سهم ۷۵درصدی سرمایهگذاری از درآمد کارگزاریها
هیوا زارعی – حسن رضاییپور، دبیرکل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار، در نشست خبری روز خبرنگار به تشریح عملکرد این صنعت در دوران جنگ، وضعیت مالی کارگزاریها و چالشهای پیشرو پرداخت. او تاکید کرد که ۷۵درصد از درآمد کارگزاریها از محل سرمایهگذاری کسب میشود و کارمزدهای معاملات تنها ۳۵درصد از درآمد صنعت کارگزاری را تشکیل میدهند.
مسیر کارگزاریها در طول جنگ
به گزارش «جهانصنعت»، رضاییپور که به مناسبت روز خبرنگار در جمع اصحاب رسانه سخن میگفت، با اشاره به عملکرد کارگزاریها در دوران جنگ اظهار کرد: «یکسال گذشته یکی از پرتنشترین سالهای بازار سرمایه بود. بازار سرمایه در جریان جنگ نقش پررنگی داشت و امروز به یکی از حساسترین عرصهها در تبادل کالاها و مواد اولیه تبدیل شده است. در تمام ایام جنگ، بورس کالا و بورس انرژی به فعالیت خود ادامه دادند و بهتبع آن، کارگزاریها نیز در سختترین روزهای جنگ پشت ایستگاههای معاملاتی خود حاضر بودند و خوشبختانه این چرخه متوقف نشد.»
او افزود: «از فعالان بازار سرمایه نظرسنجی انجام و نهایتا تصمیم بر این شد که در طول جنگ تحمیلی سوم، فعالیت بازار سهام تا میزان رسیدن به ثبات متوقف بماند. در ایام جنگ ۸۰درصد فعالان بازار با توقف معاملات سهام و تداوم فعالیت بورسهای کالایی، انرژی و صندوقها موافق بودند.»
دبیرکل کانون کارگزاران ادامه داد: «سایر ارکان بازار از جمله بورس کالا، بورس انرژی، شرکت سپردهگذاری مرکزی و سازمان بورس نیز نقش مهمی در پشتیبانی داشتند اما با توجه به جایگاه کارگزاریها به عنوان حلقه اتصال بازار و مشتریان، خوشبختانه این شبکه توانست پایداری خود را حفظ کند و در این زنجیره کوچکترین آسیبی از محل کارگزاریها وارد نشد.»
رضاییپور با اشاره به مشکلات ایجادشده برای برخی بانکها به عنوان یکی از شرکای تجاری کارگزاریها گفت: «با وجود اینکه بانکها نیز در جریان جنگ با مشکلاتی مواجه شدند، شبکه کارگزاری توانست پایداری خود را حفظ کرده و به بازار خدمترسانی کند. کمیتههای سازش در این مدت برگزار شد و حتی یک روز نیز متوقف نشد. همچنین خروج نیرو از شبکه کارگزاری بسیار اندک بود و این نشان از عمق استحکام این صنعت در شرایط بحرانی دارد.»
بازگشایی موفق بازار پس از ۸۰ روز
دبیرکل کانون کارگزاران با اشاره به بازگشایی بازار سرمایه پس از ۸۰روز توقف اظهار کرد: «بازگشایی بورس پس از ۸۰روز توقف بسیار خوب انجام شد و شاید بتوان گفت این بازگشایی خارج از تصور همگان بود. فعالیت بازار نیز تا امروز ادامه داشته است. پس از بازگشایی بازار، نقش اطلاعرسانی و بهخصوص حوزه خبر و گزارشهای تحلیلی بسیار پررنگتر شد و امروز شاید بازار دیگر به حمایتها یا تزریق منابع گذشته نیاز نداشته باشد و بتواند روی پای خود بایستد.»
شناسایی ریسک جدید در حوزه آپشنها
رضاییپور در خصوص معاملات آپشن گفت: «ابزارهای مالی پیچیدگی خاص خود را دارند و نیاز به دقت بالایی در مدیریت ریسک آنهاست. کانون کارگزاران شاید برای اولینبار ریسکی را در حوزه آپشن شناسایی و به سازمان بورس منتقل کرد که شامل عدم تامین نقدینگی برای تسویه معاملات آپشن بود. راهکارهای مناسبی برای تسویه معاملات آپشن به بورس پیشنهاد شده است. خوشبختانه بعد از بازگشایی موفق بازار، معاملات آپشن با کمترین ریسک آغاز شد و ریسک ریزش سنگین به شبکه کارگزاریها منتقل نشد و این یکی از موفقیتهای مهم این صنعت در دوران پسابحران محسوب میشود.»
شفافیت و تحلیل حرفهای در صورتهای مالی کارگزاریها
رضاییپور با اشاره به انتشار صورتهای مالی کارگزاریها گفت: «در نخستین فرصت، بیش از ۹۵درصد کارگزاریها صورتهای مالی خود را بارگذاری کردند و کانون کارگزاران نیز بلافاصله در کمتر از ۴۸ساعت، صورتهای مالی را به اعداد و دادههای قابل بررسی تبدیل کرد تا گزارش جامعی از وضعیت مالی کارگزاریها تهیه شود. این اقدام بیسابقه بود و نشان از عزم این صنعت برای شفافیت کامل دارد.»
