ضربه سنگین به گردشگری کشور
نادر نینوایی– لوفتهانزا، بزرگترین شرکت هواپیمایی آلمان اعلام کرد که تمام پروازهای خود بهایران را تا ۲۹مارس۲۰۲۶ بهحالت تعلیق در خواهد آورد.
اینتعلیق پروازها پساز آن رخ داد که آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا با صدور توصیهنامهای ایمنی از خطوط هوایی خواست تا بهدلیل افزایش نگرانیهای امنیتی از حریم هوایی ایران اجتناب کنند. اینتعلیق چالش قابلتوجهی را برای بخش گردشگری ایران ایجاد میکند و تحت تاثیر اینرخداد و با اضافهشدن آن بهتنشهای موجود امید بهجذب بازدیدکنندگان بینالمللی بهخصوص از مبدا کشورهای اروپایی کمرنگتر از گذشته میشود.
لوفتهانزا و شرکت تابعه آن، هواپیمایی اتریش برای بسیاری از مسافران اروپایی دروازههای اصلی ورود بهایران بودند و تعلیق کنونی سفرهای لوفتهانزا ضربهای بالقوه بهگردشگری ایران شمرده میشود.
پیامدهای تعلیق پروازهای لوفتهانزا
ایران مدتهاست که گوهری پنهان برای مسافرانی بوده که بهدنبال ترکیبی از تاریخ باستانی، فرهنگ غنی و مناظر طبیعی هستند. شهرهایی مانند تهران، اصفهان و شیراز نمادهای تمدن شرق ازجمله تختجمشید باشکوه، میدان نقشجهان و مسجد نصیرالملک هستند. باوجود پتانسیل بکر گردشگری ایران بازدید از آن برای گردشگران بینالمللی بهدلیل ترکیبی از عوامل ازجمله تنشهای سیاسی و محدودیتهای ویزا همواره دشوار بوده است. بااینحال درطول چندسال گذشته دولت ایران با سادهسازی مراحل ویزا و ارائه مشوقهایی برای گردشگران جهت گشتوگذار تلاشهای قابلتوجهی برای بازکردن کشور بهروی بازدیدکنندگان خارجی انجام داده است.
بهنظر میرسد تصمیم اخیر لوفتهانزا برای تعلیق پروازها اما تاثیری منفی بر تلاشهای پیشین برای بهبود وضعیت گردشگری ایران خواهد داشت. گردشگران اروپایی بهویژه گردشگران آلمانی، فرانسوی و بریتانیایی بهطور سنتی بخش قابلتوجهی از بازدیدکنندگان ایران بهویژه در ماههای منتهی بهفصل بهار را تشکیل میدادند. اینتعلیق احتمالا منجربه کاهش شدید ورود گردشگران اروپایی درزمانی خواهد شد که صنعت گردشگری ایران درحال بهبود از تاثیرات تنشهای جنگ۱۲روزه است. در پاسخ بهاینچالش از مسافران خواسته شده تا از مسیرهای جایگزین بهایران بهویژه آنهایی که ازطریق کشورهای همسایه مانند ترکیه و اماراتمتحدهعربی سفر میکنند را بررسی کنند.
باید درنظر داشت که تعلیق پروازهای لوفتهانزا چالشهای پیشروی بخش گردشگری ایران در جذب بازدیدکنندگان بینالمللی را نیز برجسته میکند. ایران مدتهاست که توسط بسیاری از کشورهای غربی بهعنوان یکمقصد گردشگری نادیده گرفته شده و تنشهای سیاسی مداوم بر جریان گردشگری تاثیر گذاشته است. با اینحال دولت ایران تلاشهای هماهنگی را برای افزایش گردشگری انجام داده و آن را بهعنوان محرک اصلی اقتصاد کشور بهرسمیت شناخته است. باوجود مشکلات ناشی از همهگیری وزارت گردشگری امیدوار بود با ارائه ویزای الکترونیکی، ایجاد تجربیات فرهنگی جدید و میزبانی رویدادهایی با هدف نمایش ثروت تاریخی و فرهنگی کشور ورود گردشگران بینالمللی را افزایش دهد.
