ضرورتی غیرقابلانکار
جهان صنعت– نظر بهافزایش مداوم قیمت حاملهای انرژی اعم از برقوگاز در نقاط مختلف دنیا بهویژه آسیا و اروپا زیر سایه تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیکی میزان بهرهوری در واحدهای ذوب اولیه با کاهش نسبی همراه شده و استفاده از ضایعات فلزی را بهیکگزینه راهبردی برای مدیریت هزینهها و حفظ رقابتپذیری در بازارهای بینالمللی تبدیل کرده است. درچنینشرایطی استفاده از فلزات ثانویه(قراضه) نهتنها یکانتخاب هوشمندانه بلکه گزینهای کاملا اقتصادی و صنعتی برای فعالان بخش معدن و صنایع معدنی محسوب میشود.
باتوجه بهانرژیبربودن بالای صنعت آلومینیوم بهعنوان یکیاز صنایع معدنی استراتژیک جهان این مهم بهخوبی در صنعت مذکور نمود پیدا کرده و بازار جهانی قراضه آلومینیوم در آستانه یک دوره رشد شتابان قرار گرفته بهنحویکه پیشبینی میشود ارزش بازار آن که درسال۲۰۲۴میلادی حدود ۲/۵۷میلیارد دلار برآورد شده بود با نرخ رشد مرکب سالیانه ۲/۶درصد بهحدود ۹۱میلیارد دلار تا سال۲۰۳۲ برسد.
ضایعات و قراضههای آلومینیومی بهطور مشخص درحین تولید محصولات آلومینیومی و یا بعد از مصرف آن ایجاد و برهمیناساس بهدو دسته نو و کهنه تقسیم میشوند. ازجمله ضایعات نو میتوان به برادهها و ضایعات حاصل از محصولات آلومینیومی ماشینکاریشده اشاره کرد درحالیکه ضایعاتی همچون انواع قوطیهای نوشیدنی مصرفشده و قراضههای حاصل از اوراق خودرو در زمره ضایعات کهنه قرار میگیرند. کاربرد ضایعات در صنعت آلومینیوم نیز بسیار گسترده بوده و بیشاز نیمیاز مادهاولیه واحدهای ذوب ثانویه آلومینیوم را شامل میشود. نکته مهم دیگر اینکه تولید آلومینیوم ثانویه درمقایسه با آلومینیوم اولیه بهحدود ۹۵درصد انرژی کمتری نیاز دارد و اینتفاوت محسوس مادامی که قیمت آلومینیوم اولیه تحت تاثیر هزینههای بالای انرژی بهسطوح کمسابقهای نزدیک شده اهمیت بازیافت فلز آلومینیوم را نسبت بهقبل دوچندان کرده است. ضرورت کاهش انتشار گازهای گلخانهای همگام با گرمایش جهانی و تغییرات شدید آبوهوایی مهرتایید دیگری بر ضرورت بازیافت این فلز پرکاربرد است.
باوجود مزایایی که پیشتر بهآنها اشاره شد با نگاهی بهوضعیت بازار ضایعات آلومینیومی در ایران بهعنوان یکیاز کشورهای مطرح معدنی و فلزی جهان درمییابیم که وضعیت این بازار و بهدنبال آن بازیافت در کشور چندان مناسب نیست و این مهم آنطور که بایدوشاید در کانون توجه فعالان صنعت آلومینیوم قرار نگرفته است. ازجمله دلایل مهجورواقعشدن استفاده از ضایعات در کارخانجات آلومینیومی میتوان بهروند صعودی قیمت آن طی ماههای اخیر بهویژه ۱۰ماهه سال جاری اشاره کرد. در حال حاضر قیمت قراضه نرم آلومینیوم بهحدود ۳۲۵هزارتا۳۳۰هزارتومان و قیمت برخی قراضههای خاص آلومینیوم(همچون سرسیلندر) بهحدود ۳۴۵تا۳۵۰هزارتومان بهازای هر کیلوگرم نیز رسیده است. اینرشد قیمت که بخشی از آن متاثر از رشد قیمت آلومینیوم در بازارهای خارجی و بخشی دیگر نیز تحت تاثیر افزایش نرخ ارز بوده زمینه استفاده از ضایعات در واحدهای ذوب آلومینیوم را کاهش و بهدنبال آن بسترساز بهکارگیری شمش آلومینیوم در این واحدها شده است.
مساله مهم دیگر دراینراستا کمبود قراضه آلومینیومی و عدم واردات آن بهداخل کشور است. در حالی که تا پیشازاین بخشی از قراضه مورد نیاز آلومینیومسازان از محل بازارهای خارجی و کشورهای همسایه همچون عراق تامین میشد اما امروز شاهد آن هستیم که نهتنها قراضهای از این محل تامین نمیشود بلکه این کشورها خود استفاده از قراضه را باهدف توسعه پروژههای مختلف عمرانی، ساختمانی و… در دستور کار قرار دادند و تمایلی بهصادرات ضایعات ندارند.
درپایان میتوان گفت اکنون مقوله بازیافت و استفاده از ضایعات نهتنها در صنایع فلزی و معدنی بهویژه آلومینیوم بلکه در تمامی صنایع همچون کاغذ بهیک الزام تبدیل شده بهگونهای که در اتفاقی تعجببرانگیز قیمت ضایعات کاغذ حدود ۵۰درصد گرانتر از ضایعات آهن شده و نشان از روند روبهرشد بازار ضایعات در آینده دارد. همینمساله بر اهمیت بازیافت در بدنه صنعت و تولید کشور نیز افزوده و امید است که همزمان با رشد استفاده از ضایعات در خطوط تولید کارخانجات صنعتی و فلزی شاهد توسعه و استفاده از روشهای نوین بازیافت بهویژه در حوزه فلزات گرانبها همچون نقره باشیم درحالیکه بهنظر میرسد آینده روشنی پیشروی این حوزه در کشور قرار داشته باشد.
منبع: فلزات آنلاین
