بهترین راه جذب مردم، جلب نظر آنان است
جهان صنعت – سازمان صداوسیما انتهای هفتهای که گذشت، در اقدامی عجیب، هنگام پخش پیام رهبری، دو بخش از این پیام مکتوب را حذف کرد. اقدامی که البته مطابق انتظار بلافاصله با واکنش گسترده نیروهای سیاسی مواجه شد و در نتیجه صداوسیما اینبار هم سعی کرد در اقدامی حسابشده، حذف دو بخش مهم از پیام مکتوب رهبری را اتفاقی «سهوی» قلمداد کند. این اتفاق که بهروشنی نشان از عمق شکاف میان طیفهای مختلف اصولگرایی دارد که هرکدام بخشی از صداوسیما را تحت کنترل و مدیریت خود دارند، تنها نمونهای نبود که طی روزهای گذشته منجر به بالا گرفتن اختلافات درونی شده است؛ چه آنکه به فاصله بسیار اندک، شاهد توقف ناگهانی پخش زنده برنامه «ثریا» نیز بودیم. رویدادی که بار دیگر شکاف عمیق میان جبهه پایداری و طیف نزدیک به محمدباقر قالیباف را آشکار کرد؛ شکافی که از مجلس و نهادهای تصمیمساز عبور کرده و حالا به آنتن زنده صداوسیما رسیده است.
صداوسیما کدام بخشهای پیام مکتوب رهبری را حذف کرد؟!
پس از آنکه سر و صدای حذف بخشهایی از پیام مکتوب رهبری در صداوسیما منجربه واکنش انتقادی بهنسبت شدید طیفی از نیروهای سیاسی شد، این سازمان در بیانیهای با «سهوی» خواندن این اقدام، توضیحاتی ارائه کرد. براساس اعلام صداوسیما، «در تصویرگذاری پیام مکتوب رهبر معظم انقلاب به مناسبت عید غدیر خم و سیوهفتمین سالگرد ارتحال حضرت امامخمینی(ره) که در بخشهای خبری ۲۰:۳۰ و ۲۱ پنجشنبه پخش شد متاسفانه در هنگام اصلاح تصویر دو جمله از متن پیام به صورت سهوی حذف شده بود که پس از اصلاح این اشتباه، امروز جمعه محتوای کامل این پیام در بخش خبری۱۴ پخش و در فضای مجازی خبرگزاری صداوسیما هم بارگذاری شد.» با این همه بنابر آنچه پایگاه خبری-تحلیلی رویداد۲۴ منتشر کرده، دو بخشی که از پیام مکتوب رهبری حذف شدند، به هیچ عنوان بخشهای کماهمیتتر این پیام مهم نبود در واقع جمله نخست که حذف شده بود، مربوط به بخشی از پیام است که در آن تاکید شده «امروز همه ملّت عزیز مفتخر است که با بعثت تازه خود در کنار جبهه مقاومت، مایه مباهات در برابر دیدگان آگاه و ملتهای آزاده جهان شده است و صِدق این فراز از وصیتنامه امامخمینی را دوباره جلوهگر نموده است.» این در حالی بود که در این قسمت، جمله «و صِدق این فراز از وصیتنامه امام خمینی را دوباره جلوهگر نموده است»، حذف شده بود. البته حذف این بخش آسیب خاصی به محتوا، شکل و منظور پیام وارد نمیکرد اما دومین بخش حذفشده، وضعیتی متفاوت داشت و ادعای صداوسیما مبنیبر «سهوی» بودن حذف آن را با تردید جدی مواجه میکرد؛ بخشی که بسیاری از رسانهها، از آن برای تیتر خود استفاده کردند. آنجا که در این پیام مکتوب با اشاره به نقش مسوولان در پشتیبانی از امور بسیار مهم، آمده است: «هرگونه اقدامی که موجب بدبینی و سرخوردگی آحاد مردم شود، نوعی کمک به دشمن این کشور و مردمانش محسوب میگردد.» حذف این بخش برخلاف ادعای صداوسیما نمیتوانست صرفا اتفاقی سهوی و پیش پا افتاده باشد. درواقع اساسا بخشی که در پوشش خبری صداوسیما از پیام مکتوب رهبری حذف شد نهتنها صرفا یک جمله کوتاه نبوده بلکه مشخصا بخشی موثر در محتوا، شکل و مفهوم و منظور پیام بوده است. پیش از این بخش، در پیام گفتهشده «ابزار اصلی او در این هر دو، کاشت بذر تردید، یأس، ترس، بدگمانی و اختلاف است. بنابراین در مقام مقابله با این بدخواهیها باید همگان با ایستادگی و روشنبینی و حفظ وحدت و انسجام و اعتماد متقابل و همصدایی نکردن با دشمن، نقشه شوم او را خنثی نمایند.» به عبارت دیگر در این بخش پیام به اقدامات تندروها اشاره کرده و خواستار آن شده که از اختلافافکنی، ایجاد بدگمانی و اقداماتی از این دست پرهیز شود.
