ضرورت خویشتن داری طرفین و محکومیت حملات
جهان صنعت – حوالی نیمروز گذشته نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در رابطه با ایران برگزار شد؛ نشستی که درخواست ایران و روسیه تشکیل شده بود و با درخواست محکومیت حملات روزهای گذشته به ایران ازسوی نمایندگان تهران و مسکو و درخواست خویشتنداری از سوی دبیرکل این سازمان پایان یافت.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که در ابتدای این نشست به سخنرانی پرداخت با ابراز نگرانی از تحولات موجود در رابطه با جمهوری اسلامی از زیرنظر گرفتن رویدادهای مربوطه و تمرکز آژانس بر احتمال بروز وضعیتهای اضطراری پرتوی ناشی از عملیات نظامی خبر داد و در ادامه گفت: «مرکز حوادث و وضعیتهای اضطراری آژانس (IEC) فعال است و تیمی ویژه با در نظر گرفتن محدودیتهای ارتباطی ناشی از درگیریها در حال گردآوری اطلاعات و ارزیابی شرایط است. شبکه منطقهای پایش ایمنی در حالت آمادهباش قرار گرفته و بهطور مستمر با ما در ارتباط است. تاکنون هیچ افزایش سطح تشعشعات فراتر از میزان طبیعی پسزمینه در کشورهای هممرز با ایران ثبت نشده است.»
گروسی در رابطه با وضعیت تاسیسات هستهای ایران گفت: «تا این لحظه هیچ نشانهای مبنیبر آسیبدیدگی یا هدف قرار گرفتن تاسیسات هستهای ازجمله نیروگاه هستهای بوشهر، راکتور تحقیقاتی تهران یا سایر تاسیسات چرخه سوخت هستهای دریافت نکردهایم. تلاشها برای تماس با نهادهای نظارتی هستهای ایران از طریق مرکز حوادث و وضعیتهای اضطراری ادامه دارد.» او با شرح تاسیسات هستهای در کشورهای منطقه ادامه داد: «ایران و بسیاری دیگر از کشورهای منطقه _که هدف حملات نظامی قرار گرفتهاند_ دارای نیروگاههای برق هستهای و راکتورهای تحقیقاتی فعال و همچنین مراکز ذخیره سوخت مرتبط هستند که این امر تهدید علیه ایمنی هستهای را افزایش میدهد. امارات متحده عربی چهار راکتور هستهای فعال دارد، اردن و سوریه دارای راکتورهای تحقیقاتی عملیاتی هستند. بحرین، عراق، کویت، عمان، قطر و عربستان سعودی نیز هدف حمله قرار گرفتهاند. این کشورها همگی بهنوعی از کاربردهای هستهای استفاده میکنند. از این رو، ما خواستار حداکثر خویشتنداری در تمامی عملیات نظامی هستیم.»
دیپلماسی تنها راهحل اختلاف
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواستار خویشتنداری همه طرفها شد و با اشاره به قطعنامه پیشین کنفرانس عمومی تاکید کرد: «حملات مسلحانه علیه تاسیسات هستهای هرگز نباید صورت گیرد و میتواند به انتشار مواد رادیواکتیو با پیامدهای جدی در داخل و فراتر از مرزهای کشوری که هدف حمله قرار گرفته است، منجر شود.» او که معتقد است باید برای حفظ نظام جهانی عدم اشاعه به دیپلماسی و مذاکرات بازگردیم با اشاره به حضور خود در مذاکرات اخیر میان ایران و آمریکا ادامه داد: «طرفها به تفاهم نرسیدند. اطمینان دارم که بهطور طبیعی احساس ناامیدی شدیدی وجود دارد.» گروسی گفت: «دیپلماسی دشوار است اما ناممکن نیست. دیپلماسی هستهای حتی دشوارتر است اما آن هم هرگز ناممکن نیست. مساله این نیست که آیا بار دیگر بر سر میز مذاکره گردهم خواهیم آمد یا نه، بلکه مساله زمان آن است و باید این کار را هرچه سریعتر انجام دهیم.» او تصریح کرد: «وضعیت امروز بسیار نگرانکننده است. نمیتوان احتمال انتشار مواد پرتوزا با پیامدهای جدی، از جمله لزوم تخلیه مناطقی به وسعت شهرهای بزرگ یا حتی بزرگتر را منتفی دانست. آنچه میتوانم اطمینان دهم این است که آژانس در کنار کشورهای عضو خود حضور دارد، جامعه بینالمللی را در جریان نگه میدارد و در صورت وقوع هرگونه نقض ایمنی هستهای، آماده واکنش فوری است.»
