سرکوب هیجان در صندوقهای طلا
هادی بهرامی– پنج صندوق بزرگ بورسی، عیار مفید، طلای لوتوس، سکه طلا کهربا، طلای زرین آگاه و کیمیا زرین کاردان، چهرهای تازه از رفتار بازار آشکار میشود؛ چهرهای که هم از رونق خبر میدهد و هم از رقابت تنگاتنگ میان بازیگران این عرصه.
ارزش کل دارایی این پنج صندوق در ۶ اسفند۱۴۰۴ از مرز ۴۲۹هزارمیلیارد تومان گذشت؛ عددی که به تنهایی گواهی بر عمق جریان نقدینگی در بازار طلاست. در واقع بخش عمده این سرمایه در اختیار عیار مفید است که با بیش از ۲۲۱ همت تقریبا نیمه بازار را در چنگ دارد.
پس از آن طلای لوتوس با ۸۹همت و کهربا با ۵۲همت در رتبههای بعدی ایستادهاند و دو صندوق مثقال و گنج به ترتیب با ۳۶ و ۳۱همت نقش مکمل این ترکیب را بازی میکنند. مقایسه ارزش خالص دارایی (NAV)، توزیع نابرابر وزن بازار را نشان میدهد اما در کنار آن صندوقهای کوچکتر نیز توانستهاند با چابکی بیشتر درصد رشد بالاتری را رقم بزنند.
صندوقها چقدر از تب بازار جا ماندند؟
در بازه یک ماهه اخیر پنج صندوق بزرگ طلا در بازار سرمایه همنوا با آهنگ صعودی بازار پیش رفتند بهگونهای که بازدهی آنان در محدوده ۸/۱۸تا۷/۱۹درصد در نوسان بود که اندکی پایینتر از رشد ۲۲درصدی بازار فیزیکی طلا رشد داشت. این فاصله جزئی را باید نه ضعف عملکرد بلکه نتیجه ساختار محافظهکار اوراق مبتنی بر سپرده طلا دانست.
در همین مدت عیار مفید با افزایش ۱۵درصدی خالص دارایی و مازاد ارزشی ۲۸ همتی صدرنشین بود و گنج با رشد ۴درصدی پایینترین رقم را ثبت کرد. میانگین رشد ارزش دارایی صندوقها نزدیک به ۱۰درصد شد که پیوند ملموسی با رشد ۹/۱۵درصدی نرخ دلار آزاد دارد و به اتحاد طلا و ارز در نوسانسنجهای تورمی کشور اشاره دارد اما تصویر بزرگتر در قاب سالانه از جهشی خیرهکننده حکایت میکند بهطوری که در فاصله اسفند ۱۴۰۳ تا اسفند ۱۴۰۴ پنج ETF بزرگ طلای بورسی، رشد چشمگیر بیش از ۱۰۰درصد و گاهی تا ۳۷۵درصد را تجربه کردهاند. عیار مفید با رشد ۳۷۵درصدی ارزش دارایی در صدر میدرخشد. پس از آن، گنج با ۳۳۲ درصد، مثقال با ۲۷۵ درصد، کهربا با ۲۳۵درصد و طلای لوتوس با ۱۸۶درصد صفآرایی کردهاند.
چنین اعدادی تنها روایت صعود قیمت نیستند بلکه نشانه تغییر رویکرد سرمایهگذاران از بازار سهام به داراییهای مقاوم در برابر تورم هستند؛ جایی که طلا مانند همیشه پناه امن صاحبان ریال بوده است.
بررسی مازاد ارزش صندوقها نیز ابعاد همین رونق را آشکار میکند. مجموع این مازاد در بازه یک ماهه به بیش از ۴۵ همت رسید و در نمای سالانه جهشی ۳۱۹همتی را به همراه داشت؛ رقمی که حجم پول پارکشده در صندوقهای کالایی را بهخوبی توضیح میدهد. این پولها که از بیم کاهش قدرت خرید راهی عرصه طلا شدهاند، ممکن است با کاهش ریسکها به سمت بازارهای پرریسک هدایت شوند اما در حال حاضر به سمت طلا و صندوقهای مبتنی بر آن سرازیر میشوند.
