رویای شورای رهبری و اصلاحات ساختاری
جهان صنعت – یک هفته پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران و شهادت رهبری در همان ساعات نخست این حملات، گمانهزنیهایی فراوانی در رابطه با نحوه انتخاب رهبری و طریقه اداره کشور در این شرایط شکل گرفت. پس از این رویداد و براساس قانوناساسی شورای موقت رهبری برای اداره کشور تشکیل و وظیفه انتخاب رهبر آینده نیز به عهده مجلس خبرگان رهبری گذاشته شد اما شورای موقت رهبری روز پنجشنبه ۱۴ اسفندماه، در حالی برای چهارمین بار، با حضور مسعود پزشکیان غلامحسین محسنیاژهای و علیرضا اعرافی تشکیل جلسه داد که در این جلسه تمهیدات لازم جهت تشکیل مجلس خبرگان رهبری و انتخاب رهبر آینده کشور اندیشیده و تصمیمهایی گرفته شد.
ضرورت نگاه مثبت رهبری به تعامل با جامعه جهانی
در همین راستا محسن غرویان، استاد حوزه علمیه که با ایلنا گفتوگو میکرد، تاکید کرد: «در این شرایط رهبر باید کسی باشد که مورد قبول اکثریت جناحهای سیاسی کشور باشد یعنی باید شخصیتی باشد که همه مردم یا همه جناحها ولی اکثریت مردم و نمایندگانشان او را بپذیرند. شخصیتی باشد که موجب انسجام ملی و وحدت ملی شود و این موضوع الان بسیار برای ما ضروری است.» او با برحسته کردن شرایط موجود و ضرورت داشتن دیدگاه مثبت نسبتبه تعامل با جهانیان در نظر رهبر آینده ادامه داد: «رهبری باید یک شخصیتی باشد که بتواند کشور را از این انزوا نجات دهد و این جنگ را به پایان برساند. این وضعیت الان به نفع ما نیست؛ مردم از نظر روحی روانی از جهات مختلفی بسیار مضطرب هستند. رهبر آینده باید بتواند تدبیری بیندیشد که کشور را از این وضع دربیاورد و باید سیاستهای داخلی بهگونهای باشد که نوعی انسجام و اتحاد درونی ایجاد کند و همچنین روابط تعاملی با کشورهای منطقه و جهان داشته باشد که وضعیت فشار روی کشور ما کم شود.»
رجحان رهبری شورایی بر رهبری انفرادی
این مدرس حوزه با تاکید بر اینکه اعضای خبرگان باید هرچه زودتر تصمیمگیری کنند تا دریچه جدیدی برای آینده کشور گشوده شود، در رابطه با نظر خود در رابطه با رهبری فردی یا تشکیل شورای رهبری گفت: «معتقدم با ادلهای که پیش خودم دارم و با توجه به شرایط موجود، شورای رهبری موثرتر، بهتر و کارسازتر است تا رهبری فردی. البته در این زمینه نظرات مختلفی وجود دارد و موافقانی و مخالفانی هستند.» او با پیشنهاد دادن همفکری صاحبنظران و برگزاری یک نظرسنجی در این رابطه ادامه داد: «هر زمان و هر عصری باتوجه به شرایط خود اقتضائاتی دارد. بعد از رحلت حضرت امام همین بحث در مجلس خبرگان بود و آنجا بعد از صحبتهای موافق و مخالف به هر حال رهبری شورایی رای کمتری داشت و رهبری فردی رای بیشتر بهدست آورد و بنابراین آنگونه عمل کردند ولی در حال حاضر شرایط فرق کرده است، به نظر من در حال حاضر، رهبری شورایی سازگارتر و مناسبتر است تا رهبری فردی.»
