پاسخ دردناک تهران و عقبنشینی تلآویو
جهان صنعت – آتشبس شکنندهای که دو ماهی کجدار و مریز ادامه یافته بود، سرانجام با حملات اسرائیل به مواضع حزبالله در جنوب بیروت و پاسخ موشکی ایران، شکست تا بار دیگر آشکار شود که سرنوشت حزبالله و لبنان همچنان بخشی از معادلات امنیتی جمهوری اسلامی است. نکتهای که البته مقامهای جمهوری اسلامی در تمام این چندماهی که با میانجیگری طرف پاکستانی درگیر مذاکره با آمریکاییها هستیم، بر آن تاکید کرده و گفته بودند که پایان تنش و درگیریها در تمامی جبههها، ازجمله لبنان، ازجمله شروط اساسی و بنیادینی است که تهران تنها در صورت رعایت آن، حاضر به پذیرش توافق خواهد بود.
جرقه ازسرگیری تنش با حملات اسرائیل به ضاحیه
با آغاز هفته، بار دیگر سطح تنش در مناطقی از بیروت بالا رفت و کار به جایی رسید که نیروهای مسلح اسرائیلی، عملا بخشهایی از جنوب بیروت را هدف حملات گسترده خود قرار دادند؛ اقدامی که آشکارا مصداق نقض آتشبس ۱۹ فروردینماه امسال بود که پس از قریب به ۴۰ روز جنگ تمامعیاری که با حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران آغاز شد، سرانجام با میانجیگری طرف پاکستانی مورد توافق تهران و واشنگتن قرار گرفت تا در ادامه، طرفین بتوانند در فضایی آرامتر، شرایط را برای دستیابی به صلحی پایدار فراهم کنند. درست دو ماه پس از اعلام آن آتشبس که از همان ابتدا نیز طرفین تاکید داشتند که آتشبسی شکننده است و نمیتوان چندان روی آن حساب کرد، بالاخره آنطورکه انتظار میرفت اسرائیلیها بار دیگر نقض عهد کرده و با زیر پا گذاشتن شروط و مفاد آتشبس اسلامآباد، زمینهساز بالا گرفتن مجدد سطح تنش شدند.
ماجرا از شامگاه یکشنبه آغاز شد؛ زمانی که نیروهای مسلح اسرائیلی منطقه ضاحیه در جنوب بیروت را هدف حملات خود قرار دادند و قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا نیز در واکنش به این حملات که مصداق آشکار نقض آتشبس اسلامآباد بود، اعلام کرد که در پاسخ به حملات اسرائیل به ضاحیه در جنوب بیروت، با موشک به مناطق شمال اسرائیل حمله کرده است. در اطلاعیه قرارگاه خاتمالانبیا آمده بود: «قبلا اخطار داده بودیم در صورت گسترش حملات در ضاحیه بیروت، اهدافی را در اسرائیل مورد هجوم قرار میدهیم.» همچنین ساعتی بعد، دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، در نخستین واکنش خود پس از، ازسرگیری درگیریها از ایران خواست تا به میز مذاکره بازگردد. دونالد ترامپ در گفتوگو با شبکه تلویزیونی آمریکایی فاکسنیوز که در این رابطه اظهارنظر میکرد، پیامی را برای ایران به اشتراک گذاشت و نوشت: «شما موشکهایتان را شلیک کردهاید. دیگر بس است. به میز مذاکره برگردید و توافق کنید.» این در حالی بود که درپی بسته شدن آسمان ایران و عراق، وزارت خارجه ایران هم در بیانیهای اعلام کرد: «هرگونه حمله از سوی اسرائیل علیه لبنان یا جمهوری اسلامی ایران با پاسخی کوبنده و فراگیر مواجه خواهد شد.»