توقف ناگهانی پخش زنده برنامه تلویزیونی «ثریا»
چنانکه اشاره شد اما مساله نزاعهای درونجناحی محافظهکاران و نیروهای موسوم به راست سنتی و مدرن در ایران که حالا عملا از اختلافات پنهانی و سیاسی در راهروهای قدرت فراتر رفته و به آنتن زنده صداوسیمای جمهوری اسلامی رسیده، تنها محدود به حذف بخشهایی از پیام مکتوب رهبری نبود؛ چه آنکه به فاصله بسیار اندک از این اقدام عجیب صداوسیما، شاهد اتفاق مهم دیگری نیز بودیم و آن اینکه پخش زنده برنامه تلویزیونی «ثریا» بهطور ناگهانی و بدون اعلام قبلی متوقف شد؛ اتفاقی که بهویژه به این دلیل بیشتر مورد توجه ناظران قرار گرفت که طی مدت اخیر شاهد طرح نقدهای تند و تیز به مواضع دیپلماتیک و مذاکرات بودیم. تحولاتی که بنابر آنچه رویداد۲۴ در گزارش خود به آن اشاره کرده، عملا انبار باروت اختلافات میان طیف تندرو و تمامیتخواه(جبهه پایداری) با جناح تکنوکرات و محافظهکار سنتی(یاران محمدباقر قالیباف) را منفجر کرد؛ جنگی که تا دیروز بر سر صندلیهای ریاست مجلس و نفوذ در ساختارهای امنیتی و اقتصادی جریان داشت و حالا به آنتن زنده صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز رسیده است.
با این همه لازم است برای درک دقیقتر این حجم از تنشی که طیفهای تندروهای جناح راست سیاسی ایران را اینچنین علنی کرده، کمی به عقب بازگردیم و مسائل را با نگاهی دقیقتر مورد بازخوانی قرار دهیم. دعوایی که حالا حتی برخی رسانههای اصولگرا نیز به آن اذعان کرده و نوشتهاند که این دعوا، در واقع «دعوایی ساختاری است بر سر تعریف «انقلابیگری»، شیوه حکمرانی و البته سهمخواهی از نفوذ در ساختار امنیتی و سیاسی کشور.» بنابر این گزارش، از یک سو جریان قالیباف قرار دارد که خود را طرفدار «عقلانیت ابزاری»، «نئواصولگرایی»، مدیریت جهادی و عملگرایی تکنوکراتیک معرفی میکند و بقای خود را در دستاندازی به پروژههای کلان، کنترل مجلس و تعامل مشروط با جهان میبینند. حال آنکه در نقطه مقابل، جبهه پایداری ایستاده است؛ جریانی که خود را میراثدار واقعی انقلاب میداند و هرگونه مصلحتسنجی و توافق را «خیانت» یا «عقبنشینی» توصیف میکند.
تاکید هاشمیطبا بر آگاهی مردم از افرادی که ایجاد تفرقه میکنند
چنانکه اشاره شد بالا گرفتن اختلافات درون اصولگرایی عملا با واکنش گسترده نیروهای سیاسی مختلف نیز مواج شد آنهم در حالی که هنوز چند روزی بیشتر از زمانی که رهبری در پیامی بهمناسبت آغاز به کار سومین اجلاسیه مجلس دوازدهم، نمایندگان و طیفهای عمدتا اصولگرای فعال در مجلس را به وحدت و انسجام توصیه کرده و در بخشی از آن پیام مکتوب که روز هفتم خردادماه امسال منتشر شد نیز تصریح کردند که نمایندگان باید «بیش از پیش برای پاسداری از وحدت صفوف منسجم و بههمپیوسته ملت اهتمام ورزند و اختلافات غیرموجّه و حتی موجّه را به تنازع و تفرقه تبدیل نکنند و قولا و عملا مظهر انسجام و یکپارچگی ملت باشند.»
