چاههای نفت ایران بسته میشوند؟
جهان صنعت– همزمان با افزایش گمانهزنیها درباره احتمال بستهشدن چاههای نفت ایران بهدلیل محدودیتهای صادراتی و فشار بر ظرفیت ذخیرهسازی یک کارشناس حوزه انرژی میگوید که سناریوی تعطیلی چاهها نه در دستور کار صنعت نفت قرار دارد و نه از نظر فنی گزینهای قابلقبول محسوب میشود. بهگفته سیدمهدی حسینی، راهبرد اصلی در چنین شرایطی تنظیم سطح تولید متناسب با ظرفیت ذخیرهسازی، مصرف داخلی و امکان صادرات است؛ رویکردی که میتواند ضمن حفظ پایداری تولید از تحمیل هزینههای سنگین فنی و مالی بهصنعت نفت جلوگیری کند.
همزمان با تشدید محدودیتهای حملونقل نفتکشها و افزایش ریسکهای صادراتی در منطقه برخی تحلیلها از احتمال توقف تولید در بخشی از میادین نفتی کشور خبر داده بودند. سید مهدی حسینی عضو اسبق شرکت ملی نفت ایران معتقد است چنین سناریویی بیش از آنکه ریشه در واقعیتهای فنی صنعت نفت داشته باشد بخشی از فضای تبلیغاتی علیه توان عملیاتی ایران است.
سیدمهدی حسینی گفت که در شرایطی که امکان ذخیرهسازی یا صادرات بهطور کامل فراهم نباشد کاهش تولید اقدامی طبیعی و متعارف در مدیریت میادین نفتی است اما این موضوع بهمعنای بستن چاهها نیست. او تاکید کرده که صنعت نفت میتواند با تنظیم نرخ برداشت متناسب با ظرفیتهای موجود چاهها را فعال نگه دارد تا در نخستین فرصت افزایش صادرات سطح تولید نیز بهسرعت بازیابی شود.
درواقع تجربه صنعت نفت جهان نشان میدهد تعطیلی طولانیمدت چاهها میتواند پیامدهای فنی قابلتوجهی بههمراه داشته باشد. افت فشار مخزن، کاهش بازده تولید و افزایش هزینههای راهاندازی مجدد ازجمله مهمترین چالشهایی است که در چنین شرایطی ایجاد میشود. بههمین دلیل بسیاری از کشورها حتی در دورههای افت شدید تقاضا نیز تلاش میکنند تولید را کاهش دهند اما جریان برداشت را بهطور کامل متوقف نکنند.
حسینی با اشاره بههمین موضوع میگوید: متخصصان صنعت نفت ایران بهخوبی از پیامدهای تعطیلی چاهها آگاه هستند و اجازه نخواهند داد چنین تصمیمی بهعنوان گزینه مدیریتی مطرح شود. بهگفته او، حتی اگر تولید کاهش یابد چاهها «زنده» نگه داشته میشوند تا امکان بازگشت سریع بهظرفیتهای پیشین فراهم باشد.
از منظر اقتصادی نیز توقف کامل تولید میتواند پیامدهای گستردهای برای صنعت نفت بههمراه داشته باشد. هزینههای نگهداری تجهیزات، بازسازی زیرساختها و راهاندازی مجدد چاهها در بسیاری از موارد بسیار بیشتر از هزینه کاهش موقت تولید است. همین مساله باعث شده سیاست «تنظیم تولید» بهجای «تعطیلی تولید» بهعنوان راهبرد غالب در شرایط محدودیت صادرات مورد توجه قرار گیرد.
اینکارشناس حوزه انرژی همچنین تاکید کرده که حتی درصورت افزایش فشارهای خارجی صادرات نفت ایران بهطور کامل متوقف نخواهد شد. بهگفته او، ممکن است حجم صادرات کاهش پیدا کند اما جریان صادرات همچنان ادامه خواهد داشت و صنعت نفت کشور قادر است مسیرهای مختلفی برای حفظ فروش نفت فعال نگه دارد.
این ارزیابی در حالی مطرح میشود که طی سالهای گذشته تجربه دورزدن محدودیتهای صادراتی بهیکی از ویژگیهای ساختاری تجارت نفت ایران تبدیل شده است. بههمین دلیل بسیاری از تحلیلگران معتقدند سناریوی توقف کامل صادرات نفت ایران حتی در شرایط تشدید فشارهای ژئوپلیتیکی چندان واقعبینانه نیست.
در عین حال حسینی تاکید کرده که طرح ادعاهایی درباره بستهشدن چاههای نفت ایران و دشوارشدن راهاندازی مجدد آنها بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد و با واقعیتهای فنی صنعت نفت کشور همخوانی ندارد. بهگفته او، صنعت نفت ایران در شرایط سخت نیز توانسته است سطحی از تولید و صادرات را حفظ کند و این روند در آینده نیز ادامه خواهد داشت.
منبع: ایلنا
