صنایع نساجی زیر فشار گرانی مواد اولیه
جهان صنعت _ افزایش قیمت و افت عرضه مواد پتروشیمی صنایع نساجی را با چالش جدی در تامین مواد اولیه مواجه کرده است.
بهگزارش تسنیم، صنایع نساجی کشور در ماههای اخیر با چالش فزایندهای در تامین و قیمتگذاری مواد اولیه پتروشیمی مواجه شدند؛ چالشی که بهگفته فعالان اینبخش زنجیره تولید منسوجات، پوشاک و محصولات نساجی خانگی را درمعرض اختلال جدی قرار داده است.
چیپس پلیاستر نساجی بهعنوان ماده اولیه اصلی تولید الیاف استیپل و نخ فیلامنت نقشی محوری در صنعت نساجی دارد. برآوردها نشان میدهد بخش قابلتوجهی از محصولات نساجی پوشاکی و منسوجات خانگی کشور بهطور مستقیم یا غیرمستقیم بهاینماده وابسته هستند و دههاواحد تولید الیاف و نخ پلیاستری در کشور از آن بهعنوان خوراک اصلی استفاده میکنند. محصولات اینواحدها در ادامه زنجیره بهتولید پوشاک، فرش ماشینی، موکت، پتو، پرده و سایر منسوجات مصرفی منتهی میشود.
باوجود آنکه زنجیره تامین اینمحصول از مرحله مواداولیه نفت و گاز تا تولید نهایی بهطور کامل در داخل کشور انجام میشود بررسیهای بازار نشان میدهد قیمت اینماده در بورس کالای ایران طی هفتههای اخیر از قیمتهای جهانی پیشی گرفته است؛ موضوعی که اعتراض گسترده صنایع پاییندستی بهویژه در حوزه نساجی را بههمراه داشته است.
افزایش قیمت همزمان با کاهش عرضه
آمارهای رسمی عرضهوتقاضا در بورس کالا حاکی از آن است که همزمان با یکسانسازی نرخ ارز و حذف تالار اول متوسط قیمت پایه گریدهای چیپس پلیاستر نساجی افزایش یافته و درعینحال مقدار عرضه هفتگی اینمحصول روندی نزولی بهخود گرفته است. اینهمزمانی افزایش قیمت و کاهش عرضه موجب شکلگیری التهاب در بازار مادهای شده که برای صنعت نساجی ماهیتی استراتژیک دارد.
بررسی دادهها نشان میدهد قیمت اینمحصول در بورس کالای ایران بهطور متوسط در محدوده ۰۳/۱تا۱۰/۱دلار بهازای هر کیلوگرم تعیین شده درحالیکه قیمت خرید آن در بازار کشورهای اصلی تولیدکننده ازجمله چین حدود ۷۷/۰دلار است و با احتساب هزینه حمل بهحدود ۸۵/۰دلار میرسد. ایناختلاف قیمتی حداقل ۲۰درصد بالاتربودن قیمت داخلی نسبت بهبازار جهانی را نشان میدهد. اینشکاف زمانی معنادارتر میشود که بخشی از مواداولیه مورداستفاده تولیدکنندگان خارجی نیز از منابع داخلی ایران تامین میشود؛ موضوعی که بهاعتقاد فعالان صنعت منطق رقابتی قیمتگذاری داخلی را با تردید جدی مواجه کرده است.
نامهنگاریهای بیپاسخ انجمن صنایع نساجی
درهمینراستا انجمن صنایع نساجی ایران طی هفتههایاخیر با ارسال چندیننامه رسمی بهنهادهای مسوول نسبت بهنحوه تعیین قیمت پایه اینمحصول در بورس کالا اعتراض کرده و خواستار شفافسازی درباره منابع و مراجع استخراج قیمتهای جهانی شده است. در اینمکاتبات تاکید شده که براساس دستورالعمل تنظیم بازار پتروشیمی متولیان امر موظف بهارائه توضیحات و مستندات لازم درباره نحوه قیمتگذاری محصولات پتروشیمی هستند. انجمن صنایع نساجی با استناد بهمفاد ایندستورالعمل اعلام کرده که باوجود پیگیریهای مکرر تاکنون پاسخ روشن و شفافی درباره نحوه محاسبهقیمت پایه چیپس پلیاستر نساجی دریافت نکرده و ابهام در اینزمینه همچنان باقی است. بهگفته فعالان اینصنعت، یکی از ریشههای اصلی اختلاف قیمت اتکا بهنشریات مرجع بینالمللی است که عمدتا قیمتهای مبتنی بر بازار اروپا را منعکس میکنند؛ درحالیکه واقعیت بازار اینمحصول در کشورهای اصلی تولیدکننده مانند چین و هند با اینقیمتها تفاوت معناداری دارد. این درشرایطی بوده که دسترسی صنایع پاییندستی بهاطلاعات کامل ایننشریات نیز محدود است.
کاهش واردات و افزایش فشار بر تولید
ازسویدیگر آمار واردات چیپس پلیاستر نساجی نشان میدهد در ۹ماهه ابتدایی سال جاری میزان واردات اینمحصول بهحدود ۴۰هزارتن کاهش یافته که نسبتبه مدت مشابه سال گذشته بیشاز ۲۰درصد افت داشته است. فعالان صنعت نساجی اینکاهش را نتیجه محدودیتهای تخصیص ارز و سیاستهای انقباضی ارزی میدانند. بهاعتقاد کارشناسان، تداوم کاهش واردات درکنار قیمتگذاری داخلی بالاتر از نرخهای جهانی موجب افزایش بهای تمامشده تولید، کاهش توان رقابت صنایع نساجی با محصولات وارداتی و درنهایت تهدید استمرار فعالیت واحدهای تولیدی خواهد شد؛ صنایعی که بیشاز یکمیلیوننفر اشتغال مستقیم در کشور ایجاد کردند. فعالان اینبخش هشدار میدهند درصورت عدم اصلاح رویه قیمتگذاری و بازنگری در سیاستهای عرضه مواد اولیه پتروشیمی خطر تعطیلی تدریجی واحدهای تولیدی و تضعیف زنجیره ارزش نساجی جدی خواهد بود. ایننگرانی در شرایطی تشدید شده که طی ماههای اخیر ورود پارچه و پوشاک از مسیرهای مختلف وارداتی افزایش یافته و فشار مضاعفی بر تولید داخل وارد کرده است. بهگفته فعالان اینصنعت، باوجود قرارداشتن نهادهای مختلف دولتی در رونوشت نامههای انجمن صنایع نساجی تاکنون اقدام عملی مشخصی برای پاسخ بهمطالبات صنایع پاییندستی و اصلاح وضعیت موجود انجام نشده است؛ موضوعی که آینده یکی از اشتغالزاترین صنایع کشور را با ابهام روبهرو کرده است.