در همین راستا سیدمصطفیهاشمیطبا، فعال سیاسی میانهرویی که سابقه کاندیداتوری در انتخابات ریاستجمهوری را نیز در کارنامه دارد، در گفتوگوی تازه خود در این رابطه به خبرآنلاین گفته است: «این افرادی که تفرقهافکنی میکنند، پدیده جدیدی نیستند و از گذشته نیز چنین رفتارهایی وجود داشته است.» او میگوید: «این افراد سخنانی را مطرح میکنند که گاه با وعدهها و مواضع پیشین خودشان در تضاد است. آنها عملا خود را در جایگاه رهبری قرار میدهند و از جانب ایشان سخن میگویند در حالی که چنین جایگاهی ندارند.» هاشمیطبا ادامه داد: «بهجای آنکه در چارچوب وظایف یک نماینده مجلس یا یک فعال سیاسی عمل کنند، نقشی فراتر از جایگاه خود برای خودشان قائل میشوند و ادعاهای گستردهای را مطرح میکنند.» این فعال سیاسی اعتدالی که معتقد است «نهادهای مسوول ازجمله دستگاه قضایی و دادستانی باید نسبت به افرادی برخلاف تصمیمات و مصالح کلان کشور عمل میکنند، به ترویج اختلاف و تفرقه دامن میزنند و این دیدگاهها را در مجامع عمومی تبلیغ میکنند، ورود کرده و در صورت احراز تخلف، با آنها برخورد قانونی داشته باشند»، میگوید: «افراد عادی امکان برخورد با این جریانها را ندارند. حفظ مصلحت کشور و صیانت از انسجام ملی وظیفه نهادهای مسوول است و مقامهای قضایی باید در این زمینه تصمیمگیری کنند.» اما شاید مهمترین و جالبترین بخش از سخنانهاشمیطبا آنجاست که او تاکید کرده در حالیکه نیروهای سیاسی سعی دارند با فرافکنی، خود را از پذیرش این انتقادها تبرئه کنند، مردم به خوبی میدانند منظور واقعی این هشدارها چه کسانی هستند. هاشمیطبا گفته است: «برای بسیاری از مردم روشن است که منظور رهبر انقلاب از افراد تفرقهافکن چه کسانی هستند.» او با این همه در پاسخ به این پرسش که چرا برخی افراد در داخل و خارج از مجلس همچنان به رفتارهای تفرقهافکنانه ادامه میدهند، گفت: «این سوال برای ما نیز مطرح است که چرا مانعی در برابر این افراد ایجاد نمیشود. این جریانها حتی از تریبونها و پایگاههای رسانهای نسبتا محکمی، از جمله در صداوسیما برخوردارند. به همین دلیل این پرسش بهطور جدی مطرح میشود که چرا با این افراد برخوردی صورت نمیگیرد.»
تندرویها هم به کشور ضربه میزند، هم به خود تندروها
با این همه این تنها هاشمیطبا نیست که اینچنین با شگفتی از ادامه این رویهها انتقاد کرده و خواستار برخورد جدی با آن شده است. همزمان رسول منتجبنیا، دبیرکل حزب جمهوریت نیز به کالبدشکافی این مهم پرداخته و به خبرآنلاین گفته است: «البته که بیان نظرات آزاد است و افراد میتوانند نظرات خود را مطرح کنند اما این اظهارات نباید تخریبی باشد. پیشنهادها در این مسائل باید حتیالامکان بهصورت محرمانه و غیررسانهای مطرح شود تا دشمنان از آن بهعنوان نشانه اختلاف و چندقطبی شدن در کشور سوءاستفاده نکنند.» منتجبنیا با اشاره به رای بالایی که محمدباقر قالیباف که ریاست تیم مذاکرهکننده را نیز برعهده دارد، در جریان انتخابات هیات رییسه مجلس به دست آورد، تندروهایی که از هر فرصت برای پیشبرد اهداف جناحی خود استفاده میکنند را خطاب قرار داد و گفت: «من از این دوستان، خواه تحت عنوان جبهه پایداری باشند یا هر گروه دیگر، خواهش میکنم در عین حال که نظرشان برای خودشان محترم است، حرمت مدیریت عالی نظام را حفظ کرده و وحدت و انسجام ملی را خدشهدار نکنند. اینگونه رفتارها نهتنها به کشور و نظام بلکه به خود این افراد نیز صدمه میزند.»
