چهکسی جانشین گوترش میشود؟
جهان صنعت _ شورای امنیت سازمان ملل متحد از این هفته نخستین دورهای رایگیریهای غیررسمی برای انتخاب دبیرکل آینده را آغاز میکند. دورهای رایگیری غیررسمی در شورای ۱۵عضوی امنیت از این هفته آغاز میشود تا شمار نامزدها کاهش یابد و درنهایت بر سر یک نامزد برای معرفی بهمجمع عمومی جهت تایید نهایی توافق حاصل شود.
با این حال مهلت ثبت نام برای نامزدی افراد جدید همچنان وجود دارد و امکان دارد که در هفتههای آینده افراد دیگری نیز بهاین رقابت بپیوندند.
بهگزارش ایرنا و براساس اعلام رسمی سازمان ملل هفتنامزد در مرحله کنونی برای تصدی این سمت در فهرست رقابت برای جانشینی «آنتونیو گوترش» دبیرکل سازمان ملل متحد قرار دارند.
این روند براساس قطعنامههای مجمع عمومی سازمان ملل ازجمله قطعنامه۷۹/۳۲۷ و مطابق با ماده۹۷ منشور سازمان ملل متحد انجام میشود. سازمان ملل اعلام کرده که انتخاب دبیرکل جدید بر پایه اصول شفافیت و فراگیری دنبال خواهد شد.
روند رسمی انتخاب با نامه مشترک رییس مجمع عمومی و رییس شورای امنیت در ۲۵نوامبر۲۰۲۵ آغاز شد. پس از آن کشورهای عضو سازمان ملل نامزدهای مورد حمایت خود را معرفی کردند و اسناد مربوط بهسوابق، برنامهها و دیدگاههای آنان منتشر شد.
البته بحثها درباره شایستگی آمریکای لاتین برای تصدی سمت دبیرکلی سازمان ملل در این دوره و نیز درخواستها برای انتخاب نخستینزن بهعنوان دبیرکل سازمان ملل افزایش یافته است.
هفتنامزد دبیرکلی سازمان ملل را بهتر بشناسیم:
۱- رافائل ماریانو گروسی
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که در ۲۶نوامبر۲۰۲۵ ازسوی آرژانتین معرفی شد از حمایت ویژه آمریکا برخوردار است.
گروسی ۶۵ساله طی ششسال گذشته بهعنوان مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی یکی از چهرههای مطرح این نهاد بوده که مسلط بهچند زبان است.
بسیاری از دیپلماتها او را پیشتاز این رقابت میدانند چراکه طی سالهای فعالیت خود تلاش کرده حمایت برخی اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل بهویژه آمریکا را که پشتیبانی آنها برای تصدی این سمت حیاتی است حفظ کند.
۲- ربکا گرینسپن مایوفیس
دبیرکل کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل(آنکتاد) و معاون پیشین رییسجمهور کاستاریکا که در ۳مارس۲۰۲۶ ازسوی کاستاریکا معرفی شد.
گرینسپن ۷۰ساله نیز خود را یک چندجانبهگرای اصلاحطلب معرفی میکند که با موانع جنسیتی مبارزه کرده و در تمام زندگی حرفهای خود بهسازمان ملل و تعهد آن بهصلح، توسعه و حقوق بشر باور داشته است.
گرینسپن درصورت انتخاب نخستینزن در تاریخ خواهد بود که بهسمت دبیرکل سازمان ملل میرسد.
۳- میشل باشله جریا
باشله ۷۴ساله دو دوره رییسجمهور شیلی بوده و پیشتر بهعنوان کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل فعالیت کرده است. او از سال۲۰۱۰تا۲۰۱۳ مدیر اجرایی نهاد سازمان ملل برای برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان (UN Women) بود. در ۲فوریه۲۰۲۶ از سوی شیلی، برزیل و مکزیک معرفی شد. اگرچه برزیل و مکزیک از نامزدی او حمایت کرده بودند اما شیلی در ماه مارس پس از تغییر جهت سیاسی این کشور بهسمت راست حمایت خود از باشله را پس گرفت. باشله بهدلیل مواضعش در حمایت از حق انتخاب درباره سقط جنین با انتقاد محافظهکاران آمریکایی روبهرو شده است. در ماه آوریل مایک والتز، نماینده آمریکا در سازمان ملل با بیان اینکه نگرانیهای یکسناتور آمریکایی درباره صلاحیت او را بهاشتراک میگذارد بهنظر میرسید تلاش او برای این سمت را تضعیف کرده است.
