نرخ ارز، وزیر اقتصاد و رییس کل بانک مرکزی
عباس وفادار، حسابدار رسمی و مدرس دانشگاه تهران
در هفتههای اخیر اظهارات وزیر اقتصاد، آقای مدنیزاده و رییس کل بانک مرکزی، آقای فرزین درباره مدیریت نرخ ارز بیش از آنکه اطمینانبخش باشد، نشاندهنده یک خلأ جدی در مسوولیتپذیری نهادی است.
وزیر اقتصاد صراحتا اعلام میکند که متولی نرخ ارز بانک مرکزی است و وزارت اقتصاد در این حوزه نقش تعیینکنندهای ندارد. این موضع اگرچه از نظر قانونی تا حدی قابل دفاع است اما عملا به معنای شانه خالی کردن دولت از پاسخگویی نسبتبه مهمترین متغیر اقتصاد کلان است؛ متغیری که مستقیما معیشت مردم، تورم و تولید را تحتتاثیر قرار داده است.
در مقابل رییس کل بانک مرکزی نیز با تاکید بر مدیریت «انتظارات روانی» و عوامل بیرونی تلاش میکند نوسانات ارز را کمتر ناشی از سیاستگذاری داخلی و بیشتر نتیجه فضای خبری و فشارهای خارجی معرفی کند. این رویکرد نیز نوعی کاهش مسوولیتپذیری عملی است چراکه ابزارهای سیاست پولی و ارزی دقیقا برای مواجهه با همین شوکها طراحی شدهاند و این سوال مطرح میشود که چرا بانک مرکزی از این ابزارها در این شرایط استفاده نکرده است؟
حاصل این دو روایت متناقض، یک پیام روشن برای بازار است: هیچ نهاد واحد و پاسخگویی مسوول مدیریت نرخ ارز نیست و این امر به معنی نبود راهبرد کلان در حوزه ارز است. تا زمانی که بانک مرکزی و وزارت اقتصاد به یک راهبرد مشترک، شفاف و پاسخگو نرسند، بازار ارز همچنان در فضای بیاعتمادی و نوسان باقی خواهد ماند و هزینه آن را جامعه پرداخت خواهد کرد.
