نسخه اتاق برای اقتصاد پساجنگ

جهان صنعت- در شرایطی که اقتصاد ایران همچنان با پیامدهای تنش‌های ژئوپلیتیکی، ناترازی انرژی، محدودیت‌های ارزی و چالش‌های ناشی از جنگ دست‌وپنجه نرم می‌کند اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران از تدوین بسته مدیریت عوارض جنگ خبر داده؛ بسته‌ای که قرار است پس از نهایی‌شدن برای بررسی و طی مراحل قانونی به‌سران قوا و شورای عالی امنیت ملی ارسال شود. صمد حسن‌زاده، رییس اتاق ایران با تاکید بر اینکه بخش‌خصوصی بار اصلی اشتغال و تولید کشور را بر دوش دارد از نادیده‌گرفتن ظرفیت مشورتی این بخش در تدوین مصوبه حمایت‌های پساجنگ انتقاد کرد و خواستار مشارکت موثر فعالان اقتصادی در تصمیم‌سازی‌های کلان شد. او با اشاره به‌تشکیل ستاد ویژه اقتصادی و چهار کارگروه تخصصی در اتاق ایران از ارائه راهکارهایی برای افزایش تاب‌آوری بنگاه‌ها، مدیریت زنجیره تامین، ساماندهی تجارت و ارز و رفع موانع حقوقی خبر داد. در این نشست علاوه بر طرح دغدغه‌هایی همچون قطعی برق صنایع، مطالبات معوق واردکنندگان کالاهای اساسی و لزوم بازگشت ارز حاصل از صادرات به‌چرخه اقتصاد فعالان اقتصادی بر ضرورت تبدیل اتاق ایران به‌محور هماهنگی تاب‌آوری بخش‌خصوصی و تدوین بسته‌های حمایتی ویژه برای حفظ تولید، اشتغال و ثبات اقتصادی به‌ویژه در مناطق راهبردی جنوب کشور تاکید کردند.

حسن‌زاده روز گذشته در نشست هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران از تدوین بسته مدیریت عوارض جنگ در ستاد ویژه اقتصادی اتاق ایران خبر داد و گفت: با توجه به‌تحولات فوری در سطح تنش‌های ژئوپلتیکی تا هفته آینده متن نهایی این بسته متناسب با شرایط کشور به‌سران قوا و شعام ارسال می‌شود و امیدواریم فرآیند قانونی لازم برای اجرای آن در سطح شورای عالی امنیت ملی و سران قوا پیگیری شود.

او با انتقاد از عدم استفاده از ظرفیت مشورتی اتاق ایران برای تدوین مصوبه حمایت‌های پساجنگ بیان کرد: بار اصلی اشتغال مردم در حال حاضر بر دوش بخش‌خصوصی است بنابراین انتظار داریم هر تصمیمی در این حوزه‌ها گرفته می‌شود بخش‌خصوصی در آن حضور داشته باشد. این در حالی است که اکنون می‌شنویم که مصوبه حمایت‌های پساجنگ در دولت تصویب شده اما اتاق ایران به‌عنوان نماینده بخش‌خصوصی هیچ نقشی در فرآیند این تصمیم نداشته است.

 تشکیل جلسات ستاد ویژه اقتصادی در اتاق ایران

رییس اتاق ایران از تشکیل جلسات ستاد ویژه اقتصادی در اتاق ایران و تشکیل کارگروه‌های مربوطه این ستاد خبر داد و گفت: از ابتدای جنگ رمضان ستاد ویژه اقتصادی با حضور شخصیت‌های شاخص اقتصادی در اتاق ایران تشکیل و زیر آن چهار کارگروه شامل تاب‌آوری اقتصادی بنگاه‌ها، زنجیره تامین، تجارت و ارز و حقوقی و بین‌الملل راه‌اندازی شد.

او افزود: با برگزاری جلسات متعدد این کارگروه‌ها چارچوب‌هایی برای عبور از شرایط فشار اقتصادی درقالب بسته مدیریت عوارض جنگ تنظیم شده که امیدواریم فرآیند قانونی لازم برای اجرای آن در سطح شورای عالی امنیت ملی و سران قوا پیگیری شود.

رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران اعلام کرد: باتوجه به‌تحولات فوری در سطح تنش‌های ژئوپلتیکی تا هفته آینده متن نهایی این بسته متناسب با شرایط کشور به‌سران قوا و شعام ارسال می‌شود.

اعلام موضع درباره رفع تعهد ارزی

حسن‌زاده در بخش دیگر سخنانش با اشاره به‌اینکه اتاق ایران همیشه پیگیری مسائل ارزی کشور بوده، گفت: موضع شفاف اتاق ایران این است که ارزهای حاصل از رفع تعهد ارزی صادرکنندگان باید به‌بانک مرکزی بازگردانده شود و این ارزها در خدمت جریان تجارت و رونق بازرگانی و تولید قرار گیرد. او افزود: این ارزها برای دولت نیست بلکه باید در یک روند سالم، شفاف و بدون رانت دوباره به‌جریان فعالیت اقتصادی بازگردد.

