جنگ ایران فراتر از روایت رسمی پنتاگون
جهان صنعت – گزارش مجله آتلانتیک تصویری متفاوت از جنگ ایران و آمریکا ارائه میدهد؛ تصویریکه برخلاف روایت رسمی پنتاگون نشان میدهد آسمان عراق نهتنها امن و دوستانه نبوده بلکه مملو از تهدیدات نیروهای همسو با ایران بوده است. سقوط مرگبار دوهواپیمای سوخترسان آمریکاییکه بهکشتهشدن ششنظامی منجر شد اکنون بهنمادی از شکاف میان روایت عمومی دولت ترامپ و ارزیابیهای اطلاعاتی داخلی تبدیل شده است. درحالیکه فرماندهی مرکزی آمریکا اصرار دارد حادثه صرفا یکخطای قابل پیشگیری در فضای هوایی شلوغ بوده گزارشهای اطلاعاتی اولیه از احتمال شلیک پدافند گروههای همسو با ایران و مانور اضطراری خلبانان حکایت داشتند. اینگزارش درعینحال نشان میدهد برخلاف ادعای برتری کامل هوایی شبکه نیروهای نیابتی ایران در عراق همچنان یکی از مهمترین تهدیدات علیه آمریکا در منطقه باقی مانده است.
دوهفته پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران دوفروند هواپیمای سوخترسان KC-135 آمریکا بر فراز عراق با یکدیگر برخورد کردند. یکی از هواپیماها با دمی آسیبدیده فرود اضطراری انجام داد اما دیگری سقوط کرد و ششنظامی آمریکایی کشته شدند؛ حادثهایکه تقریبا نیمی از تلفات آمریکا در جنگ را شامل میشد.
در همان روز فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد اینسانحه در فضای هوایی دوستانه رخ داده و هیچ ارتباطی با آتش ایران نداشته اما بهنوشته آتلانتیک، گزارشهای اطلاعاتی اولیه تصویر متفاوتی ارائه میکردند. اینگزارشها نشان میدادند همزمان با برخورد دوهواپیما نیروهای همسو با ایران در منطقه غربی استان الانبار عراق اقدام بهشلیک پدافندی کرده بودند و احتمال دارد خلبانان برای فرار از تهدید مانور اضطراری انجام داده باشند.
با اینحال فرماندهان سنتکام با استناد بهاطلاعات طبقهبندیشدهتر به اینجمعبندی رسیدند که آن گزارشها اشتباه بودند و نیروهای همسو با ایران در آن زمان موشکی شلیک نکرده بودند که توان تهدید هواپیماها را داشته باشد. بهگفته آنها احتمالا سامانههای اطلاعاتی پرتاب موشکهای زمینبهزمین را با تهدید پدافندی اشتباه گرفته بودند.
برتری کامل هوایی یا پنهانسازی واقعیت؟
گزارش آتلانتیک اینحادثه را بخشی از الگوی بزرگتری در دولت ترامپ میداند؛ الگوییکه طی آن جزئیات منفی جنگ یا تهدیدات واقعی کمتر در روایتهای رسمی بازتاب یافتند. دوروز پیش از سقوط هواپیماها پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا اعلام کرده بود آمریکا برتری کامل هوایی بر منطقه دارد اما حادثه برخورد هواپیماها و گزارشهای اطلاعاتی متناقض اینادعا را زیر سوال بردند. بهگفته نویسندگان گزارش، اینتناقضها نشاندهنده آشفتگی در میدان نبرد و تداوم تهدید جدی نیروهای نیابتی ایران در عراق است؛ تهدیدیکه بیش از دودهه پساز حمله آمریکا بهعراق همچنان پابرجاست.
عراق؛ فضای دوستانه یا میدان جنگ؟
یکیاز مهمترین محورهای گزارش رد ادعای پنتاگون درباره امن بودن آسمان عراق است. گروههای نزدیک بهایران از زمان آغاز جنگ صدها حمله راکتی و پهپادی علیه پایگاهها و تاسیسات آمریکا در عراق انجام دادند؛ حملاتیکه حتی بهتخلیه تقریبا کامل سفارت آمریکا در بغداد منجر شده است.
طبق گزارش وزارت خارجه آمریکا، اینگروهها از آغاز جنگ تاکنون بیش از ۶۰۰بار مواضع آمریکا را هدف قرار دادند. بهگفته تحلیلگران، عراق عملا دیگر فضای هوایی دوستانه محسوب نمیشود. گروههای عراقی مورد حمایت ایران علاوه بر راکت و پهپاد بهموشکهای بالستیک و سامانههای پدافندی پیشرفته نیز دسترسی دارند. حتی برخی گزارشهای اطلاعاتی نشان میدادند پیشتر یکهواپیمای سوخترسان آمریکایی در همان منطقه غرب عراق بهسختی از اصابت موشک نیروهای نیابتی جان سالم بهدر برده بود هرچند سنتکام اینروایت را رد کرده است.
