چرخش معدنی اتحادیه اروپا به برزیل
جهان صنعت– اتحادیه اروپا در تلاش برای کاهش وابستگی خود به چین در تامین عناصر خاکی کمیاب، نگاه راهبردیاش را به برزیل، دارنده دومین ذخایر بزرگ این مواد در جهان معطوف کرده است؛ رویکردی که همزمان زمینهساز رقابت ژئواقتصادی تازهای میان اروپا و آمریکا و برجستهشدن چالشهای فرآوری این عناصر حیاتی شده است.
اتحادیه اروپا که بهطور فعال به دنبال تامینکنندگان عناصر خاکی کمیاب غیرچین است، تمرکز خود را بر برزیل که دومین منابع بزرگ جهان را در اختیار دارد، معطوف کرده است. اورزولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا سال گذشته اعلام کرد «هدف، تضمین دسترسی به منابع جایگزین مواد اولیه حیاتی در کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت برای صنایع اروپایی ماست.» به نظر میرسد یکی از این منابع جایگزین، برزیل خواهد بود.
فون در لاین همچنین در اکتبر سال گذشته هنگام اعلام منابع جایگزین گفت: «ما کار روی مشارکتهای مواد اولیه حیاتی را با کشورهایی مانند اوکراین و استرالیا، کانادا، قزاقستان، ازبکستان، شیلی و گرینلند سرعت خواهیم بخشید.» حتی از برزیل نامی برده نشد، با این حال برزیل پس از چین، دومین منابع بزرگ عناصر خاکی کمیاب جهان را در اختیار دارد و به نظر میرسد مشتاق است توسعه آنها را آغاز کند.
چالش پنهان اروپا در خاکیهای کمیاب
در حالی که اتحادیه اروپا و شرکای آمریکای جنوبی این بلوک در توافق مرکوسور، در حال نهایی کردن این پیمان بودند، اورزولا فون در لاین اوایل ماه جاری گفت: عناصر خاکی کمیاب جایگاه محوری در روابط میان اتحادیه اروپا و برزیل خواهند داشت. این موضوع اولویت اصلی رهبری در بروکسل را برای این مواد معدنی برجسته میکند؛ موادی که برخلاف نامشان اصلا کمیاب نیستند. مشکل، بخش فرآوری آنهاست و حتی اگر اروپا واردات عناصر خاکی کمیاب از برزیل را آغاز کند، همچنان برای اروپا مشکلساز خواهد بود.
مقدار زیادی عنصر خاکی کمیاب در پوسته زمین وجود دارد. با این حال این مواد در تعداد نسبتا محدودی از ذخایر متمرکز شدهاند که تنها ذخایری هستند که توسعه آنها از نظر تجاری منطقی است. عناصر خاکی کمیاب اما مانند سایر سنگهای معدنی، قبل از اینکه قابل استفاده شوند، باید تصفیه شوند. بیشتر ظرفیت پالایش عناصر خاکی کمیاب جهان در چین است بنابراین اتحادیه اروپا میخواهد ظرفیت خود را بسازد.
طبق اهداف اعلامشده توسط کمیسیون، این بلوک اقتصادی و سیاسی میخواهد تا سال۲۰۳۰، حداکثر ۴۰درصد از عناصر خاکی کمیاب خود را در داخل این منطقه فرآوری کند. همچنین میخواهد ۱۰درصد از عناصر خاکی کمیابی را که قصد دارد در داخل استفاده کند، استخراج کند. بخش دوم پس از آنکه دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا اعلام کرد گرینلند را میخواهد و تا زمانی که آن را به دست نیاورد، فشار بر اتحادیه اروپا را متوقف نخواهد کرد، بسیار چالشبرانگیزتر شد. گرینلند بهطور گسترده بهعنوان منبع اصلی عناصر خاکی کمیاب و سایر عناصر حیاتی اروپا شناخته میشود.
رقابت آمریکا و اروپا بر سر برزیل
با این حال حتی تصمیمگیرندگان اتحادیه اروپا نیز متوجه شدهاند که کشورهای اروپایی نمیتوانند بهطور کامل در مورد موادمعدنی حیاتی و عناصر خاکی کمیاب خودکفا شوند. در این زمینه برزیل با توجه به منابع معدنی حیاتی خود که بهندرت مورد استفاده قرار میگیرند، گزینه بسیار خوبی محسوب میشود. مشکل بالقوه این است که آمریکا نیز خواهان بخشی از عناصر خاکی کمیاب برزیل است.
البته، رقابت میان اروپا و آمریکا برای عناصر خاکی کمیاب برزیل به هیچوجه اجتنابناپذیر نیست. این امر اما بعید هم نیست زیرا هم بزرگترین اقتصاد جهان و هم بلوک ۲۷کشوری برای تامین امن موادمعدنی که در طیف گستردهای از اجزای صنایع الکترونیک، خودرو و دفاع و … استفاده میشوند، رقابت میکنند.
درواقع برخی در صنعت معدن در حال حاضر خود را در موقعیتی قرار دادهاند تا از افزایش تقاضا برای عرضه عناصر خاکی کمیاب غیرچینی بهرهمند شوند. بلومبرگ هفته جاری گزارش داد که یک شرکت معدنی استرالیایی به نام «ویریدیس ماینینگ»، مذاکراتی را با خریداران اروپایی و آمریکایی برای محصول خود از پروژه کلوسوس در ایالت میناس گرایس برزیل آغاز کرده است. این شرکت اعلام کرد که این مذاکرات شامل تعیین یک قیمت پایه برای محافظت در برابر قیمتگذاری پایین چین است که به قیمتگذاری پایینتر از رقبا معروف است.
براساس گزارش اویل پرایس، به عبارت دیگر اتحادیه اروپا و آمریکا برای منابع معدنی حیاتی برزیل و بهویژه عناصر خاکی کمیاب رقابت میکنند. برای برزیل این احتمالا به معنای سرمایهگذاری بیشتر در معدنکاری است. برای این دو رقیب، این ممکن است به معنای یک مسیر دیگر برای مشاجرات بالقوه باشد. با این حال شاید هر دو باید به جای آن، بر ایجاد ظرفیت فرآوری عناصر خاکی کمیاب تمرکز کنند تا وابستگی خود را به چین کاهش دهند.
منبع: ایراسین