آثار جبران‌ناپذیر قطعی برق واحدهای تولیدی در تابستان

رییس اتاق ایران در ادامه به‌آثار جبران‌ناپذیر قطعی برق واحدهای تولیدی در تابستان اشاره کرد و گفت: در ماه‌های گذشته بخاطر ناترازی‌های انرژی جلسات بسیار متعددی برای جلوگیری از قطعی برق واحدهای صنعتی و تولیدی با مسوولان برگزار شد و دولت قول داده بود که گزینه اول قطعی برق در کشور به‌منظور مدیریت ناترازی انرژی در تابستان واحدهای صنعتی نباشند.

او تصریح کرد: اخباری از شهرک‌های صنعتی و بنگاه‌های اقتصادی دریافت می‌شود حاکی از قطعی دوتاسه‌روزه برق واحدهای صنعتی در طول هفته دریافت شده است. این قطعی‌ها با توجه به‌آسیب‌هایی که در جنگ‌های تحمیلی اخیر به‌واحدهای تولیدی و صنعتی وارد شده آثار مخربی به‌اقتصاد و تولید وارد می‌کند.

پیگیری مطالبات واردکنندگان کالاهای اساسی

رییس اتاق ایران از پیگیری اتاق ایران از شخص رییس‌جمهور برای پرداخت مطالبات واردکنندگان کالاهای اساسی خبر داد و دراین‌باره توضیح داد: بیش از دوسال است که برخی واردکنندگان کالاهای اساسی در دریافت مطالبات خود از دولت دچار مشکل هستند. باتوجه‌به مشکلات انجمن واردکنندگان غلات در زمینه وصول مطالبات واردکنندگان عضو این انجمن از دولت اتاق ایران موضوع را به‌دفتر رییس‌جمهور محترم منتقل کرده و جناب آقای دکتر پزشکیان نیز دستور برگزاری نشستی باحضور نمایندگان این انجمن و رییس سازمان برنامه و بودجه، وزیر امور اقتصادی و دارایی و وزیر جهادکشاورزی صادر کرد.

او بیان داشت: اتاق ایران با توضیح اینکه بیشتر این مطالبات مربوط به‌بنگاه‌های اقتصادی کوچک است و این بنگاه‌ها برای وصول بدهی‌های خود دارای تعهد هستند و به‌دلیل مشکل در ایفای تعهدات‌شان بانک‌ها حساب‌های آنها را مسدود کردند، به‌تبیین موضوع پرداخت و رییس‌جمهور نیز دستور رسیدگی فوری دادند تا بخش قابل‌اعتنایی از این مطالبات پرداخت شوند و به‌بانک‌ها درخصوص تعامل با این بنگاه‌ها و فعالان اقتصادی دستور اکید دادند.

تبدیل اتاق ایران به‌اتاق فرمان تاب‌آوری بخش‌خصوصی

سیده‌فاطمه مقیمی، رییس کانون زنان بازرگان ایران با اشاره به‌اینکه اقتصاد جهان وارد عصر بحران‌های دائمی شده، گفت: جنگ، تحریم، همه‌گیری، اختلال در زنجیره تامین و تنش‌های ژئوپلیتیکی به‌متغیرهای ثابت اقتصاد جهانی تبدیل شدند و امروز مزیت رقابتی کشورها نه در منابع طبیعی بلکه در تاب‌آوری اقتصادی یعنی توان حفظ عملکرد اقتصاد، انطباق با شرایط جدید و بازگشت به‌مسیر رشد نهفته است.

او با اشاره به‌تجربه کشورهایی مانند ژاپن، سنگاپور، آلمان و چین افزود: وجه مشترک این کشورها آماده‌سازی اقتصاد برای زندگی در شرایط بحران بوده و نه انتظار برای پایان بحران. به‌گفته او، اقتصاد ایران نیز باید برای دوران تکرار شوک‌ها طراحی شود و بخش‌خصوصی نباید تنها راوی بحران باشد بلکه باید درکنار دولت نقش‌آفرین حفظ پایداری بازارها باشد.

مقیمی با اشاره به‌شرایط اقتصاد ایران اظهار کرد: تحریم‌ها، محدودیت‌های بانکی، نوسانات ارزی، تورم مزمن و تنش‌های منطقه‌ای هزینه مبادلات را افزایش داده و اعتماد فعالان اقتصادی را کاهش داده است. او افزود: تحولات تنگه هرمز نیز می‌تواند هزینه‌های بیمه، حمل‌ونقل و تولید را افزایش دهد و به‌همین دلیل تاب‌آوری اقتصادی به‌یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است.