سناتور جمهوریخواه، پیت ریکتس گفته بود باشله در دوران ریاست بر دفتر حقوق بشر سازمان ملل اقدامات چین علیه مسلمانان اویغور را بهاندازه کافی نسلکشی نخوانده است. پکن تاکنون موضع خود را درباره نامزدی او اعلام نکرده است.
۴- مکی سال
این زمینشناس ۶۴ساله تا سال۲۰۲۴ بهمدت ۱۲سال رییسجمهور سنگال بود که در ۲مارس۲۰۲۶ از سوی بوروندی معرفی شد.
سال خواستار حمایت از کشورهای در حال توسعهای است که با بار سنگین بدهیها مواجه هستند و خواستار اصلاح شورای امنیت شده درشرایطیکه کشورهای درحالتوسعه بهدنبال دستیابی بهکرسیهای دائمی در قدرتمندترین نهاد سازمان ملل هستند.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: بیش از هر زمان دیگری چندجانبهگرایی بازطراحیشده همچنان بهترین راه برای پاسخ بهچالشهای جهانی درحال تحول است.
سال ازسوی بوروندی معرفی شده و اگر انتخاب شود سومین دبیرکل آفریقایی سازمان ملل پس از پتروس غالی و کوفی عنان خواهد بود.
۵- ماریا فرنانداس اسپینوسا گارس
اسپینوسا در دولت رافائل کورئا، رییسجمهور پیشین اکوادور وزیر امور خارجه و وزیر دفاع این کشور بود. او در ۱۱مه۲۰۲۶ ازسوی آنتیگوا و باربودا معرفی شده است.
اسپینوسا ۶۱ساله بهسازمان ملل و سازمانهای غیردولتی درباره تنوع زیستی، تغییرات اقلیمی و سیاستهای مربوط بهجوامع بومی مشاوره داده است.
او گفته که تجربههای پیشینش بهعنوان سفیر اکوادور در سازمان ملل و رییس مجمع عمومی شناختی درونی از این نهاد جهانی بهاو داده است.
اسپینوسا در بیانیه چشمانداز خود نوشت: من نامزدی خود را بر یک باور ساده بنا کردم آنهم اینکه سازمان ملل باید شجاعت اولویتبندی، انضباط برای عملکردن و اعتماد سیاسی برای اقدام هدفمند را دوباره بهدست آورد.
۶- کارولین آلیسون فریدا رودریگز بیرکت
او دیپلمات حرفهای و سیاستمدار پیشین و از سال۲۰۲۰ نماینده دائم گویان در سازمان ملل بوده که در ۲۵ژوئن۲۰۲۶ معرفی شد.
کارولین پیشتر نخستین زن و بالاترین مقام از میان افراد بومی بود که بهسمت وزیر خارجه گویان رسید.
او سمتهای ارشد در سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد(فائو) داشته است.
اگر رودریگرز انتخاب شود نخستین زن و نخستین فرد از منطقه کارائیب خواهد بود که سازمان ملل را رهبری میکند. او وعده داده با تقویت پیشگیری از درگیریها و پیشبرد اقدامات اقلیمی سازمان ملل را موثرتر کند.
۷- اولارا اوتوننو
دیپلمات و مقام پیشین سازمان ملل که در ۲۴جولای۲۰۲۶ ازسوی اوگاندا معرفی شد.
اوتوننو ۷۵ساله مسنترین نامزد این رقابت است و سابقهای طولانی در سازمان ملل دارد. او پیشتر بهعنوان معاون دبیرکل سازمان ملل فعالیت کرده و نماینده ویژه دبیرکل در امور کودکان و درگیریهای مسلحانه بوده است.
اوتوننو در بیانیه چشمانداز خود بر ادامه اصلاحات نهادی تاکید کرده و گفته درصورت انتخاب تلاش برای پایاندادن بهدرگیریهای بزرگ بینالمللی را در اولویت فوری قرار خواهد داد.
او وعده داده برای ایجاد نهادی جهت نظارت بر فعالیتهای سازمان ملل در حوزه هوشمصنوعی تلاش کند و بر ضرورت اقدام درباره تغییرات اقلیمی بدون تضعیف توسعه اقتصادی تاکید کرده است.