همچنین در حالی که ارتش اسرائیل اعلام کرد که آماده عملیات نظامی هستیم، ایران نیز تاکید کرد که حجم مناسبی از موشکهای ما آمادهاند. آنطورکه تسنیم به نقل از یک منبع نظامی و در واکنش به گزارشها از احتمال واکنش نظامی اسرائیل به حمله موشکی گزارش داد، «حجم مناسبی از موشکهای ایران هماکنون آمادهاند تا در صورتی که رژیمصهیونیستی به ایران پاسخ دهد، بلافاصله بهسمت فهرست اهداف گستردهتر در سرزمینهای اشغالی شلیک شوند.» تسنیم به نقل از این منبع نظامی نوشته است: «اگر اسرائیل پاسخ دهد، نوبت بعدی شلیکهای ایران پرحجمتر خواهد بود.» در همین حال اسرائیل نیز اعلام کرد که آماده اقدام نظامی قدرتمند در پاسخ به حملات ایران است و تنها منتظر تصمیمگیری مقامهای سیاسی این کشور است. این در حالی بود که دونالد ترامپ از تلاش برای جلوگیری از تشدید درگیری خبر داده و خواستار آن شده که اسرائیل به حمله موشکی ایران پاسخ نظامی ندهد.
آغاز رایزنیهای دیپلماتیک تهران
همزمان با ورود قاطع نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، دستگاه دیپلماسی ایران نیز فعال شد و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در تماسهای تلفنی جداگانه با همتایان خود در منطقه و جهان درباره حمله اسرائیل به ضاحیه در جنوب بیروت و حمله موشکی ایران به اسرائیل گفتوگو کرد. آنطورکه منابع عربی از رایزنیهای دیپلماتیک وزیر امور خارجه ایران خبر دادند، عباس عراقچی ازجمله در تماس تلفنی با فواد حسین وزیر امور خارجه عراق با این دیپلمات ارشد عراقی درباره آخرین وضعیت تحولات گفتوگو کرد. همچنین خبرگزاریهای داخلی از گفتوگوهای تلفنی جداگانه وزیر خارجه ایران با ایوت کوپر، وزیرخارجه بریتانیا، بدرعبدالعاطی وزیر امور خارجه مصر، ژان نوئل بارو، وزیرخارجه فرانسه، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، وزیرخارجه قطر، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه و البته فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان خبر دادهاند.
دونالد ترامپ در واکنشی درباره این تحولات به اکسیوس گفت که قصد دارد با بنیامین نتانیاهو تماس بگیرد و از او بخواهد واکنش تلافیجویانه انجام ندهد زیرا نگران است که این درگیریها باعث از بین رفتن توافق احتمالی میان سهطرف شود. ترامپ همچنین به روزنامه فایننشالتایمز گفت که «نتانیاهو هیچ انتخابی نخواهد داشت. تصمیمگیرنده من هستم. همه تصمیمها را من میگیرم. او (نتانیاهو) تصمیمگیر نیست.» از دیگر سو وزارت امور خارجه ایران نیز اعلام کرد که هرگونه حمله ازسوی اسرائیل علیه لبنان یا ایران با «پاسخی کوبنده و فراگیر» مواجه خواهد شد. این در حالی بود که ایوت کوپر، وزیر امور خارجه بریتانیا نیز ساعتی پس از حمله موشکی ایران به شمال اسرائیل گفت که «ازسرگیری درگیری به نفع هیچکس نیست.» کوپر در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس تاکید کرد: «هردو طرف باید خویشتنداری نشان دهند و فورا تنشزدایی کنند.» این در حالی بود که ساعتی پس از اعلام شلیک موشک از خاک ایران بهسوی شمال اسرائیل، تصاویری از حرکت چند موشک و پرتابه در آسمان شمال اسرائیل ثبت شد. این در حالی بود که هنوز ساعتی از انتشار این تصاویر نگذشته بود که اسرائیل نیز با انتشار بیانیهای از حملات هوایی به چند نقطه ایران خبر داد و اعلام کرد که «نیروی هوایی اسرائیل، تحت هدایت رکن اطلاعات ارتش، اندکی قبل به اهداف نظامی رژیم تروریستی ایران در غرب و مرکز ایران حمله کرد.» پیش از آن سپاه پاسداران نیز هشدار داده بود که در صورت اقدام متقابل اسرائیل با شدت بیشتری واکنش نشان خواهد داد.
از دیگرسو پس از تایید حملات هوایی اسرائیل به چند شهر ایران، رسانههای رسمی این کشور گزارش دادهاند که در حملات اسرائیل به اهدافی در غرب و مرکز ایران، مناطق شهری تهران هدف قرار نگرفتهاند. به گزارش این رسانهها و به نقل از سازمان آتشنشانی تهران، بامداد دوشنبه دستکم دو انفجار در بخشهای غربی پایتخت شنیده شده است. پیشتر نیز گزارشهایی از شنیده شدن چندین انفجار در شهرهای تبریز و اصفهان و مناطق نزدیک به کرج منتشر شده بود. مقامهای محلی در اصفهان، بنا بر گزارش رسانههای دولتی ایران اعلام کردهاند که این حملات تلفات جانی نداشته است.