ضرورت ادامه فعالیت شورای موقت تا آتشبس
غرویان با شرح وضعیت کنونی تصریح کرد: «شرایط در حال حاضر به گونهای است که احزاب و گروههای مختلف با تفکراتی که هر کدام از اینها دارند، روی یک فرد خاص به اجماع نمیرسند. در بین این افرادی که اسمشان مطرح است، هر کدام طرفدارانی دارند که گروهها و احزابی پشت سر اینها هستند و حمایت میکنند بنابراین اجماع محکمی روی یک فرد خاص وجود ندارد و اگر آن شورا به نحوی باشد که اعضای آن سه نفر یا پنج نفر باشد و اینها را از صداهای مختلف، احزاب مختلف و طرز تفکرهای مختلف نمایندگی کنند، این باعث میشود که یک انسجامی ولو بهطور نسبی در مردم به وجود بیاید چون همه احزاب و جناحها میتوانند بگویند که ما هم در آن شورای رهبری نماینده داریم که حرف ما را بزند.» او در بخش دیگری از صحبتهایش درباره فعالیت شورای رهبری تا تعیین رهبر آینده گفت: «شورای رهبری الان یک ضرورت است و روی همین اضطرار و وضعیت اضطراری که ما پیدا کردیم این شورا تشکیل شده و صاحبنظران ممکن است به این برسند که حالا فعلا به مصلحت است که همین شورا کارها و مسوولیتها را انجام دهد تا وضعیت کشور یک مقداری آرامش پیدا کند. در حال حاضر اعضای مجلس خبرگان مکان امنی ندارند که بتوانند تشکیل جلسه بدهند چراکه مکانیسم انتخاب رهبر باید در یک فضای آرامی باشد که افراد بتوانند سخنرانی کنند و نظرات خود را مطرح کنند و این نظرات بررسی و اصلاح شود و بعد انتخابات صورت بگیرد.»
نه تاخیر، نه تعجیل؛ انتخاب رهبری در زمان مقرر
باوجود این تاکیدات غرویان اما به نظر میرسد، این نگاه در میان سیاسیون صاحبنفوذ در کشور در اقلیت قرار دارد. این در حالی است که وحیدالدین فیاضی، نماینده ادوار مجلس در گفتوگویی با خبرآنلاین بر ضرورت وحدت و انسجام در جامعه تاکید و تصریح کرد: «شورای موقت رهبری به خوبی وظایفش را انجام میدهد. در کنار آن بحث انتخاب رهبر به نوعی یک پروسه و فرآیندی طبیعی است که باید صورت پذیرد؛ حال اینکه چه تعجیل و چه تاخیر در آن رخ دهد که در اینجا مدنظر نیست، در حقیقت باید طبق روال طبیعی صورت پذیرد.» او با بلوف خواندن ادعای ترامپ مبنیبر ترور هر کسی که بهعنوان رهبر آینده انتخاب شود، گفت: «در حال حاضر همگان شاهدیم که بین اعضای کنگره آمریکا، اختلافات شدیدی درباره جنگ با ایران وجود دارد. ترامپ هم برای اینکه بتواند با گفتمانهای متناقض خود هم جامعه داخلی آمریکا را سرگرم کند و به نوعی جنگ را توجیه کند، این اظهارات نسنجیده را مطرح میکند.» او ادامه داد: «جمهوری اسلامی روند طبیعی خود را برای انتخاب رهبر آینده طی خواهد کرد و تعجیل و تاخیری نیز در کار نیست.»
اصلاحات ساختاری یا ادامه مسیر پیشین؟!
همزمان اما مصطفی پورمحمدی، دبیرکل جامعه روحانیت مبارز در گفتوگویی با صداوسیما، در بخشی از سخنانش که ناظر بر شرایط کنونی جامعه بود، بر ضرورت ایجاد اصلاحات اساسی در ساختارهای کشور تاکید کرد. از دیگرسو اما احمد علم الهدی، خطیب نماز جمعه مشهد در رابطه با آینده رهبری در خطبه روز گذشته خود گفت: «امروز رهبری نیاز داریم که از همین ریلگذاری جامعه را بهسوی ظهور برساند، بعضی از اظهارنظرها را نپذیرید ما تابع شرع و دین هستیم و نظام ولایی هستیم؛ حجت امام زمان را سلیقههای سیاسی تعیین نمیکند بلکه با شرایط قطعی خودش که خبرگان مردم تعیین میشود.» او ادامه داد: «هر کسی را که خبرگان انتخاب کند؛ حجتش بر همه ما واجب است.» محمد سعیدی، خطیب نماز جمعه قم نیز با بیان اینکه «شعار خامنهای رهبر را ادامه دهید»، گفت: «خامنهای دیگری در راه است.» او در رابطه با روند قانونی انتخاب رهبری در کشور گفت: «تنها مرجع رسمی و قانونی برای اطلاعرسانی هیات رییسه مجلس خبرگان رهبری و دبیرخانه این مجلس است که پس از تکمیل فرآیند انتخاب، نتیجه را در زمان مناسب به اطلاع مردم خواهد رساند.»
