بنزین در خط بحران است
جهان صنعت- رییس فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته میگوید که آثار جنگ تحمیلی و آسیب بهبرخی پالایشگاهها و پتروشیمیها تولید و تامین بنزین را تحتتاثیر قرار میدهد. این هشدار حمیدرضا صالحی در شرایطی مطرح میشود که صنعت سوخت کشور همزمان با رشد فزاینده مصرف، کاهش بخشی از ظرفیت تولید و تداوم وابستگی بهواردات با یکی از دشوارترین دورههای خود روبهرو شده است.
صالحی در با تاکید بر اینکه کشور سالهاست سیاست موثری برای مدیریت تقاضای سوخت نداشته، گفته است: «وقتی رشد مصرف داریم باید رشد تولید هم داشته باشیم. همانگونه که در حوزه برق در تابستان بهدلیل افزایش تقاضا با کسری مواجه میشویم در حوزه بنزین نیز افزایش تعداد خودروها و رشد مصرف شکاف میان تولید و تقاضا را بیشتر کرده است.»
این اظهارات درحالی مطرح میشود که طبق اعلام مسوولان مصرف روزانه بنزین کشور اکنون بهحدود ۱۳۰تا۱۳۵میلیونلیتر رسیده درحالیکه تولید پیش از جنگ حدود ۱۱۰تا۱۱۵میلیون لیتر بوده و کشور روزانه بین ۲۰تا۲۵میلیون لیتر واردات انجام میداده است. اکنون با آسیبدیدن بخشی از پالایشگاهها و پتروشیمیها نگرانیها درباره کاهش بیشتر ظرفیت تامین سوخت افزایش یافته است.
در همین زمینه اسماعیل سقاب اصفهانی، رییس سازمان بهینهسازی انرژی نیز تاکید کرده که بخشی از شبکه سوخت و گاز کشور آسیب دیده و بازگشت کامل برخی ظرفیتها ممکن است بین ۱۸ماه تا دوسال زمان ببرد. بهگفته او، حتی در صورت تامین منابع مالی و تجهیزات موردنیاز تابستان امسال برای بخش انرژی کشور دورهای سخت خواهد بود.
این مقام مسوول تصریح کرده برخلاف برخی روایتها نه میتوان گفت همه پالایشگاهها از کار افتادند و نه اینکه خسارات ناچیز بوده است. بهگفته او، بخشی از زیرساختهای تولید و انتقال انرژی آسیب دیده و احیای کامل آنها نیازمند صرف هزینههای سنگین، تجهیزات تخصصی و انجام تستهای ایمنی است.
صالحی در بخش دیگری از اظهارات خود سیاستهای حوزه سوخت را فاقد رویکرد تشویقی دانسته و تاکید کرده که سالهاست تمرکز دولت صرفا بر افزایش عرضه بوده و نه مدیریت مصرف. او میگوید اکنون تمام زنجیره تولید و تامین بنزین در اختیار دولت است و همین مساله باعث شده بخش خصوصی انگیزهای برای سرمایهگذاری در این حوزه نداشته باشد.
بهگفته رییس فدراسیون صادرات انرژی، قیمت پایین بنزین و نبود سیاستهای جذاب برای کاهش مصرف باعث شده استفاده از خودروهای شخصی همچنان گزینه اول بسیاری از شهروندان باشد درحالیکه حملونقل عمومی نتوانسته جایگزین مناسبی ارائه دهد.
او معتقد است فعلا امکان ورود جدی بهموضوع واقعیسازی قیمت سوخت وجود ندارد اما دولت میتواند با کاهش هزینه حملونقل عمومی و افزایش کیفیت خدمات مردم را بهاستفاده کمتر از خودروهای شخصی تشویق کند.
این دیدگاه درحالی مطرح میشود که کارشناسان حوزه انرژی سالهاست هشدار میدهند ادامه روند فعلی مصرف کشور را بهواردکننده دائمی بنزین تبدیل خواهد کرد. بهباور آنها بدون اصلاح تدریجی قیمتها و همزمان ایجاد اعتماد عمومی نسبتبه نحوه هزینهکرد درآمدهای حاصل از آن مدیریت مصرف عملا امکانپذیر نخواهد بود.
یکی دیگر از محورهای مورد اشاره صالحی سیاستهای مرتبط با خودروهای هیبریدی و برقی بود. او با انتقاد از افزایش تعرفه واردات این خودروها گفت قرار بود تعرفه خودروهای هیبریدی نزدیک بهصفر باشد تا انگیزهای برای استفاده از خودروهای کممصرف ایجاد شود اما درعمل این تعرفهها افزایش یافت و فرصت توسعه این بازار از بین رفت. بهاعتقاد کارشناسان توسعه خودروهای هیبریدی و برقی میتوانست بخشی از رشد مصرف بنزین را کنترل کند اما نبود زیرساخت شارژ، سیاستهای متغیر و هزینه بالای واردات مانع گسترش این خودروها شد.
صالحی تاکید میکند اگر دولت واردات خودروهای هیبریدی را تسهیل و زیرساختهای لازم را فراهم کند میتوان در میانمدت بخشی از فشار بر مصرف سوخت مایع را کاهش داد؛ راهکاری که بسیاری از کشورها برای کاهش وابستگی بهبنزین درپیش گرفتند.