او تاکید کرد: «تحلیل صورتهای مالی یک کار حرفهای و تخصصی است و نمیتوان صرفا با اتکا به چند عدد درباره عملکرد واقعی شرکتها قضاوت کرد. در همین زمینه اخیرا خبری با اعداد و ارقام قابل توجه درباره درآمد کارگزاریها منتشر شد که فارغ از صحت ارقام، بزرگنمایی قابلتوجهی در آن صورت گرفته بود و تصویر دقیقی از واقعیت این صنعت ارائه نمیداد.»
۷۵درصد از درآمد کارگزاریها از محل سرمایهگذاری است
دبیرکل کانون کارگزاران با اشاره به ترکیب درآمدی کارگزاریها گفت: «بخش مهمی از ارقام ثبتشده در صورتهای مالی کارگزاریها مربوط به «درآمد سرمایهگذاری» است و ارتباط مستقیمی با درآمد حاصل از کارمزد فعالیتهای کارگزاری ندارد. بررسی دقیق صورتهای مالی نشان میدهد حدود ۷۵درصد از این درآمدها از محل سرمایهگذاریهاست و تنها سهم ناچیزی به کارمزدهای معاملاتی اختصاص دارد.»
وی ادامه داد: «این موضوع نشان میدهد کارگزاریها همچنان با وضعیت درآمدی سال۱۳۹۹ فاصله قابلتوجهی دارند. اگر درآمدهای کارگزاریها را با نرخ ارز بهصورت ارزی محاسبه و با سال۱۳۹۹ مقایسه کنیم، مشخص میشود که این صنعت هنوز فاصله زیادی با سطح درآمدی آن دوره دارد و برای رسیدن به آن شرایط، مسیر دشواری پیشرو خواهد داشت. این فاصله درآمدی یکی از چالشهای جدی پیشروی صنعت کارگزاری است.»
ضرورت اصلاح کارمزدها و سرمایهگذاری در زیرساخت
رضاییپور پیش از ورود به بحث درآمد کارگزاریها، بر ضرورت توجه به نیازهای زیرساختی شبکه کارگزاری تاکید کرد و گفت: «از سال۱۳۹۹ و پس از فضای رسانهای که متاسفانه شکل گرفت، درآمدهای کارگزاریها بدون انجام کارشناسی کافی محدود شد. در چند سال گذشته، با توجه به توسعهای که بازار سرمایه پیدا کرده و نیازهای فناوری کارگزاریها، تقریبا سرمایهگذاری متناسبی در حوزه زیرساخت شبکه کارگزاری انجام نشده است. بنابراین پیش از آنکه درباره درآمد صحبت کنیم، باید به نیاز توسعه صنعت توجه داشته باشیم و زیرساختهای این صنعت را برای سالهای آینده آماده کنیم.»
او با اشاره به همکاری سازمان بورس در زمینه اصلاح کارمزدها اظهار کرد: «با همراهی سازمان بورس و پشتوانه تیم کارشناسی موجود در کارگروههای کانون، بستههای کارمزدی متناسب با تورم را به سازمان پیشنهاد کردیم که در حوزه اوراق بهادار به تصویب رسید و ابلاغ شد. اگرچه در این حوزه نیز فضای خبری و رسانهای تا حدودی ابهاماتی ایجاد کرد اما درنهایت خوشبختانه این موضوع توانست به بازار کمک کند و گامی مثبت در جهت بهبود وضعیت این صنعت برداشته شود.»
رضاییپور درباره وضعیت کارمزدها در بورس کالا گفت: «در بورس کالا نیز دقیقا بسته مشابهی پیشنهاد شده و بررسیهای فنی و کارشناسی آن تقریبا به پایان رسیده است و منتظر تصویب و ابلاغ هیاتمدیره سازمان بورس هستیم. امیدواریم با توجه به نیازمندیهایی که در حوزه کالا و انرژی وجود دارد، این موضوع هرچه سریعتر به نتیجه برسد و کارگزاریها بتوانند خدمات بهتری ارائه دهند.»
لزوم اصلاح رتبهبندی کارگزاریها
دبیرکل کانون کارگزاران با اشاره به پویایی محیط کسبوکار این صنعت در پایان اظهار کرد: «کسبوکار کارگزاریها بهلحاظ ساختاری، محیط بسیار پویایی است. تاکنون دو دستورالعمل برای رتبهبندی کارگزاریها نوشته شده اما متاسفانه از مرحله پیشنهاد تا تصویب و ابلاغ، فاصله زیادی وجود دارد و این فرآیند گاهی حدود یک تا دو سال طول میکشد. رتبهبندیای که امروز براساس همان دستورالعمل انجام میشود، فاصله معناداری با واقعیت امروز بازار و فضای کسبوکار کارگزاریها دارد. رتبهبندی بهصورت محرمانه در اختیار شرکتها قرار گرفته اما آئیننامه بهطور قطع اصلاح خواهد شد تا هماهنگی بیشتری با شرایط فعلی بازار داشته باشد.»