در شرایطی که چهرههایی میانهرو همچون هاشمیطبا و منتجبنیا نیز دیگر قادر به تحمل این وضعیت نیستند و در نتیجه صراحتا در نقد این مواضع اعلام نظر کردهاند، محمدصادق جوادیحصار نیز به جمع منتقدان پیوسته و به ویژه با اشاره به اقدامهای سازمان صداوسیما در این راستا به ایلنا گفته است: «ما سالهای سال است که با یک جریان فکری در کشور مواجه هستیم که نگاهی متفاوت با نگاه جریان حاکم بر کشور دارند. هرگاه اتفاقی در کشور رقم میخورد، این افراد برای اینکه به قول خودشان وظیفه شرعی و دینیشان را انجام دهند، اعتراض و انتقاد میکنند.» او اضافه کرد: «مادامی که اعتراض و انتقاد قانونی باشد، هیچ اشکالی ندارد. حتی اگر شبهه قانونی هم باشد، باید رسیدگی و به آنها تذکر داده شود که اعتراضشان وارد بوده یا نبوده است.» این عضو ارشد حزب اعتماد ملی که تاکید دارد «رییسجمهور نباید به هیچ جایی پاسخگو باشد، مگر به مجلس»، نسبتبه توئیت یکی از تندروهای مجلس که اخیرا از پزشکیان خواسته بود بهخاطر اقدامهایش توبه کند، واکنش نشان داد و گفت: «دولت میتواند از کسانی که این سخنان را مطرح میکنند بپرسد که آیا اجرای بدون تنازل قانون اساسی جزء وظایف ریاستجمهوری و دولت هست یا نیست؟ اگر هست، عدالت اجتماعی، عدالت اقتصادی و عدالت در اطلاعرسانی جزء وظایف دولت هست یا نیست؟ اگر گفتند نیست، دیگر اشکالی ندارد؛ مردم هم بدانند که اینها معتقدند دولت این اختیارات را ندارد. اگر فردا قصوری اتفاق افتاد هم دولت بگوید این آقایان گفتهاند ما چنین وظایفی نداریم اما اگر گفتند بله، اینها وظایف دولت است، آن وقت باید پاسخ بدهند که چرا ما نباید اطلاعرسانی مناسب داشته باشیم؟!»
جوادی حصار با اشاره به حواشی قریب به سه ماه قطعی اینترنت و بازگشایی آن، با نظر و تلاش دولت گفت: «وقتی فضا به تشخیص دولتمردان و به تشخیص شورایعالی امنیت ملی، برای بهرهمندی مردم از فضای مجازی مساعد است، دیگر کار آن کسانی که دلواپس هستند را نمیشود توجیه کرد؛ دلواپسی هم برای اینها یک حرفه است.» او عملکرد صداوسیما را نیز مورد انتقاد قرار داد و گفت: «نظام باید درباره صداوسیما و برنامههای سیاسی آن یک نگاه کارشناسانه جدید داشته باشد.» او گفت: «قرار نیست در کشور یک دولت مستقر باشد و یک دولت دیگر هم به نام صداوسیما در مقابل آن فعالیت کند. این منطقی نیست؛ یک کشور نباید دو دولت داشته باشد.»
بهترین راه جذب مردم، برآوردن حاجات و جلب نظر مردم است
شاید اما یکی از مهمترین بخش صحبتهای جوادیحصار آنجا بود که او سعی کرد با ارائه پیشنهادهایی عملیاتی، زمینه حل مشکلات را فراهم کرده و مانع از تشدید این دست مصائب شود. او به ایلنا گفت: «بهترین راه جذب مردم و جدا کردن آنها از جریانهای منتقد و مخالف، برآوردن حاجات مردم، جلبنظر آنها و اداره امور برمبنای رای اکثریت کشور است.
اگر خلاف این اتفاق بیفتد، شما نمیتوانید برای همیشه با مسدود کردن فضای رسانهای و با مسدود کردن جریان گردش آزاد اطلاعات، مردم را محصور و در بند نگه دارید.» او با انتقاد شدید نسبتبه طبقاتیسازی اینترنت گفت: «ما برای اینکه خطر را دور کنیم، باید زمینههای بروز خطر را از بین ببریم.» او با انتقاد شدید نسبتبه مصادره بخشهایی از جامعه به سود اهداف و منافع برخی جریانهای خاص سیاسی تصریح کرد: «همه شهروندان ایران پای منافع ایران و موجودیت ایران، با جان، تن، خانه و خانوادهشان ایستادهاند. اما اجازه هم نمیدهند که این حضور و حمایت به نفع یک گروه خاص یا یک جریان ویژه مصادره شود و بعد گفته شود این افرادی که به خیابان میآیند، برای ما به خیابان میآیند. نخیر برای آنها به خیابان نمیآیند؛ اینها برای کشورشان میآیند. برای ایرانشان میآیند.»