حمله اسرائیل به پتروشیمی ماهشهر
شاید اما یکی از مهمترین تحولات در جریان بالاگرفتن سطح تنش میان تهران و تلآویو زمانی رقم خورد که نیروهای مسلح اسرائیلی مدعی شدند که به تاسیسات پتروشیمی ماهشهر حمله کردهاند. بنابر اعلام ارتش اسرائیل، «چندین هدف» در تاسیسات پتروشیمی ایران در ماهشهر، در جنوب غربی این کشور هدف قرار گرفته است. حملاتی که در ادامه ازسوی رسانههای داخلی ایران نیز تایید شد. این در حالی بود که بنابر اعلام رسانهها، این مجتمع در نزدیکی ساحل شمالی خلیجفارس تا حدی آسیب دیده است.
حملات گسترده سپاه به پایگاههای هوایی نواتیم و تلنوف
در واکنش به این حملات اسرائیل اما سپاه پاسداران نیز اعلام کرد که حمله به پایگاههای هوایی نواتیم و تلنوف را آغاز کرده است. بنابر اطلاعیه رسمی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که در رسانههای ایران منتشر شده، هدف از این حملات، مراکز مهم این دو پایگاه هوایی بوده است. سپاه پاسداران این حملات را پاسخی به حملات اسرائیل به چند سایت راداری در سه نقطه ایران اعلام کرده است. همچنین حوثیهای یمن حمله به اسرائیل را تایید کردند و گفتند که «منطقه اشغالی یافا» را هدف قرار دادهاند. انصارالله یمن بر این اساس در بیانیهای «ممنوعیت کامل و مطلق» تردد دریایی اسرائیل در دریای سرخ را اعلام و تاکید کردند: «ما در قبال محاصره ناعادلانه تحمیلشده بر مردم خود و مردم محور جهاد و مقاومت در فلسطین، غزه، ایران، لبنان و عراق ساکت نخواهیم نشست.» سپاه پاسداران نیز در ادامه در بیانیهای اعلام کرد که در پاسخ به حمله اسرائیل به صنایع پتروشیمی ایران، به صنایع پتروشیمی حیفا حمله موشکی کرده است. بنابر این بیانیه، هدف قرار دادن اهداف غیرنظامی و تاسیسات نفتی «بازی خطرناکی» است که زیرساختهای انرژِی منطقه را تهدید میکند.
تلاش واشنگتن برای کاهش سطح تنش میان تهران و تلآویو
دونالد ترامپ که طی ساعات اولیه حملات اسرائیل به ضاحیه و متعاقبا واکنش سپاه به این حملات، تا مدتی سکوت اختیار کرده بود اما کمکم وارد گود شد و پس از یکی، دو اظهارنظر مطبوعاتی در پیامی که از طریق حساب کاربری شخصی خود در شبکه اجتماعی تروثسوشال منتشر کرد، خواستار توقف حملات ایران و اسرائیل شد. ترامپ در این رابطه نوشت: «اسرائیل و ایران باید فورا شلیک را متوقف کنند.» این در حالی بود که اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران در جریان نشست مطبوعاتی صبح روز گذشته خود تاکید کرد که مسوول تمام اتفافات در منطقه با آمریکاست.
ترامپ اما در ادامه از این نیز فراتر رفت و در اظهاراتی عجیب مدعی شد که ایران و اسرائیل بهدنبال آتشبس فوری هستند. رییسجمهور ایالاتمتحده که مجددا از طریق حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی تروثسوشال به این تحولات واکنش نشان میداد، تاکید کرد که «مذاکرات نهایی درمورد «صلح» در حال انجام است، هرچند ممکن است جهالت یا حماقتی مانع آن شود.» او در عین حال تاکید کرد که «محاصره (دریایی ایران) تا زمان دستیابی به «توافق نهایی» با تمام قوا و قدرت ادامه خواهد یافت.» ترامپ در ادامه در پستی دیگر نیز خواستار توقف حملات ایران و اسرائیل شد.
