گردن موبایلی؛ بیماری عصر دیجیتال
جهان صنعت– در سالهای اخیر تلفنهای هوشمند، تبلتها و لپتاپها به بخش جداییناپذیر زندگی روزمره تبدیل شدهاند اما راحتی دیجیتالی، هزینهای پنهان دارد: افزایش پدیدهای به نام «گردن موبایلی» یا Tech Neck. این وضعیت در اثر خم کردن مکرر سر برای نگاه کردن به صفحه دستگاهها ایجاد میشود و میتواند باعث درد، سفتی و مشکلات اسکلتی-عضلانی شود. هرچند در نگاه اول موضوع ساده به نظر میرسد، پیامدهای بلندمدت آن میتواند زندگی روزمره و سلامت فرد را بهطور جدی تحتتاثیر قرار دهد.
گردن موبایلی چیست؟
گردن موبایلی به مجموعهای از علائم گفته میشود که در اثر وضعیت نادرست بدن هنگام استفاده از گوشی یا تبلت ایجاد میشود. وقتی سر به جلو و پایین خم میشود تا صفحه موبایل دیده شود، وزن طبیعی سر که حدود ۶کیلوگرم است، به شکل غیرطبیعی بر مهرهها و عضلات گردن فشار وارد میکند. این فشار باعث خستگی عضلات، کشیدگی رباطها و حتی فشار روی اعصاب میشود. در اصطلاح پزشکی، این وضعیت بهعنوان سندرم گردن پیامکی یا text neck شناخته میشود و شامل درد مزمن، کاهش دامنه حرکتی و خستگی عضلانی است.
چقدر شایع است؟
مطالعات متعدد نشان میدهند که گردن موبایلی در میان کاربران جوان و دانشجویان بسیار رایج است. در بررسیهایی که انجام شده، بیش از نیمی از افرادی که روزانه بیش از پنج ساعت با گوشی کار میکنند، علائم اولیه گردن موبایلی را تجربه کردهاند. نکته جالب این است که این وضعیت فقط مختص بزرگسالان نیست بلکه کودکان و نوجوانانی که ساعات طولانی با موبایل یا تبلت بازی میکنند، بیش از گذشته در معرض آسیبهای گردنی قرار دارند. علاوه بر این افرادی که فعالیت بدنی کمی دارند و زمان زیادی را به نشستن بدون تغییر وضعیت میگذرانند، بیشتر در معرض بروز این سندرم هستند.
علائم و پیامدها
نشانههای ابتدایی گردن موبایلی شامل درد یا سفتی در گردن، شانه و بالای پشت، محدودیت حرکتی در گردن، سردردهای مکرر و احساس سوزنسوزن شدن در دستهاست. افراد ممکن است خستگی عضلانی و فشار در شانهها را تجربه کنند حتی بدون اینکه متوجه علت آن باشند. در صورت ادامه وضعیت نامناسب بدن، پیامدهای جدیتری رخ میدهد مانند تغییر انحنای ستون فقرات، فشار دائمی بر دیسکهای گردنی، آرتروز و فرسایش غضروفها. سردردهای مزمن، کاهش کیفیت خواب و تاثیر منفی بر فعالیتهای روزمره نیز از دیگر پیامدهای احتمالی است. اگر این وضعیت اصلاح نشود، خطر آسیب دائمی به ستون فقرات و اعصاب افزایش مییابد و حتی ممکن است فرد را به مدت طولانی از فعالیتهای کاری و اجتماعی بازدارد.
تحقیقات و نظر کارشناسان نشان میدهد چهار عامل اصلی در بروز گردن موبایلی نقش دارند:
وضعیت بد بدن: خم شدن سر به جلو برای نگاه کردن صفحه دستگاهها باعث فشار زیاد بر مهرهها و عضلات میشود. این وضعیت حتی در مدت کوتاه، نیروی وارد بر گردن را چند برابر میکند و در طولانیمدت باعث خستگی و آسیب میشود.
زمان طولانی استفاده: هرچه مدت زمان استفاده از دستگاهها بیشتر باشد، احتمال بروز علائم نیز بیشتر میشود. افرادی که روزانه بیش از سه تا پنج ساعت با گوشی یا تبلت کار میکنند، بیشتر در معرض این سندرم قرار دارند.
نشستن بیتحرک: نشستن طولانی بدون تغییر وضعیت بدن نهتنها گردن بلکه شانه و پشت را هم تحت فشار میگذارد و ریسک درد مزمن را افزایش میدهد.
فعالیت بدنی کم: افرادی که فعالیت فیزیکی کافی ندارند حتی در صورت استفاده کمتر از موبایل، بیشتر در معرض درد گردن قرار دارند. فعالیت بدنی منظم به حفظ انعطافپذیری و تقویت عضلات کمک میکند و میتواند فشار وارده را کاهش دهد.
کارشناسان چه میگویند؟
متخصصان ارتوپدی و فیزیوتراپی معتقدند که وضعیت بدن مهمترین عامل ایجاد گردن موبایلی است. خم شدن سر به جلو فشار زیادی بر دیسکها و عضلات گردن وارد میکند و در طولانیمدت منجر به درد مزمن و کاهش دامنه حرکتی میشود. آنها تاکید میکنند که اصلاح وضعیت بدن، استفاده از استراحتهای کوتاه و تقویت عضلات گردن و شانه میتواند تا حد زیادی از بروز علائم جلوگیری کند.
