عبور از پرو سازی

 علیرضا مهدیه، تحلیلگر صنعتی

مدت کوتاهی است که طی جنگی نابرابر، لفظی به میان آمده و به اینترنتی اطلاق می‌شود که ظاهرا آزاد است اما با قیمتی بی‌نهایت بالاتر و برای حمایت از کسب‌وکارهایی که در این نابرابری‌های رخداده، هنوز باقی مانده‌اند اما باید بیشتر بپردازند تا بیشتر بمانند؛ حمایتی که کمتر کسب‌وکار مانده در بازار و در اوج ناترازی هزینه‌ها با درآمدها، می‌تواند از آن بهره‌مند و پروفشنال شود! پروفشنالی که قبلا همه بودند و حالا این حرفه‌ای‌تر شدن را باید گران‌تر خرید و افسوس زمانی را خورد که اینترنت آزادتر بود و بسیار ارزان‌تر. حمایتی که نمی‌شود از کسب‌وکارهایی کرد که کوچک بودند و حالا کوچک‌تر شده یا از بین رفته‌اند و در بی‌توجهی و بعدها کم‌توجهی به حمایت واقعی و زیرساختی، به سامانه‌ها و سکوهایی پناه بردند که امروز مسدود هستند و تا پرو نشوی نمی‌توانی حتی وصل شوی و بعد دوباره فیلتر آنها را بشکنی.

نرخ این شکستن هم با همه نرخ‌ها تفاوت خواهد داشت و اکنون مفهومی به میدان آمده که پرو بودنش تنها به پایدار بودن است و به‌ جای تمرکز بر سرعت و کیفیت، بر پایداری اتصال و دسترسی کم‌محدود بین‌المللی تمرکز دارد یعنی خدماتی که فیلتر بودن را شدیدتر کرده و آزادی نسبی را گران‌تر می‌فروشد و کاربران ملزم هستند گرانی را به تولید و تجارت خود بیفزایند و اما تورم نیافرینند! خدماتی که هرگز سفید نیستند و اگر دائمی شوند، سیاهی خواهند ساخت و حرفه‌ای‌ها را فراری داده و سرمایه‌های حرفه‌ای‌تر را محکوم به خروج از ساختاری خواهند کرد که حق عمومی را طبقاتی کرده و می‌فروشد؛ حقوقی که در مالکیت همه افراد جامعه است و هر عضو غیرحرفه‌ای و عادی نیز حق دارد که اینترنت معمول و معقول داشته باشد و سلب مالکیت از مردم، مفاهیم عمیقی دارد که می‌تواند بحران‌سازی کرده و بحران‌های بزرگتری بیافریند؛ بحران‌هایی که پرو‌سازی را هم به چالش خواهند کشید و به اقتصاد تا امنیت لطمه خواهند زد و ناامنی بیشتری خواهند ساخت که امنیت صرفا در محدودیت نیست و محدودتر شدن باعث خروج از شرایط عادی و امن اینترنت داخلی نیز خواهد شد و جنگ فناوری قطعا پیروزی مشخصی خواهد داشت.از طرفی کالا و خدمات عمومی تعریف مشخصی دارند و نمی‌شود خدماتی را حذف کرد که در گذشته بوده‌اند و حالا هم هستند اما نه برای عمومی که توان لازم برای تامین آن را ندارند و نمی‌شود شرایط جنگی را طوری تعریف کرد که منافع ملی و جمعی نسازد و  جوری تکلیف کرد که توزیع کمتر و گران‌تر را جایگزین توزیع بهتر و ارزان‌تر نموده و کالای عمومی را اختصاصی کرده و به طبقات خاصی عرضه کنیم.

این در حالی است که دسترسی به اینترنت جهانی خدمتی عمومی است که متاسفانه اختصاصی شده و پروفروشان دارایی‌هایی را عرضه می‌کنند که متعلق به همه است و قبلا همه افراد از آن استفاده می‌کردند و در همه ناپایداری‌ها هم کاربری کرده‌اند و حقشان نیست که حالا هزینه بالاتری برای آنی بدهند که وجود داشته و دارد و پرو هم نبوده و اینی هم که آمده دقیقا همان است و ابدا پروفشنال نیست! مهم‌تر اینکه دولت موظف به ارائه خدمات عمومی و عام‌المنفعه و به‌ صورت کاملا برابر به همه شهروندان است و از نگاه حقوق عمومی، خدماتی که برای رفع نیاز عموم مردم طراحی می‌شوند باید فارغ از تمایزهای اجتماعی، اقتصادی یا شغلی باشند و به‌ صورت عادلانه در اختیار همگان قرار گیرند و این اصل براساس اصول کرامت انسانی، برابری و عدالت اجتماعی خواهد بود.

همه شرایط جنگی را درک می‌کنیم و شایسته و بایسته نیز هست که بیشتر و بهتر درک کنیم اما قرار هم نیست که نظاره‌گر بازفروش حقوق خود باشیم و حق خود را چندبار بخریم و در آزاد شدن هم فیلترشکن نصب کنیم تا صدای جهانی را بشنویم که مدت‌هاست نشنیده‌ایم و تعداد زیادی از مخاطبانی را ببینیم که دیگر برخط نیستند اما باز هم به‌ خط شدند تا ایرانمان بماند و ساخته شود.

ایران و ایرانیانی که در کنار هم مانده‌اند و ساخته‌اند، نباید در این راه خدمت و خدماتی مسدود شود و مختص باشد و کاربرانی متخصص مجبور شوند که محدودیت‌ها را چند بار دیگر دور بزنند و خرده‌‌کاری انجام دهند تا خرده‌ نانی باشد و بشود ادامه داد و ادامه داشت .خدمت و خدماتی که خصوصی نیستند و نمی‌شود از همگان سلب کرد و در اوج تقاضا به قیمتی بالاتر فروخت و با پرو‌سازی به خدمتی ورود کرد که هیچ‌وقت پرو نبوده و نیست و نباید امکانش ایجاد شود که این تصمیم هرچند موقت، به سایر کالاها و خدمات عمومی هم تسری پیدا کند تا از آب و برق پرو تا گاز و تلفن پرو هم داشته باشیم و گران‌تر بخریم تا تنها وصل و کمی پایدار بمانیم!