زنگ خطری جدی
محمدرضا رسولی
بحران کاهش جمعیت بزرگترین تهدید آینده کشور و یک موضوع استراتژیک محسوب میشود اما شوربختانه در برنامهها و اقدامهای دستگاههای اجرایی کشور هیچ نشانهای از کشوری که در سراشیبی تند نرخ رشد جمعیت قرار دارد دیده نمیشود. از یک سو مسوولان در اداره جوانی جمعیت جهت افزایش زاد و ولد در حال برنامهریزی و تمرکز در اجرای قوانین مربوط به عدم دسترسی زوجین به روشهای پیشگیری، حذف اجباری غربالگری، گشت بارداری! و ثبت اطلاعات بانوان باردار، ممنوعیت کامل سقط جنین ناسالم و حذف تمامی مطالب مرتبط با بحث تنظیم خانواده هستند و از سوی دیگر مهاجرت منابع انسانی کشور از پزشک و پرستار گرفته تا نیروهای کار ساده و ماهر به خارج از کشور با سرعت معناداری در حال افزایش است به شکلی که ایران رتبه اول در هدررفت سرمایه انسانی را از آن خود کرده است. براساس گزارش سازمان بینالمللی مهاجرت، میزان مهاجران ایرانی در سال۲۰۲۲ میلادی، حدود ۲میلیون و ۸۰۰هزار نفر بوده که نزدیک به ۳/۳درصد از کل جمعیت کشور را شامل میشود و در خور تامل اینکه طبق آمار رسمی۶۰ تا ۸۰درصد این افراد متخصص بودهاند. شوربختانه شعار افزایش جمعیت داده میشود ولی بهترین سرمایههای کشور را با آموزش رایگان از جیب بیتالمال پرورش میدهیم و زمانی که باید این سرمایه عظیم انسانی مورد بهرهبرداری قرار گیرد با سیاستهای اشتباه به سمت مهاجرت و رفتن به غرب هدایتشان میکنیم. آنان هم همه توان و استعدادشان را میگذارند برای خدمت و آبادانی در کشورهایی که ما آنها را دشمن میخوانیم! چنین آمار و ارقامی به این میماند که نظام آموزشی کشور به دستگاهی برای پرورش استعدادها و نیروهای کار متخصص دیگر کشورها تبدیل شده است! نتایج مطالعات انجام شده بیانگر آن است که مساله مهاجرت تابع مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مهمی از جمله شکاف شاخص رفاهی بین ایران و کشورهای توسعهیافته، اولویت تعهد بر تخصص، نبود شایستهسالاری، عدم امکان بروز و ظهور استعدادها و عدم وجود افق روشن از وضعیت آتی کشور و غیرقابل پیشبینی بودن آن است. لازم و ضروری است در این شرایط حساس که در بحرانیترین شرایط جمعیت ایران قرار داریم، مسوولان مربوطه در نظام تصیمگیری که نگران کاهش جمعیت کشور هستند، به جای تمرکز بر زاد و ولد، با تدوین شرایط و بهبود وضعیت سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، حراست از منابع انسانی و سرمایهای کشور را در دستور کار خویش قرار دهند.