مقیمی بزرگ‌ترین سرمایه کشور را شبکه فعالان اقتصادی و بخش‌خصوصی دانست و تاکید کرد: اتاق ایران باید از جایگاه طرح دغدغه‌ها فراتر رفته و به‌اتاق فرمان تاب‌آوری بخش‌خصوصی تبدیل شود.

به گفته او، مهم‌ترین مطالبه فعالان اقتصادی ایجاد قابلیت پیش‌بینی در محیط کسب‌وکار است زیرا بنگاه‌ها بیش از سختی شرایط از بی‌ثباتی و غیرقابل پیش‌بینی بودن اقتصاد آسیب می‌بینند. مقیمی ابراز امیدواری کرد: اتاق ایران پرچم‌دار این تحول باشد و با تبدیل‌شدن به‌اتاق فرمان تاب‌آوری بخش‌خصوصی اقتصاد کشور در آینده با ویژگی‌هایی مانند اعتماد، پایداری و تاب‌آوری شناخته شود.

ضرورت حمایت ملی از اقتصاد جنوب

محمدرضا صفا، رییس اتاق بندرعباس با اشاره به‌ظرفیت‌های راهبردی جنوب کشور، از پالایشگاه‌ها و بنادر تا مسیرهای تجاری گفت: جنوب یکی از شریان‌های حیاتی اقتصاد ایران است و مردم این منطقه علاوه بر پاسداری از مرزها از جریان اقتصادی کشور نیز حفاظت می‌کنند. او تاکید کرد: حفظ تولید، تداوم اشتغال و پایداری اقتصاد جنوب بخشی از الزامات حفظ امنیت و ثبات کشور است.

این فعال اقتصادی با اشاره به‌شرایط ویژه کشور سه‌مطالبه اصلی را مطرح کرد: نخست حضور فعال و میدانی دولت در جنوب برای شناخت مستقیم مسائل و تصمیم‌گیری متناسب با شرایط منطقه، دوم تصویب بسته ویژه حمایت از اقتصاد جنوب شامل تامین سرمایه در گردش بنگاه‌ها، اعطای مهلت برای پرداخت مالیات و حق بیمه، حمایت از بنادر و تقویت زنجیره تامین و سوم نقش‌آفرینی سازمان‌یافته اتاق ایران برای بسیج ظرفیت همه اتاق‌های سراسر کشور و ایجاد صدایی واحد از بخش‌خصوصی در حمایت از اقتصاد جنوب.

صفا با تاکید بر ضرورت نگاه بلندمدت به‌آینده جنوب گفت: بازسازی این منطقه باید با مشارکت ملی و محوریت بخش‌خصوصی انجام شود و حفظ بنگاه‌های اقتصادی، تداوم تولید و صیانت از اشتغال بخش مهمی از فرآیند بازسازی اقتصادی است.

رییس اتاق بندرعباس افزود: حمایت از جنوب نباید مقطعی یا از سر ترحم باشد بلکه این منطقه به‌سیاست‌های پایدار نیاز دارد زیرا پایداری جنوب به‌معنای پایداری بخش مهمی از اقتصاد ملی و تقویت ثبات اقتصادی و اجتماعی کشور است.

بنگاه‌های کوچک و بخش‌خصوصی، موتور تاب‌آوری اقتصاد ایران

در بخش دیگری از این نشست عیسی منصوری، رییس مرکز پژوهش‌های اتاق ایران گزارشی با عنوان «نقش بخش‌خصوصی در مقاومت اقتصادی در دوره جنگ و پساجنگ» ارائه داد.

منصوری گفت: ساختار اقتصاد ایران از نظر تولید، سود و اشتغال با عدم ‌توازن مواجه بوده به‌گونه‌ای که حدود ۸۵‌درصد سود اقتصاد توسط تنها یک‌درصد شرکت‌های بزرگ ایجاد می‌شود درحالی‌که ۸۵‌درصد اشتغال کشور در بنگاه‌های کوچک و متوسط شکل گرفته است. او تاکید کرد: در دوران جنگ نیز موتور اصلی تاب‌آوری اقتصاد کشور همین بنگاه‌های کوچک و متوسط بودند.

رییس مرکز پژوهش‌های اتاق ایران با بیان اینکه اقتصاد ایران در یک دوره رکود طولانی قرار دارد، افزود: در شرایط رکود فعالیت‌های اقتصادی به‌سمت بنگاه‌های خرد و کوچک سوق پیدا کرده و درنتیجه اولویت بنگاه‌ها از رقابت‌پذیری و توسعه به‌حفظ اشتغال و معیشت تغییر می‌کند.

منصوری با اشاره به‌سهم رشته فعالیت‌های مختلف در اقتصاد گفت: بخش‌هایی مانند عمده‌فروشی و خرده‌فروشی علاوه‌بر سهم بالا در تولید ناخالص داخلی اشتغالزایی قابل‌توجهی دارند درحالی‌که صنایعی مانند فلزات پایه و پتروشیمی باوجود سهم بالای اقتصادی نقش محدودی در ایجاد اشتغال ایفا می‌کنند.