صندوقهای طلا، زیر ارزش واقعی!
در این میان حباب قیمتی واحدهای صندوقها چهره دیگری از بازار را ترسیم میکند. همگی با حباب منفی بین ۸/۱تا ۴/۴درصد معامله میشوند یعنی واحدها اندکی زیر ارزش ذاتی خود خرید و فروش میشوند. بزرگترین فاصله از NAV مربوط به گنج با منفی ۴/۴درصد است، در حالی که عیار با منفی ۸/۱درصد کمترین اختلاف را دارد. این تفاوت معنایی روشن دارد: صندوقهای بزرگتر که نقدشوندگی و اعتبار بالاتری دارند کمتر از بیاعتمادی یا انتظار اصلاح قیمت رنج میبرند.
از سوی دیگر صندوق طلای لوتوس ۲/۳-درصد، کهربا ۱/۳-درصد و مثقال ۹/۱-درصد حباب منفی دارند که نشان میدهد هرچند قیمت صندوقهای طلا رشد خیره کنندهای داشته اما اشباع خرید آن به اندازه اونس جهانی طلا و کمک اهرمی دلار نبوده است.
حباب منفی ۷/۲درصدی شمش طلا
از طرفی تحلیل فنی دادهها نشان میدهد در همین بازه بازار شمش طلا حباب منفی ۷/۲درصدی و بازار سکه تقریبا بدون حباب به کار خود ادامه داده است. بدینترتیب رشد قیمتها نه از هیجان بلکه از واقعیت اقتصادی افزایش نرخ جهانی طلا و جهش ارز نشات گرفتهاند. صندوقهایی که بخش عمده سرمایهشان را بر پایه گواهی سپرده شمش و سکه بنا میکنند نیز به صورت طبیعی با تاخیر کوتاهی نسبت به بازار نقد نوسان میکنند؛ روندی که ثبات آنها را در برابر شوکهای روزانه تضمین میکند. با توجه به حباب منفی شکل گرفته در شمش طلا به نظر میرسد صندوقهایی که بیشترین وزن پرتفوی را به گواهی شمش طلا اختصاص دادهاند، ارزندگی و پتانسیل بیشتری خواهند داشت.
بازدهی خیرهکننده در بازه بلندمدت
اگر بازدهی صندوقها را در ترازوی مقایسه با داراییهای فیزیکی بگذاریم طلا در بازار آزاد از سکه تا شمش در ماه گذشته میانگین رشد ۲۲درصدی داشته و صندوقها با حدود ۱۹درصد اندکی عقبتر ماندهاند. با این حال برتری آنها در جنبه عملیاتی مشهود است. نداشتن دغدغه نگهداری امنیت بالا و امکان خرید و فروش لحظهای مزیتی است که سرمایهگذار بلندمدت به آن پایبند میماند.
علاوه بر آن بازدهی صندوقها از رشد ۹/۱۵درصدی دلار آزاد فراتر رفته که کارنامهای قابل قبول برای ابزارهای مالی مبتنی بر کالاست. طی یک ماه اخیر، صندوق عیار به میزان ۲/۱۹درصد، طلای لوتوس ۴/۱۹درصد، کهربا ۱/۱۹درصد، مثقال ۸/۱۸درصد و گنج ۷/۱۹درصد به ثبت رسیده که نشان از عملکرد مطلوب صندوق گنج در میان پنج صندوق بزرگ طلا دارد.
بازار طلا و صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر این فلز ارزشمند، اکنون در مسیر رونق پرقدرت گام برمیدارد. تمرکز سرمایهگذاران عمده در عیار مفید و طلای لوتوس و در مقابل رشددرصدی بالای گنج و مثقال دو چهره متفاوت از یک واقعیت واحدند: طلا همچنان مومنترین دارایی در برابر تورم ریالی است.
میانگین بازدهی این صندوقها با بیش از ۲۰۰درصد رشد سالانه و نزدیک به ۱۹درصد ماهانه بر جای مانده و این یعنی در میانه نوسانات بازار و افزایش ریسکهای سیاسی، طلا هنوز آرامترین و مطمئنترین گزینه برای سرمایهگذاران ایرانی است.