شبکهایکه همچنان پابرجاست
گزارش تاکید میکند برخلاف عملیات گسترده آمریکا و اسرائیل علیه حماس، حزبالله و حوثیها شبکه نیروهای نزدیک بهایران در عراق کمتر هدف حملات مستقیم قرار گرفته است. اینموضوع تاحد زیادی ناشی از تمایل واشنگتن برای پرهیز از بازگشت گسترده بهعراق پس از دو دهه جنگ بوده است. آمریکا و اسرائیل در طول جنگ اخیر نیز حملات محدودی علیه رهبران اصلی گروههای عراقی انجام دادند و همین موضوع باعث شده اینگروهها ساختار فرماندهی و توان عملیاتی خود را حفظ کنند.
بهگفته آرون زلین، پژوهشگر موسسه واشنگتن اینگروهها نهتنها تضعیف نشده بلکه در ساختار دولت عراق نفوذ بیشتری پیدا کردند.
بخش مهمی از نیروهای اینگروهها درقالب حشدالشعبی حقوق رسمی از دولت عراق دریافت میکنند و احزاب وابسته بهآنها حدود یکسوم کرسیهای پارلمان عراق را در اختیار دارند.
نگرانی درباره ذخایر تسلیحاتی آمریکا
گزارش آتلانتیک بهنگرانیهای داخلی در واشنگتن درباره فرسایش ذخایر تسلیحاتی آمریکا اشاره میکند. اگرچه مقامهای پنتاگون بارها تاکید کردند کمبود مهمات وجود ندارد اما گزارش میگوید جیدیونس، معاون ترامپ در جلسات داخلی بارها درباره صحت اینادعاها سوال کرده است. بههمین دلیل استکه مجله آتلانتیک گزارش داده نیروهای نزدیک بهایران مشابه خود تهران تلاش کردند آمریکا را وادار بهمصرف گسترده موشکهای پدافندی گرانقیمت کنند؛ راهبردیکه بهمرور میتواند توان بازدارندگی آمریکا را فرسوده کند.
کتائب حزبالله؛ بازیگر اصلی جنگ سایهها
درمیان گروههای عراقی کتائب حزبالله مهمترین بازیگر توصیف شده است؛ گروهیکه آمریکا از سال۲۰۰۹ آن را سازمانی تروریستی میداند. برخی گزارشهای اطلاعاتی اولیه همین گروه را مسوول احتمالی تهدید علیه هواپیماهای سوخترسان معرفی کرده بودند. بهگفته مقامهای عراقی اینگروه اکنون بهزرادخانهای از موشکهای بالستیک، پهپادها و سامانههای پیشرفته پدافندی دسترسی دارد و حتی بخشی از اینتجهیزات را در داخل عراق تولید میکند.
یکی از مهمترین سلاحهای مورد اشاره در گزارش موشک پدافندی ۳۵۸ است؛ موشکیکه میتواند در ارتفاع حدود ۳۰هزارپا پرواز کرده و پیش از حمله مدتی در آسمان پرسه بزند. اگرچه مقامهای عراقی معتقدند اینموشک تاکنون علیه هواپیماهای خارجی استفاده نشده اما وجود چنین سامانههایی نشان میدهد تهدید علیه نیروی هوایی آمریکا بسیار جدیتر از روایت رسمی پنتاگون است.
جنگی با روایتهای کنترلشده
آتلانتیک از محدودبودن دسترسی رسانهها بهمیدان نبرد انتقاد میکند. برخلاف جنگهای پیشین آمریکاکه خبرنگاران درکنار نیروهای نظامی حضور داشتند در جنگ ایران تقریبا تمام اطلاعات از کانال رسمی مقامهای ارشد پنتاگون منتشر شده و عمدتا بر موفقیتها تمرکز داشته است. پنتاگون تاکنون از هدف قرار دادن بیش از ۱۳هزارهدف در داخل ایران سخن گفته اما همزمان گزارشهای مستقلی مانند ایروارز از صدها مورد تلفات غیرنظامی خبر دادند. در همین حال برخلاف ادعای برتری هوایی کامل ایران موفق شده چندین جنگنده آمریکایی را هدف قرار دهد؛ ازجمله سرنگونی یکF-15 و یکA-10 و آسیب بهیک جنگنده F-35که مجبور بهفرود اضطراری شد.
جنگیکه هنوز تمام نشده است
گزارش در پایان تاکید میکند گرچه آتشبس فعلی احتمال تلفات جدید آمریکا را کاهش داده اما گروههای نزدیک بهایران اکنون فرصت بازسازی و تجدید سازمان یافتند. بههمین دلیل حتی اگر تنش مستقیم میان تهران و واشنگتن کاهش یابد موضوع نیروهای وابسته بهایران در عراق و منطقه همچنان یکی از مهمترین چالشهای امنیتی آمریکا باقی خواهد ماند.
جهانصنعتنیوز
