالاهایی که برای خانوارهای ایرانی گرانتر شدهاند، بخشی از نقدینگی عمومی ممکن است به سمت بازار سرمایه حرکت کند.»
دلبری ادامه داد: «با این حال به دلیل عملکرد منفی بازار در سال۱۳۹۹ و بازدهی منفی دلاری در یکسال اخیر این جریان نقدینگی بسیار بزرگ نخواهد بود.»
حاشیه سود بنگاههای تولیدی مطلوب نیست
این کارشناس بازار سرمایه گفت: «به نظر من مهمترین عامل تاثیرگذار بر بازار، وضعیت فروش شرکتهاست. البته این موضوع به معنای آن نیست که شرایط سودآوری دلاری شرکتها یا وضعیت اقتصادی بنگاهها در شرایط خوبی قرار دارند.»
دلبری ادامه داد: «در حال حاضر حاشیه سود بنگاههای تولیدی تنها حدود ۱۱درصد است که به هیچ عنوان رقم مطلوبی نیست. برداشت من این است که بازار منتظر تصمیمات دولت و مجلس در زمینه بودجه است تا ببیند آیا متغیرهای موثر بر بازار سهام بهطور منصفانه و درست تدوین خواهد شد یا خیر.»
