«جهان‌صنعت» کارنامه شرکت‌های بازارسرمایه را بررسی می‌کند

رشد حباب منفی در ETF‌های دولتی

هادی بهرامی
کدخبر: 610364
ارزش خالص دارایی (NAV) دو صندوق دولتی پالایش یکم و دارایکم در سال مالی منتهی به ۳ اسفند ۱۴۰۴ رشد کرده اما حباب منفی قابل توجهی در پالایش یکم و دارایکم دیده می‌شود؛ خروج نقدینگی و ریسک‌های سیستماتیک فضای بازار را بحرانی کرده است.
رشد حباب منفی در ETF‌های دولتی

هادی بهرامی – صندوق‌های سهامی بخشی نوعی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری هستند که تمرکز خود را بر یک‌صنعت یا بخش خاص از اقتصاد می‌گذارند مثلا فناوری، انرژی، بانکداری یا داروسازی. هدف آنها بهره‌گیری از رشد بالقوه آن بخش است بنابراین معمولا در دوره‌های رونق آن صنعت بازدهی بالاتری نسبت‌به صندوق‌های سهامی عمومی دارند. بااین‌حال به‌دلیل تمرکز محدود ریسک آنها بیشتر است زیرا اگر وضعیت آن صنعت خاص افت کند کل صندوق آسیب می‌بیند.

این‌نوع صندوق‌ها معمولا برای سرمایه‌گذارانی مناسب هستند که دید تخصصی نسبت‌به یک‌حوزه خاص دارند یا می‌خواهند بخشی از سبد خود را به‌رشد یک‌صنعت اختصاص دهند. به‌عبارت کلی‌تر صندوق‌های سرمایه‌گذاری بورس ابزار‌هایی هستند که امکان سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بازارسهام و سایر دارایی‌ها را برای افراد فراهم می‌کنند.

در این‌صندوق‌ها وجوه سرمایه‌گذاران تجمیع و توسط مدیران حرفه‌ای مدیریت می‌شود تا سودی متناسب با ریسک انتخاب‌شده کسب شود. در انتخاب یک‌صندوق سرمایه‌گذاری فعال درهرحوزه‌ای به‌صورت عمومی باید سه‌پارامتر ارزش خالص دارایی (NAV) بازدهی در بازه‌های مختلف و نقدشوندگی را در اولویت بررسی قرار داد تا سرمایه‌گذار پس از سرمایه‌گذاری با مشکل اساسی روبه‌رو نشود.

نباید فراموش کرد که یک‌صندوق حتی اگر NAV و اعتبار زیادی داشته باشد این‌نقدشوندگی و بازدهی است که عملکرد آن صندوق را ارزیابی می‌کند چراکه عدم نقدشوندگی را با‌هزاران‌درصد بازدهی و ROI نیز نمی‌توان جبران کرد.

نقدشوندگی مطلوب صندوق پالایش

در همین راستا دوصندوق سرمایه‌گذاری دولتی در بازارسرمایه مورد توجه هستند. صندوق پالایشی یکم با نماد پالایش یکی از صندوق‌های ETF دولتی بورس است که در زمان اوج ریزش‌های بازارسرمایه پذیره‌نویسی شد. باوجود انتظارات بالا این‌صندوق خلاف دارایکم نتوانست رشد قابل‌‌توجهی را تجربه کند و عملکرد آن در سال‌های نخست چندان موفق نبود.

با این‌حال در حال حاضر ارزش خالص دارایی‌های آن به‌۲۶‌هزارو۸۷‌‌میلیارد‌تومان رسیده و میانگین ارزش معاملات روزانه‌اش حدود ۷۰‌‌میلیارد‌تومان است. نسبت ارزش‌به‌تراکنش (NVT) صندوق که ۳۷۳‌واحد برآورد می‌شود درمقایسه با میانگین بازار عددی مطلوب و نشانه‌ای از نقدشوندگی مناسب آن است.

مدیریت این‌صندوق بخشی را شرکت تامین سرمایه نوین بر عهده دارد و پرتفوی آن شامل سهام برتر گروه پالایشی و فرآورده‌های نفتی بورس است؛ صندوقی که با پنج‌سال‌وسه‌ماه سابقه فعالیت همچنان یکی از نماد‌های مهم بخش پالایشی بازار به‌شمار می‌آید.

بانک‌ها، موتور محرک ارزش دارایکم

صندوق واسطه‌گری مالی یکم با نماد دارایکم یکی دیگر از صندوق‌های دولتی عرضه شده در بورس است. این‌صندوق پیش از پالایشی یکم مسیر پذیره نویسی خود را پیمود که به‌واسطه جو مساعد و پرشور آن دوره از بازار استقبالی چشمگیر را تجربه کرد و متعاقبا رشد قیمتی مطلوبی را به‌نمایش گذاشت. مدیریت این‌صندوق بر عهده شرکت تامین سرمایه بانک مسکن قرار دارد و سابقه فعالیت آن بالغ بر پنج‌سال‌وهشت‌ماه است. این‌صندوق با ارزش خالص دارایی حدود ۲۱‌هزارو۸۴۹‌‌میلیارد‌تومان و ارزش معاملات ۶۶‌‌میلیارد‌تومان نسبت ارزش‌به‌تراکنش ۳۳۱‌واحدی را حفظ کرده است. این‌امر مشابه صندوق پالایش از نقدشوندگی قابل قبول و گردش مالی بالایی در این‌دونماد حکایت دارد. جذابیت اصلی دارایکم و ارزش ذاتی آن بر نوسانات گروه بانکی و بیمه‌ای به‌ویژه بخش بانکی وابسته است. درواقع این‌وابستگی از پرتفوی و دارایی‌های پایه آن نشات می‌گیرد که عمدتا شامل سهام ممتاز این‌دو گروه است.

