نخستین استفاده یک مریخنورد از هوشمصنوعی
جهان صنعت– مریخنورد استقامت ناسا از سال۲۰۲۱ تاکنون به چندین نقطهعطف تاریخی، از جمله ارسال اولین صداهای ضبطشده از مریخ دست یافته است. اکنون تقریبا پنجسال پس از فرود این مریخنورد بر سیاره سرخ بهتازگی به یک شاهکار دیگر دست یافته است. بهگفته ناسا، استقامت در دسامبر گذشته با موفقیت مسیری را از میان بخشی از «دهانه جزرو» که توسط چتبات «کلود» از شرکت «آنتروپیک» ترسیم شده بود، طی کرد و این اولینباری بود که ناسا از یک مدل زبانی بزرگ برای هدایت این ربات که به اندازه یک خودرو است، استفاده کرد. مریخنورد استقامت بین ۸ تا ۱۰دسامبر۲۰۲۵، تقریبا ۴۰۰متر را از میان میدانی از سنگها روی سطح مریخ که توسط «کلود» ترسیم شده بود، طی کرد. همانطورکه ممکن است بدانید، استفاده از یک مدل هوشمصنوعی برای ترسیم مسیر برای مریخنورد استقامت به سادگی وارد کردن یک دستور ساده نبود. طبق توضیح ناسا، مسیریابی استقامت حتی برای یک انسان هم کار آسانی نیست. ناسا میگوید: هر حرکت مریخنورد باید با دقت برنامهریزی شود، مبادا دستگاه بلغزد، کج شود، چرخهایش بیخودی بچرخد یا به گل بنشیند. بنابراین از زمانی که مریخنورد فرود آمده، اپراتورهای انسانی آن با دقت مسیر آن را با استفاده از ترکیبی از تصاویر گرفتهشده از فضا و دوربینهای داخلی مریخنورد مشخص کردهاند. برای اینکه «کلود» بتواند این کار را انجام دهد، ناسا ابتدا باید سالها دادههای زمینهای مریخنورد را در اختیار «کلود کد»، عامل برنامهنویسی آنتروپیک قرار میداد تا این مدل بتواند نوشتن مسیری برای استقامت را آغاز کند. سپس «کلود» فرآیند نقشهبرداری را بهصورت روشمند انجام داد و نقاط مسیر را از بخشهای ۱۰متری که بعدا مورد نقد و بررسی قرار میدادند، به هم متصل کرد. با توجه به اینکه در مورد ناسا صحبت میکنیم، مهندسان آزمایشگاه پیشرانش جت(JPL) این سازمان، قبل از ارسال مدل به استقامت، عملکرد آن را دوبار بررسی کردند. تیم JPL نقاط مسیر «کلود» را از طریق شبیهسازی که هرروز برای تایید صحت دستورات ارسالی به مریخنورد استفاده میکنند، اجرا کردند. در نهایت ناسا میگوید که فقط مجبور به ایجاد تغییرات جزئی در مسیر «کلود» شده است و یک تغییر جزئی بهدلیل دسترسی تیم به تصاویر سطح زمین که «کلود» در فرآیند برنامهریزی خود آن را پیشبینی نکرده بود، اعمال شده است.
ناسا اعلام کرد: مهندسان تخمین میزنند که استفاده از «کلود» به این روش، زمان برنامهریزی مسیر را به نصف کاهش میدهد و سفرها را منسجمتر میکند و زمان کمتری که برای برنامهریزی دستی خستهکننده صرف میشود و همچنین زمان کمتری که صرف آموزش میشود، به اپراتورهای مریخنورد اجازه میدهد تا سفرهای بیشتری را برای آن برنامهریزی، دادههای علمی بیشتری جمعآوری کنند و تجزیهوتحلیل بیشتری انجام دهند.
به طور خلاصه به این معنی است که ما چیزهای بیشتری در مورد مریخ خواهیم آموخت. اگرچه اغلب در مورد دستاوردهای بهرهوری ارائه شده توسط هوشمصنوعی اغراق میشود اما در مورد ناسا هر ابزاری که بتواند به دانشمندان آن اجازه دهد کارآمدتر باشند، مطمئنا مورد استقبال قرار خواهد گرفت. ناسا در طول تابستان حدود ۴۰۰۰کارمند را که حدود ۲۰درصد از نیروی کار آن را تشکیل میدادند، به دلیل تعدیل نیرو توسط دولت ترامپ از دست داد. با ورود به سال۲۰۲۶، رییسجمهور آمریکا پیشنهاد داده بود که بودجه علمی ناسا تقریبا به نصف کاهش یابد اما کنگره در نهایت این طرح را در اوایل ژانویه رد کرد. با این حال حتی با حفظ بودجه آن کمی پایینتر از سطح سال۲۰۲۵، این آژانس راه سختی را در پیش دارد چراکه از آن خواسته شده است که با کمتر از نیمی از نیروی کاری که در اوج برنامه «آپولو» داشت، به ماه بازگردد. در عین حال برای شرکت «آنتروپیک»، این یک شاهکار بزرگ محسوب میشود.
شاید به یاد داشته باشید که بهار گذشته «کلود» حتی نتوانست در بازی «پوکمون رِد» پیروز شود. حالا در کمتر از یکسال، مدلهای این شرکت از تلاش برای پیمایش یک بازی ساده ۸بیتی به طراحی موفقیتآمیز مسیر برای یک مریخنورد در یک سیاره دوردست رسیدهاند. ناسا نیز از احتمال همکاریهای آینده با این شرکت هیجانزده است و میگوید: سیستمهای هوشمصنوعی مستقل میتوانند به کاوشگرها کمک کنند تا بخشهای دورتر منظومه شمسی را کشف کنند.
منبع: ایسنا
