بهتر زیستن روی کاغذ
جهان صنعت– روز بهزیستی در تقویم رسمی کشور، فرصتی برای بررسی عملکرد نهادی است که وظیفه اصلی آن حمایت از اقشار آسیبپذیر و فراهم کردن بهتر زیستن برای آنان تعریف شده است اما برای بسیاری از افراد دارای معلولیت، این مناسبت بیش از آنکه روزی برای تبریک باشد، یادآور مطالبات بر زمینمانده، قوانین اجرا نشده و حقوقی است که سالهاست پایمال شده است. از مناسب نبودن معابر و ناوگان حملونقل عمومی برای عبورومرور معلولان گرفته تا مستمریهای ناچیز، هزینههای سنگین درمان و اجرا نشدن قانون حمایت از حقوق معلولان، همچنان از مهمترین دغدغههای این قشر بهشمار میرود.
شهرام مبصر، فعال حوزه معلولان در گفتوگو با «جهانصنعت» با انتقاد از عملکرد دستگاههای مسوول بیان کرد که بزرگترین مطالبه جامعه معلولان نه تصویب قوانین جدید بلکه اجرای کامل قوانین موجود و پیگیری جدی حقوق شهروندی آنان است.
قانون بدون ضمانت اجرا
مبصر مهمترین مطالبه افراد دارای معلولیت را اجرای کامل قانون حمایت از حقوق معلولان دانست و گفت: این قانون پس از سالها پیگیری فعالان مدنی در سال۱۳۹۶ بازنگری و ابلاغ شد و برخلاف قانون قبلی، ضمانت اجرایی نیز دارد اما همچنان بخش عمدهای از مواد آن روی زمین مانده و در عمل اجرا نمیشود. در قانون به صراحت تاکید شده که ساختمانهای عمومی، معابر شهری و ناوگان حملونقل باید مناسبسازی شوند اما هنوز هم ساختمانهای نوساز، ایستگاههای مترو، اتوبوسها و بسیاری از مراکز خدماتی فاقد حداقل استانداردهای دسترسپذیری هستند. این شرایط باعث شده افراد دارای معلولیت از ابتداییترین حق خود یعنی تردد آزادانه در شهر محروم شوند.
مبصر ادامه داد: وقتی فرد دارای معلولیت نتواند از مترو، اتوبوس یا حتی ساختمان محل کار استفاده کند، عملا فرصت اشتغال، تحصیل و حضور اجتماعی را از دست میدهد. مناسبسازی فقط نصب یک رمپ نیست بلکه سرویس بهداشتی مناسب، آسانسور استاندارد و دسترسی ایمن نیز بخشی از حقوق شهروندی افراد دارای معلولیت است.
مستمری خندهدار!
این فعال حوزه معلولان با انتقاد از وضعیت معیشتی افراد دارای معلولیت گفت: براساس ماده۲۷ قانون، افراد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید که شغل و درآمد ندارند، باید مستمری متناسب با حداقل حقوق کارگری دریافت کنند اما این ماده سالهاست اجرا نمیشود. شاید برای بسیاری خندهدار باشد اما افراد دارای معلولیت با مستمری ماهانه یکمیلیون تومان زندگی میکنند! امروز مستمری بسیاری از این افراد حتی پاسخگوی خرید یک بسته پوشینه هم نیست و با چنین شرایطی چگونه میتوان انتظار داشت هزینه خوراک، اجارهخانه، درمان و حملونقل تامین شود. در حالی که هزینههای زندگی و درمان هرروز افزایش پیدا میکند، کمکهای پرداختی بهصورت قطرهچکانی افزایش مییابد و فاصله آن با تورم روزبهروز بیشتر میشود. بسیاری از افراد دارای معلولیت حتی برای تامین ابتداییترین نیازهای خود با مشکل مواجه هستند.
مبصر با اشاره به هزینههای بالای درمان و توانبخشی اظهار کرد: یک فرد ضایعه نخاعی علاوه بر مشکلات معیشتی، باید هزینههای سنگین فیزیوتراپی، تجهیزات توانبخشی، ویلچر استاندارد، تشک مواج و درمان زخم بستر را نیز پرداخت کند. قیمت پانسمانهای تخصصی و خدمات درمانی به قدری بالاست که بسیاری از خانوادهها از عهده آن برنمیآیند و این موضوع سلامت و حتی جان افراد را تهدید میکند.
از بین رفتن امکان اشتغال
این فعال حوزه معلولان با بیان اینکه بسیاری از افراد دارای معلولیت بهدلیل مناسبسازی نشدن محیطهای کاری از بازار کار حذف میشوند گفت: افراد دارای معلولیت تحصیلکرده و متخصص کم نیستند اما وقتی ساختمان محل کار یا سیستم حملونقل مناسب نباشد، امکان اشتغال نیز از بین میرود و فرد ناچار به خانهنشینی میشود.
وضعیت معلولان در جنگ
مبصر همچنین از عملکرد دستگاههای مسوول در روزهای جنگ و بحران انتقاد کرد و توضیح داد: در روزهای بحرانی اخیر انتظار داشتیم سازمان بهزیستی حداقل با مددجویان خود تماس بگیرد و وضعیت آنان را جویا شود اما حتی یک تماس ساده هم برقرار نشد. پیشنهاد دادیم مراکز اقامتی و رفاهی بهزیستی در اختیار افراد دارای معلولیت ساکن مناطق پرخطر قرار گیرد اما این پیشنهاد نیز مورد توجه قرار نگرفت. افراد دارای معلولیت حتی در زمان بحران نیز امکانات لازم برای حفظ جان خود را ندارند. بسیاری از پناهگاهها و فضاهای اضطراری برای تردد افراد ویلچرنشین یا سایر معلولان مناسبسازی نشدهاند و این موضوع نگرانیهای جدی ایجاد کرده است. در روزهای جنگ، این گروههای مردمی و دوستان بودند که در فضای مجازی کنار هم قرار گرفتند و تلاش کردند از نظر روحی به یکدیگر کمک کنند. بسیاری از افراد دارای معلولیت حتی امکان دسترسی به پناهگاه مناسب را هم نداشتند.
وعدههای دولت چهاردهم زیر ذرهبین معلولان
این فعال حوزه معلولان در پایان مصاحبه با بغض و اندوه بیان کرد: آقای پزشکیان در دوران انتخابات وعده اجرای کامل قانون حمایت از حقوق معلولان را دادند و گفتند صدای بیصدایان خواهند بود اما ما هیچگاه بیصدا نبودیم. سالهاست مطالبه میکنیم، پیشنهاد میدهیم و راهکار ارائه میکنیم اما کمتر شنیده شدهایم. امروز انتظار داریم وعدههای دادهشده عملی شود، نه اینکه صرفا در حد شعار باقی بماند. جامعه معلولان قانون جدید نمیخواهد؛ قانون موجود را اجرا کنید. اجرای همین قانون میتواند بخش بزرگی از مشکلات معیشتی، درمانی، اشتغال، مناسبسازی و کیفیت زندگی افراد دارای معلولیت را حل کند. امروز بیش از هرچیز، این قشر نیازمند اجرای قانون، شنیده شدن صدایشان و توجه عملی مسوولان است.