فرار پول از سهامی‌ها در یک‌ماه

در سال‌۱۴۰۴ ارزش خالص دارایی (NAV) صندوق پالایشی یکم با نماد پالایش از ۳۳‌هزارو۵۷۳‌‌میلیارد‌تومان در ۳بهمن‌ماه با کاهش ۲۲‌درصدی به‌۲۶‌هزارو۸۷‌‌میلیارد‌تومان در ۳اسفندماه رسیده است. از سوی دیگر ارزش خالص دارایی صندوق واسطه‌گری مالی یکم با نماد دارایکم از ۲۷‌هزارو۹۲‌‌میلیارد‌تومان در ۳‌بهمن‌ماه با کاهش ۱۹‌درصدی به‌۲۱‌هزارو۸۴۹‌‌میلیارد‌تومان در ۳اسفند‌ماه رسیده است. نگاهی به‌روند خروج پول از این‌دوصندوق پرریسک سهامی بخشی به‌دنبال افزایش ریسک‌ها و جو منفی بازارسرمایه نشان می‌دهد که طی یک‌ماه اخیر صندوق پالایش ۷‌هزارو۴۸۶‌‌میلیارد‌تومان و صندوق دارایکم ۵‌هزارو۲۴۳‌‌میلیارد‌تومان افت ارزش دارایی را تجربه کردند و تحت فشار ریسک‌های سیستماتیک و جو منفی بازار هستند.

ارزش پالایش رشد کرد و دارایکم عقب ماند

طی یک‌سال اخیر ارزش خالص دارایی صندوق پالایش از ۱۴‌هزارو۱۹۴‌‌میلیارد‌تومان در ۳اسفند‌ماه۱۴۰۳ با رشد ۸۴+‌درصدی به‌۲۶‌هزارو۸۷‌‌میلیارد‌تومان در ۳اسفند‌ماه۱۴۰۴ رسیده است. ارزش خالص دارایی صندوق دارایکم از ۱۸‌هزارو۸۹۶‌‌میلیارد‌تومان در ۳اسفند‌ماه۱۴۰۳ با رشد ۱۶+‌درصدی به‌۲۱‌هزارو۸۴۹‌‌میلیارد‌تومان در ۳اسفند‌ماه۱۴۰۴ رسیده است.

مقایسه‌ها نشان می‌دهند که صندوق پالایش به‌عنوان لیدر صندوق‌های بخشی سهامی رشد دارایی ۳/۵‌برابری نسبت‌به صندوق دارایکم را به‌ثبت رسانده و در این‌یک‌سال مورد توجه بیشتری قرار گرفته است. از ۳اسفند‌ماه۱۴۰۳ الی ۳‌اسفند‌ماه‌۱۴۰۴ صندوق بخشی پالایش ۱۱‌هزارو۸۹۳‌‌میلیارد‌تومان و صندوق دارایکم ۲‌هزارو۹۵۳‌‌میلیارد‌تومان رشد ارزش دارایی را تجربه کردند.

تخفیف قابل‌توجه با حباب‌های سهمگین!

نقاط ماژور ۵/۱‌ساله صندوق‌های پالایش و دارایکم نشان می‌دهند که صندوق پالایش حداکثر ۸/۱۸-درصد و صندوق دارایکم حداکثر ۹/۳۷-‌درصد حباب منفی داشتند. در حال حاضر حباب منفی صندوق پالایش به‌۳۰-‌درصد و حباب منفی صندوق دارایکم ۳/۳۵-‌درصد رسیده که نشان از اشباع فروش و ارزندگی در این‌دوصندوق دارد.

صندوق پالایش متشکل از سهام چهارپالایشگاه بزرگ بورس و صندوق دارایکم متشکل از سهام سه‌بانک بزرگ و دو بیمه‌ای بورس است که به‌دلیل ارزش بازار سنگین و بنیاد رو به‌رشد سهم‌های قرار گرفته در این‌دوصندوق ایجاد اشباع فروش و حباب منفی می‌تواند فرصتی برای سرمایه‌گذاری هوشمند و کسب بازده قابل توجه در آینده باشد.

اینکه صندوق پالایش ۳۰‌درصد و صندوق دارایکم ۳/۳۵‌‌درصد حباب منفی دارد نشان می‌دهد ارزش صندوق نه‌تنها نسبت‌به بازار‌های موازی حتی بیش از دارایی پایه خود کاهش یافته است و در سطوح ارزنده‌ای قرار دارد.

آخرین اخبار