شورای حکام باید حمله را محکوم کند
رضا نجفی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی در آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز که در این نشست حضور داشت با نادرست خواندن ادعای مطرح شده مبنیبر تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هستهای خواستار محکومیت حملات به تاسیسات هستهای از سوی آژانس شد و گفت: «این ادعای دروغین منعکسکننده استفاده گسترده از فریب در سیاست خارجی آمریکاست و آنها در گذشته نیز از چنین نیرنگهایی برای توجیه تجاوزات خود استفاده کردهاند.» نجفی از آژانس خواست این تجاوزات را بهطور قاطع بهعنوان نقض اساسنامه خود و قطعنامهها و تصمیمات کنفرانس عمومی و شورای حکام این نهاد محکوم کند زیرا براساس آنها «هرگونه حمله مسلحانه و تهدید علیه تاسیسات هستهای که به اهداف صلحآمیز اختصاص دارد، نقض اصول منشور سازمان ملل متحد، حقوق بینالملل و اساسنامه آژانس محسوب میشود.»
جنگ میان مذاکره
نجفی با اشاره به اینکه درگیری کنونی نتیجه انفعال شورای امنیت سازمان ملل و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در برابر تجاوز آمریکا و اسرائیل در جنگ ۱۲روزه است، تصریح کرد: «عدم پاسخ موثر در حال حاضر خطر جسورتر شدن متجاوزان را برای ارتکاب نقضهای وحشیانهتر و با شدت بیشتر به همراه دارد.» او تصریح کرد: «شورای حکام مسوولیت دارد که بهطور قاطع در اجرای ماموریتهای قانونی خود عمل کند چون انفعال اعتبار و اعتماد به این آژانس را بیش از پیش به خطر خواهد انداخت.»
سفیر دائم ایران با تاکید بر برنامه مشخص شده برای برگزاری مذاکرات و حمله انجام گرفته پیش از اجرای این برنامه ادامه داد: «در نتیجه این تجاوزات ستونهای پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای به شدت تضعیف شدهاند و شگفتآور اینکه این اقدامات توسط یکی از کشورهای امین این پیمان به همراه رژیم دیگری که هم دارای سلاح هستهای است و هم به هیچیک از اسناد بینالمللی ممنوعیت سلاحهای کشتار جمعی نیز نپیوسته، صورت گرفته است.» او همچنین با استناد به منشور سازمان ملل متحد تصریح کرد: «اقدامات ایران در دفاع و حفاظت از قلمرو، حاکمیت، تمامیت ارضی، شهروندان و منافع خود نیز در استیفای حق ذاتی دفاع مشروع مندرج در ماده(۵۱) منشور سازمان ملل صورت گرفته و تا زمانی که تجاوزات بهطور کامل و بدون قید و شرط متوقف شود، قویا و با صلابت ادامه خواهد داشت.»
حمله دیپلمات روس به دبیرکل آژانس
میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در وین نیز در یک بیانیه با محکوم کردن تجاوز نظامی به ایران که بهگفته او، پیامدهای مخربش به کشورهای منطقه گسترش یافته، خاطرنشان کرد: «بار دیگر روند مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران که این بار مدیرکل آژانس نیز در آن مشارکت مستقیم داشت، بهعنوان پوششی برای حمله استفاده شد. بار دیگر در قالب لفاظیها و تهدیدهای رهبری آمریکا تاسیسات اتمی ایران قرار دارد که تحت توافق جامع پادمانی با آژانس هستند.» او ادامه داد: «اظهارات حاکمیت آمریکا و اسرائیل اکنون دیگر تردیدی باقی نمیگذارد که تنها هدف، سرنگونی دولت مشروع ایران و از بین بردن آن بهعنوان یک کشور مستقل است. به بیان دیگر نگرانیهایی که در ربع قرن گذشته درباره برنامه هستهای ایران ابراز شده، تنها ظاهرسازی برای دنبال کردن این هدف بوده است. این ثابت میکند مقررات منع اشاعه تسلیحات اتمی در واشنگتن تنها بهعنوان ابزاری برای تسویه حساب سیاسی با کشورهایی تلقی میشود که سیاستها و انتخابهای مستقلشان برای آنها غیرقابلقبول است.»
توقف عملیات به علت حضور شهروندان روسیه
اولیانوف همچنین گفت: «تاسیسات اتمی نباید تحتهیچ شرایطی هدف حمله قرار بگیرند. خاطرنشان میکنیم که حملات علیه تاسیسات اتمی و تهدید به چنین حملاتی نقض قوانین بینالمللی، منشور سازمان ملل، اساسنامه آژانس بینالمللی انرژی اتمی و قطعنامههای مرتبط با شورای امنیت سازمان ملل و کنفرانس عمومی آژانس است.» او با اشاره به حضور کارکنان روس در تاسیسات بوشهر خواستار توقف عملیات نظامی و بازگشت به دیپلماسی شد. او در بخش پایانی این بیانیه با درخواست از آمریکا و رژیمصهیونیستی برای متوقف کردن رویهای که مقررات منع اشاعه تسلیحات اتمی را تضعیف میکند، گفت: «فدراسیون روسیه بار دیگر در راستای حفظ صلح و امنیت بینالمللی آمادگی خود برای ایفای نقشی سازنده و بهعنوان یک میانجی برای دستیابی به مسیرهای سیاسی و دیپلماتیک از این بحران ابراز میکند.»