پایان مشروط حملات قرارگاه خاتمالانبیا
به هر تفسیر حوالی بعدازظهر دیروز بود که قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا در اطلاعیهای اعلام کرد که عملیاتش علیه اسرائیل پایان یافته است. در این اطلاعیه آمده که دلیل حملات ایران ادامه حملات اسرائیل «در جنوب لبنان و منطقه ضاحیه» بوده است. این قرارگاه همچنین تاکید کرد که در «حمایت از مردم مظلوم لبنان، پاسخی دردناک» به اسرائیل داده و «بر این اساس توقف عملیات نیروهای مسلح اعلام میگردد.» این بیانیه هشدار داد که در صورت ادامه حملات «از جمله در جنوب لبنان، اقدامات بسیار شدیدتر و کوبندهتر از قبل در راه خواهد بود.» قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیا با اعلام توقف عملیات نیروهای مسلح تاکید کرد: «پاسخی که رژیم جعلی صهیونیستی و حامیان آن باید از آن درس عبرت گرفته باشند.» قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیا(ص) خاطرنشان کرد: «بر این اساس توقف عملیات نیروهای مسلح اعلام میگردد اما تاکید میشود که در صورت تداوم تجاوزات و شرارتها، از جمله در جنوب لبنان، اقدامات بسیار شدیدتر و کوبندهتر از قبل در راه خواهد بود.» این در حالی بود که حساب مجازی سازمان اطلاعات سپاه اعلام کرد: «اطلاعات میدانی از ضربات شدید و سریع نظامی، امنیتی و سایبری دیشب به سرزمینهای اشغالی نشاندهنده موفقیت ۱۰۰ از ۱۰۰ است.» قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیا تصریح کرد: «پاسخی دردناک به رژیم داده شد و توقف عملیات اعلام میگردد.»
تمایل اسرائیل به توقف جنگ پس از ضربات موشکی ایران
به هر تفسیر هنوز خورشید روز دوشنبه به وقت تهران غروب نکرده بود که منابع اسرائیلی از تمایل تلآویو برای توقف حملات به ایران خبر دادند. به گزارش الجزیره، رسانه یسرائیل هیوم پس از حملات موشکی ایران، از تمایل این رژیم برای توقف جنگ خبر داد. این رسانه به نقل از منابع خود نوشت: «اسرائیل و آمریکا پیامی به ایران منتقل کردند مبنی بر اینکه اگر ایران دوباره شلیک نکند حملات بیشتری انجام نخواهد شد.» یسرائیل هیوم با اذعان به حملات فلجکننده موشکی ایران گزارش داد: «توقف حملات اسرائیل مشروط به توقف حملات موشکی ایران است.» همزمان اکسیوس نیز به نقل از یک مقام آمریکایی مدعی شد: «واشنگتن با حملات اسرائیل علیه ایران موافقت نکرده است و به نتانیاهو گفته که باید به این حملات پایان دهد.»
رییسجمهور از «دیپلماسی» و «دفاع» بهعنوان «دو بال قدرت ملی» یاد کرد:
نه میدان را ترک کردهایم، نه میز مذاکره را
جهان صنعت – رییسجمهور با اشاره به «دیپلماسی» و «دفاع» بهعنوان «دو بال قدرت ملی»، تاکید کرد که ما هرگز نه میدان را ترک کردهایم و نه میز مذاکره را. مسعود پزشکیان که در واکنش به تحولات ۴۸ تا ۲۴ساعت گذشته و مشخصا حملات اسرائیل به منطقه ضاحیه در جنوب لبنان و پاسخ کوبنده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به این اقدام اسرائیلیها که مصداق آشکار نقض آتشبس بود، واکنش نشان میداد، در پیامی که از طریق حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس(توئیتر) منتشر کرد، نوشت: «اولویت ما امنیت ملی و آرامش مردم است.» رییسجمهور همچنین خاطرنشان کرد: «با اقتدار از حقوق ملت دفاع میکنیم و در برابر هیچ تهدیدی عقبنشینی نخواهیم کرد.» پزشکیان با تاکید بر اینکه «دیپلماسی و دفاع دو بال قدرت ملی هستند»، نوشت: «نه میدان را ترک کردهایم و نه میز مذاکره را.» رییسجمهور در بخش پایان این پیام توییتری تصریح کرد: «به امید خدا با وحدت و عقلانیت ایران از این آزمون نیز سربلند عبور خواهد کرد.»