چشمانداز ناامیدکننده هتلها و فعالان گردشگری
انتظار میرود مشاغل محلی در تهران بهویژه هتلها، رستورانها و اپراتورهای تور بهدلیل کاهش گردشگران اروپایی با تاثیرات مالی فوری مواجه شوند. برخی آژانسهای مسافرتی و صاحبان هتل نگرانیهایی را در مورد پیامدهای اقتصادی اینتعلیق ابراز کردند. با اینحال مقامات گردشگری ایران همچنان خوشبین هستند و خاطرنشان میکنند که زیرساختهای گردشگری کشور هنوز برای تجارت باز است و شرکتهای هواپیمایی محلی مانند ایران ایر و ماهان ایر همچنان پروازهای خود را از سایر نقاط جهان به تهران انجام میدهند. بخش گردشگری ایران شاهد افزایش مسافران منطقهای از کشورهای همسایه مانند آذربایجان، ترکیه و عراق و افزایش تعداد بازدیدکنندگان از چین بوده است. دولت همچنان برنامه توسعه گردشگری منطقهای خود را با هدفقراردادن کشورهای خاورمیانه و آسیا دنبال میکند. تهران از ابتکاراتی باهدف افزایش دسترسی مانند برنامههای جدید لغو ویزا و بستههای مسافرتی متناسب با گردشگران مناطق نزدیک بهرهمند شده است. انتظار میرود اینتلاشها در کوتاهمدت اثرات منفی وضعیت کنونی ایجادشده را تاحدودی جبران کند.
فرصتهای بهجامانده در بحران کنونی
درحالیکه تعلیق لوفتهانزا چالشهایی را ایجاد کرده فرصتی را نیز برای مقامات گردشگری ایران فراهم میکند تا بر جذب بازدیدکنندگان از سایر نقاط جهان تمرکز کنند. درحالیکه خطوط هوایی ازجمله شرکتهای هواپیمایی منطقهای بهفعالیت خود ادامه میدهند آژانسهای گردشگری در حال تبلیغ جاذبههای فرهنگی غنی ایران ازجمله مکانهای میراث فرهنگی، موزهها و جاذبههای مدرن در نمایشگاههای بین المللی هستند. با ترکیبی از مشارکتهای استراتژیک، کمپینهای بازاریابی دیجیتال پیشرفته و تمرکز بر گردشگری پایدار ایران هنوز هم میتواند از اینشرایط بحرانی رهایی یابد.
در درازمدت اینوضعیت ممکن است بخش گردشگری ایران را بهتنوع بخشیدن بهپیشنهادات گردشگری خود سوق دهد تا ایران نهتنها بر ورود گردشگران بینالمللی تمرکز کرده بلکه فرصتی برای احیای گردشگری داخلی نیز داشته باشد که البته تحقق اینمهم در گرو بهبود وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم است. ایران مقاصد متنوعی برای ارائه دارد: از مناطق کوهستانی شمال گرفته تا زیباییهای ساحلی خلیج فارس. انتظار میرود درصورت برنامهریزی صحیح و بهبود وضعیت اقتصادی مردم رشد گردشگری داخلی و منطقهای بهکاهش اثرات کوتاهمدت ناشی از تعلیق پروازها کمک کند.
درنهایت باید اذعان داشت در شرایطی که تنش برسر کشور سایه افکنده و هشدارهای سفر و اظهارات ترامپ فضای گردشگری کشور را پرمخاطره نشان میدهد تمرکز بر توسعه گردشگری داخلی و جذب گردشگر از کشورهای همسایه تنها مسیرهای باقیمانده برای زندهماندن توریسم ایران شمرده میشوند. در اینشرایط لازم است که اقدامات اساسی برای بهبود وضعیت معیشتی و اقتصادی مردم در دستورکار دولت قرار گیرد تا باردیگر سفرکردن بهاولویت خانوار ایرانی بازگردد. ازسویدیگر حرکت در مسیر رفع تنشهای داخلی و بین المللی ازجمله ضرورتهای اینروزهای صنعت گردشگری ایران است که متولیان مربوطه نباید از اینموارد غافل شوند.
