نفت ۳رقمی میشود
جهان صنعت– بازارهای جهانی در آستانه آغاز معاملات، حملات آخر هفته بهایران را بهدقت رصد میکنند؛ رویدادی که بهطور مستقیم جریان عرضه انرژی را در کانون توجه قرار داده است. تنگه هرمز یکی از حیاتیترین گذرگاههای انتقال انرژی در جهان بهشمار میرود. در سال۲۰۲۵ روزانه حدود ۱۳میلیون بشکه نفت خام از این مسیر عبور میکند که معادل ۲۰تا۳۰درصد از عرضه جهانی است. گزارشها حاکی از آن است که ایران در واکنش بهتحولات نظامی درحال حرکت بهسمت بستن این تنگه است؛ سناریویی که از منظر بازارها بدترین حالت ممکن تلقی میشود.
تحلیلگران بارکلیز هشدار دادند که بازار نفت ممکن است با بدترین سناریوهای خود مواجه شود. بهباور این بانک قیمت نفت برنت میتواند در آغاز معاملات تا سطح ۱۰۰دلار در هر بشکه صعود کند؛ رقمی که نسبت بهقیمت پایانی ۶۷دلاری روز جمعه جهشی ۳۷درصدی را نشان میدهد. از نگاه این موسسه اثر احتمالی چنین رخدادی بر بازار نفت بهسختی قابل چشمپوشی است.
بازارها پیشازاین بهویژه پس از حمله بهونزوئلا و همزمان با تداوم تنشها با ایران نیز نسبت بهخطر شوک نفتی در سال جاری حساس بودند. نفت خام پس از افت شدید سال گذشته در سال۲۰۲۶ روندی افزایشی در پیش گرفته و برنت از ابتدای سال تاکنون حدود ۲۰درصد رشد کرده است. اکنون هرگونه اختلال جدی در عرضه میتواند این روند صعودی را شتاب دهد.
پیامدهای تورمی و ریسک رکود
افزایش سریع قیمت انرژی تنها محدود بهبازار نفت نخواهد ماند بلکه اثرات کلان اقتصادی آن نیز در کانون توجه است. رشد شدید قیمت نفت میتواند انتظارات تورمی را بهطور معناداری افزایش دهد و فشار مضاعفی بر فعالیتهای اقتصادی و مخارج مصرفکنندگان وارد کند.دویچهبانک در یادداشتی پیش از حملات اخیر هشدار داده بود که شوک عرضه مثبت در بازار نفت بهشکل محسوسی بر انتظارات تورمی و ریسکهای تورمی اثر خواهد گذاشت. این بانک شوک نفتی را یکی از ریسکهای کلیدی برای چشمانداز اقتصادی سال۲۰۲۶ عنوان کرده است.
گلدمنساکس نیز سال گذشته پیشبینی کرده بود که درصورت بروز درگیری جدی با ایران اقتصاد جهانی با مانع بزرگی مواجه خواهد شد و احتمال رکود بهشدت افزایش مییابد. پس از حملات سال گذشته بهتاسیسات هستهای ایران این بانک در سناریوی بدبینانه خود برآورد کرده بود که درصورت بسته ماندن طولانیمدت تنگه هرمز قیمت برنت میتواند تا ۱۱۰دلار در هر بشکه اوج بگیرد.
تقویت داراییهای امن؛ طلا و اوراق خزانه
تجربه درگیریهای پیشین که عرضه نفت را تهدید کردند نشان میدهد در کوتاهمدت سهام شرکتهای انرژی و صنایع دفاعی با اقبال بازار مواجه میشوند. سرمایهگذاران در چنین شرایطی بهدنبال شرکتهایی میگردند که از افزایش هزینههای نظامی یا رشد قیمت انرژی منتفع شوند.درکنار نفت و سهام انرژی داراییهای امن نیز در کانون توجه قرار دارند. در یک سال گذشته ریسکهای ژئوپلیتیک بهعنوان یکی از ستونهای صعود تاریخی طلا تا سطوح بالاتر از ۵هزاردلار در هر اونس مطرح بودند. رویارویی اخیر با ایران میتواند محرک تازهای برای تداوم این روند باشد. علاوه بر طلا چرخش عمومی بازار بهسمت ریسکگریزی میتواند تقاضا برای اوراق خزانه آمریکا را افزایش دهد؛ موضوعی که بهمعنای افزایش قیمت این اوراق و کاهش بازدهی آنها خواهد بود.
با این حال واکنش بازار سهام بهرویدادهای ژئوپلیتیک همواره خطی و ماندگار نیست. در بسیاری از موارد شوکهای سیاسی اثر کوتاهمدت داشته و پس از فروکشکردن هیجانات اولیه بازارها بهمسیر پیشین بازگشتند. بنابراین احتمال نوسان شدید در ابتدای هفته وجود دارد اما ادامه روند نزولی برای سهام تضمینشده نیست.
چشمانداز بازاره جهانی در هفته پیشرو
بازارها اکنون دربرابر مجموعهای از سناریوهای پیچیده از جهش احتمالی نفت تا سطوح سهرقمی، افزایش انتظارات تورمی، تقویت داراییهای امن و نوسان شدید در بازار سهام قرار دارند. نقش تنگه هرمز بهعنوان شاهراه انتقال انرژی جهانی این بحران را از یک درگیری منطقهای بهرویدادی با پیامدهای گسترده جهانی تبدیل کرده است.
آغاز معاملات این هفته میتواند با نوسانی چشمگیر همراه باشد اما مسیر میانمدت بازارها بهمدت و دامنه درگیریها وابسته خواهد بود. اگر تنشها محدود و کوتاهمدت باقی بمانند واکنش بازارها نیز ممکن است موقتی باشد اما درصورت تداوم یا گسترش جنگ شوک انرژی و اثرات اقتصادی آن میتواند عمیقتر و پایدارتر شود.
